8 สัญญาณเสี่ยงและการป้องกัน 'ข้อเข่าเสื่อมก่อนวัย'

     'หากคุณปวดเข่า ก้าวเดินขึ้นบันไดเริ่มลำบาก ข้อเข่ามีเสียงดัง ก็อาจเสี่ยงข้อเข่าเสื่อม' ข้อเข่าเสื่อมเกิดจากการที่กระดูกอ่อนที่หุ้มผิวข้อเข่าเสื่อมสภาพหรือสึกกร่อนลง ระยะแรกอาจไม่มีอาการแสดง แค่รู้สึกมีเสียงดังกรอบแกรบเมื่อขยับเข่า แต่หากยังใช้งานเข่าอย่างหนัก ไม่ถูกวิธี และมีน้ำหนักตัวมาก กระดูกอ่อนที่หุ้มผิวข้อเข่าอาจสึกกร่อนมากขึ้นจนกระดูก 2 ชิ้นติดกันโดยไม่มีกระดูกอ่อนหุ้ม

น้ำในข้อก็น้อยลง ส่งผลให้ปวดเข่า ปวดกระดูกมากขึ้น เข่าฝืด เคลื่อนไหวลำบาก

ปัจจัยที่ส่งผลให้ข้อเข่าเสื่อม

• ผู้ที่เป็นโรคข้อเรื้อรัง เช่น โรครูมาตอยด์ โรคเกาต์
• ผู้ที่เคยเกิดอุบัติเหตุที่ข้อเข่า ก็สามารถเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมตั้งแต่อายุยังไม่มากได้เช่นเดียวกัน
• อีกปัจจัยที่คือกิจกรรม ได้แก่
  • ท่าทางหรือการเล่นกีฬาบางชนิด เช่น นั่งยองๆ นั่งขัดสมาธิ นั่งพับเพียบ
  • การเล่นกีฬาผาดโผน เช่น วิ่ง กระโดด ก็ทำให้เสี่ยงข้อเข่าเสื่อมได้มากกว่าคนทั่วไป 
  • ข้อเข่าเสื่อมส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ปวดข้อเข่าในผู้สูงอายุ

8 สัญญาณเสี่ยง “โรคข้อเข่าเสื่อม”

• อายุ 40 ปีขึ้นไป
• น้ำหนักตัวมาก (ค่า BMI > 25)
• ทำงานที่ต้องเดินตลอดเวลา
• เข่ายึด ฝืด หรือ งอลำบาก
• มีเสียงกรอบแกรบที่เข่าขณะเคลื่อนไหว
• ปวดเจ็บแปลบๆ ที่ข้อเข่า เวลาเดินหรือลงบันได
• ปวดข้อเข่าขณะลุกนั่ง
• ขาโกง งอผิดรูป เดินโยกตัว

หากมีอาการเกิน 3 ข้อ คุณอาจเสี่ยงข้อเข่าเสื่อม ควรเปลี่ยนการใช้ชีวิตและปรึกษาแพทย์ด้านกระดูก

เคล็ด (ไม่) ลับ ป้องกันข้อเข่าเสื่อม

เราสามารถชะลอความเสื่อมของข้อเข่าได้ง่าย ๆ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ดังนี้

• ออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อให้แข็งแรง เช่น เดินเร็ว แอโรบิก ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายที่ใช้แรงกระแทกต่อเข่า เช่น การกระโดด การวิ่ง
• ควบคุมน้ำหนัก รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อลดแรงกดต่อข้อเข่า
• ทานอาหารมีประโยชน์ครบ 5 หมู่ เน้นอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดี เช่น นม ปลาเล็กปลาน้อย ผักใบเขียว
• เปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ หลีกเลี่ยงการนั่งคุกเข่า นั่งยอง นั่งพับเพียบ นั่งขัดสมาธิเป็นเวลานาน เปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ เพื่อให้แรงกดที่ข้อสลับเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ
• ลดการใส่รองเท้าส้นสูง การใส่รองเท้าส้นสูงเป็นประจำจะทำให้เข่าแอ่น ส่งผลต่อข้อเข่า

ดูแล้วไม่ยากเกินไปใช่ไหมครับ อาจจะไม่ต้องทำทีเดียวทั้งหมด เพียงแค่เริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทีละนิดทีละหน่อยเพื่อสุขภาพที่ดีของข้อเข่า และให้เราสามารถเดินได้อย่างคล่องแคล่วไปนาน ๆ