ภาวะอุดกั้น ทางเดินหายใจส่วนต้น ขณะนอนหลับในเด็ก
(Obstructive Sleep Apnea)




ภาวะนี้พบได้ในเด็กทุกอายุแต่พบบ่อยมากในช่วงอายุ 2-6 ปี ถ้าไม่รักษาจะทำให้เด็กมีภาวะพร่องออกซิเจนขณะหลับ ซึ่งอาจทำให้มีสติปัญญาถดถอย สมาธิสั้น หัวใจโต หรือเสียชีวิตอย่างกระทันหันได้

สาเหตุ

ส่วนใหญ่มักเกิดจากต่อมทอลซิลที่อยู่ข้างโคนลิ้นและต่อมอดีนอยด์ที่อยู่หลังจมูก มีขนาดโตเบียดบังทางเดินหายใจส่วนต้นขณะหลับทำให้ทางเดินหายใจตีบแคบ นอกจากนี้อาจเกิดจากการที่เด็กอ้วนเกินไปทำให้มีไขมันสะสมที่บริเวณคอเพิ่มขึ้น หรือพบในเด็กที่มีลักษณะโครงหน้า คาง ลิ้นและคอผิดปกติทำให้ลักษณะทางเดินหายใจส่วนต้นแคบกว่าปกติ

อาการ

เด็กมักจะนอนกรนร่วมกับมีอาการหายใจลำบากขณะนอนหลับตรงข้ามกับขณะตื่นที่หายใจ ปกติดี อาการหายใจลำบากสังเกตุได้จากการที่เด็กหายใจแรงและใช้กล้ามเนื้อหายใจมากกว่าปกติ ขณะที่หายใจเข้าหน้าอกยุบลงแต่ท้องป่องขึ้น บางคนมีอาการกระสับกระส่ายเหมือนหายใจไม่เข้า นอนในท่าแปลกๆ อ้าปากหายใจ ปากซีดเซียว เสียงกรนขาดหายเป็นช่วงๆ ทั้งๆ ที่เด็กกำลังหายใจอยู่ ปัสสาวะราดรดที่นอน พ่อแม่บางรายกลัวลูกหายใจไม่เข้า ถึงต้องนั่งเฝ้าคอยขยับตัวลูกหรือเขย่าปลุกให้ลูกตื่นตอนกลางวันเด็กอาจซุกซน ไม่อยู่นิ่ง มีสมาธิสั้นหรือผลอยหลับบ่อยๆ

การวินิจฉัย

วิธีการทดสอบที่ดีที่สุดสำหรับการวินิจฉัยภาวะนี้ เรียกว่า Polysommography (PSG) เป็นการตรวจด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ในขณะที่เด็กหลับตลอดคืน ทำโดยให้เด็กมานอนในห้องพิเศษที่โรงพยาบาล 1 คืน พร้อมผู้ปกครอง มีพยาบาลพิเศษคอยสังเกตุการหายใจของเด็กโดยเครื่องคอมพิวเตอร์จะวัดค่าต่างๆ ผ่านสายที่แปะ