|
พี.ซี.เอ (PCA=Patient Controlled Analgesia)
คือ วิธีการให้ยาระงับปวด
โดยผู้ป่วยเป็น
ผู้ควบคุมการให้ยาระงับปวดด้วยตนเองในขนาดที่เหมาะสมภายใต้การดูแลของแพทย์
เมื่อผู้ป่วยรู้สึกปวด
และกดปุ่มเพื่อขอยา
เครื่องจ่ายยาให้ทางสายน้ำเกลือตามที่แพทย์กำหนดไว้
ผู้ป่วยจะรู้สึกสบายขึ้นภายใน
เวลาไม่กี่นาที
จึงช่วยให้ร่างกายมีการฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว
และช่วยลดอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลัง
การผ่าตัด
ทำให้ลดระยะเวลาในการอยู่ในโรงพยาบาล
และลดค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล
พร้อมทั้งยัง
มีผลดีต่อภาวะจิตใจของผู้ป่วยและญาติด้วย
จากการประชุมของแพทย์ที่สนใจการศึกษาเรื่องความปวดทั้งในและต่างประเทศ(TASP,IASP)
และ American Pain Society ในปี 2003
เสนอข้อมูลว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่มาผ่าตัดจะมีความกังวล
เกี่ยวกับความปวดที่จะได้รับหลังการผ่าตัดเป็นอย่างมาก
และผู้ป่วยส่วนใหญ่จะได้รับการรักษาเพื่อระงับ
อาการปวดอย่างไม่เพียงพอน้อยกว่าความต้องการที่เป็นจริง
โรงพยาบาลรามคำแหง
เล็งเห็นความสำคัญของการเพิ่มศักยภาพในการดูแลผู้ป่วยทุกท่าน
ที่ให้
ความไว้วางใจมารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลรามคำแหง
จึงนำวิธีการให้ยาระงับปวด
โดยผู้ป่วยเองมา
ใช้อย่างครบวงจร
ตามระบบ Acute Pain Service
เป็นโรงพยาบาลเอกชนแห่งแรก
ภายใต้ชื่อ 
ในการระงับปวดหลังผ่าตัดด้วยวิธีที่เคยใช้อยู่
จะมีขั้นตอนตั้งแต่
1.
ผู้ป่วยรู้สึกปวดมากจึงขอยาระงับปวดจากพยาบาล
2.
พยาบาลตรวจสอบและเตรียมยา
3.
ผู้ป่วยได้รับยาและรอจนยาระงับปวดออกฤทธิ์
จากการศึกษาของแพทย์พบว่า
ด้วยวิธีเดิมจะใช้เวลาอย่างน้อย1/2
- 1 ชั่วโมง
กว่าที่ผู้ป่วยจะรู้สึก
ปวดน้อยลงทำให้ผู้ป่วยต้องทนทรมานกับความปวดเป็นเวลานาน
การใช้วิธี RAM-PCA จะลดขั้นตอน
ความล่าช้าต่างๆ
เนื่องจากผู้ป่วยเป็นผู้ให้ยาแก้ปวดด้วยตัวเอง
ซึ่งผู้ป่วยจะเป็นผู้ที่รู้ดีที่สุดว่าปวดมากหรือ
น้อย ต้องการยาระงับปวดมากน้อยเพียงใด
ทำให้ผลในการระงับปวดดีขึ้นเป็นที่น่าพอใจทั้งผู้ให้การ
รักษาพยาบาล
และผู้ป่วยเอง
-
ระงับอาการปวดได้อย่างมีประสิทธิภาพดี
ไม่ต้องทนปวดนาน
-
ไม่ต้องเจ็บตัวมากขึ้นจากการฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ
เนื่องจากใช้วิธีให้ยาระงับปวด
ทางสายน้ำเกลือที่มีอยู่แล้ว
-
ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
ทำกายภาพบำบัดได้เต็มที่
-
ทำให้ลดภาระแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด
เช่น ความดันโลหิตสูง
หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ, การหายใจไม่เพียงพอเนื่องจากปวดแผลผ่าตัดหรือกระดูกซี่โครงหัก
"ไม่มีใครรู้ดีกว่าตัวเราเองว่าเจ็บแผลผ่าตัดหรือไม่ เครื่องช่วยได้มาก
ทำให้ควบคุมความปวดได้
ทำกายภาพได้ดี
ประทับใจมาก"
โดย คุณสมชาติ ภาวีสิพสนธิ์
ผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจฉุกเฉิน
โรงพยาบาลรามคำแหง
 RAM-PCA
ประกอบด้วยตัวเครื่องให้ยาระงับปวด
ซึ่งวิสัญญีแพทย์
เป็นผู้กำหนดการทำงาน
และชนิดของยาระงับปวดตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย
โดยตัวเครื่องมีระบบในการบันทึก
ข้อมูลตลอดเวลาที่ใช้
เพื่อคำนวณปริมาณยาไม่ให้เกินขนาดจากตัวเครื่องจะมีสายโยงไปยังปุ่มกดขอ
ยาเมื่อท่านรู้สึกเริ่มปวด
และกดปุ่มเครื่องจะให้ยาเข้าเส้นเลือดโดยตรง
ถ้าภายใน 5 นาที
ยังไม่รู้สึกดี
ขึ้นให้กดปุ่มขอยาได้อีก
ทำเช่นนี้จนกว่าจะรู้สึกสบายขึ้น
ทุกครั้งที่กดปุ่มขอยาระงับปวดจากเครื่อง
จะมีเสียงดัง "ปี๊บ"
แสดงว่าเครื่องทำงานปกติ
 เนื่องจากความรู้สึกปวด
และไม่สบายเกิดกับผู้ป่วย ฉะนั้นผู้ป่วยเท่านั้น จึงจะเป็นผู้กดปุ่มขอยานี้ได้
การที่บุคคลอื่นที่หวังดีมากดปุ่มให้
 อาจเป็นผลให้ผู้ป่วยได้รับยามากเกินไปจนเกิดอาการข้างเคียงได้
เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ง่วงนอนมาก
ควรกดปุ่มขอยาเมื่อเริ่มรู้สึกปวดเพียงเล็กน้อย ไม่ควรรอให้ปวดมากเสียก่อน
และควรกดปุ่มขอยาระงับปวดก่อนทำกิจกรรมใดๆ
ที่ท่านคิดว่าจะทำให้ความปวดเพิ่มขึ้น เช่น การไอ, การฝึกหายใจลึก,
การฝึกกายภาพบำบัด และการออกกำลังกาย
เมื่อได้รับยาจากเครื่อง PCA แล้วท่านจะรู้สึกปวดแผลผ่าตัดน้อยลง
และสามารถทำกายภาพบำบัด
ร่วมมือในการทำกิจกรรมต่างๆ
ได้มากขึ้น
ทำให้ฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว
ลดระยะเวลาในการอยู่ในโรงพยาบาล
อาการข้างเคียงของการได้รับยาระงับปวดเกินขนาด
คือ มีอาการคันตามใบหน้า
และลำตัว คลื่นไส้อาเจียน
ง่วงนอนมากเกินไป
ปัสสาวะไม่ออก
ท่านควรแจ้งพยาบาลประจำหออภิบาลผู้ป่วย
หากเริ่มมีอาการข้างเคียงดังกล่าวเพื่อรายงานแพทย์ที่ปรึกษาและหาทางแก้ไขให้ท่านได้รับยาระงับปวด
ที่เหมาะสมต่อไป
หากเกิดความผิดปกติจากตัวเครื่องมือ
PCA หรือระบบการให้ยาระงับปวด
เครื่องจะส่งเสียงเตือน (Alarm)
เพื่อให้เกิดความปลอดภัยตลอดเวลาที่มีการใช้เครื่อง
RAM-PCA
เป็นวิธีการระงับปวดที่ปลอดภัย
และมีประสิทธิภาพมากที่สุดตามมาตรฐานของโลก
และควบคุมโดยแพทย์ที่มีความชำนาญและประสบการณ์สูง
RAM-PCA
จะได้ผลดีเต็มที่ถ้าท่านยอมรับและมีทัศนคติที่ดีต่อการระงับปวดโดยวิธีนี้ เพราะ
" ท่านมีบทบาทที่สำคัญที่สุดในการควบคุมความปวดด้วยตัวท่านเอง
"
|
1.คุณอาทิตย์ อำนวยผล
(ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจรายแรกของโรงพยาบาลรามคำแหง
"ยาเสริมการเจ็บปวดทุกระยะ
ทำให้ร่างกายมีความรู้สึกที่น้อยกว่าบาดแผลที่ได้รับเป็นอย่างมาก"
|
 |
|
2.คุณสมใจ สุโคว
(ผ่าตัดกระดูกส้นเท้า)
"
กังวล กลัวเจ็บมาก
มีความประทับใจ หลังการใช้
วิธี PCA ช่วยลดความเจ็บปวดได้มาก"
|
 |
|
3.คุณลูกอินทร์
(ผ่าตัดช่องท้อง หลังผ่าตัดอยู่ในไอซียู)
" รู้สึกกลัวความปวดหลังผ่าตัด
มากเพราะเคยผ่าตัดมาแล้ว พอใจการใช้วิธีการให้ยาระงับปวดด้วยตนเอง
รู้สึกดี ที่ไม่ต้องรอพยาบาล มาฉีดยาแก้ปวดให้ เพราะมันช้ากว่าจะหายปวด"
|
 |
|
4.คุณภาวินี
แสงชูธนกิจ (ผ่าตัดมดลูกมีประวัติแพ้ยาแก้ปวดหลายชนิด)
" วิตกกังวลกลัวอาการปวดหลังผ่าตัดมาก
พอใจมากที่สุดเกี่ยวกับการให้บริการระงับปวดหลังผ่าตัดควรจะมีการประชาสัมพันธ์มากขึ้น"
|
|
