ความเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่
October 14 / 2015

 

 

ความเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่ 

 

 

 

 นพ.ดนัย  ลิ้มมธุรสกุล 
 อายุรแพทย์ระบบทางเดินอาหาร 

 

     เชื่อว่าทุกวันนี้หลายคนพบเห็นคนเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่มากขึ้นเรื่อยๆ บางคนก็แข็งแรงดีมาตลอด เหล้าไม่กิน บุหรี่ไม่สูบไม่เคยมีคนในครอบครัวเป็นมะเร็งมาก่อน อยู่ดีๆ ก็เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ แถมบางคนยังเป็นระยะลุกลามด้วยซ้ำ เพราะอะไรและทำไม อะไรคือความเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่ความเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่มีหลายอย่าง เช่น การมีคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ การรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง ของทอด การสูบบุหรี่ การดื่มสุรา เบาหวาน ซึ่งสาเหตุต่างๆ เหล่านี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งแต่ไม่ใช่ทั้งหมด เช่น การมีคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ เราพบว่าในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งมาก่อนเพียงร้อยละ 25 หรือหนึ่งในสี่เท่านั้น หมายความว่าคนส่วนใหญ่ไม่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่มาก่อนเลย ยังมีปัจจัยเสี่ยงอย่างอื่นอีกหรือเปล่า 

     เราพบว่ามะเร็งลำไส้ใหญ่มักพบในคนที่มีอายุมากขึ้น โดยร้อยละ 90 ของผู้ป่วยอายุมากกว่า 50 ปี ที่เหลือจะพบในอายุน้อยกว่านั้น เหตุผลที่เป็นอย่างนั้น เพราะในคนที่อายุมากขึ้น เซลล์ผิวลำไส้มีโอกาสแบ่งตัวจนเกิดติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ได้มากกว่าคนอายุน้อย ซึ่งติ่งเนื้อนี้จะค่อยๆ เติบโตภายในลำไส้ใหญ่ของเราและกลายเป็นมะเร็งในที่สุด โดยขณะที่ติ่งเนื้อมีขนาดเล็กมักจะไม่ทำให้เกิดอาการผิดปกติ กว่าจะมีอาการก็ต่อเมื่อติ่งเนื้อมีขนาดใหญ่มากหรือมีการกลายเป็นมะเร็งไปแล้ว ซึ่งการเกิดติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ก็พบได้ในคนทั่วๆ ไป โดยที่ไม่จำเป็นต้องมีประวัติคนในครอบครัวหรือมีความเสี่ยงใดๆ มาก่อน เพราะจริงๆ แล้วความเสี่ยงสำคัญของมะเร็งลำไส้ใหญ่คืออายุที่มากขึ้นนั่นเอง

     แล้วเรามีวิธีลดความเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้อย่างไรบ้าง ควรลดอาหารที่มีไขมันสูง ของทอด หยุดสูบบุหรี่ ไม่ดื่มสุรา ออกกำลังกายสม่ำเสมอ รับประทานผักผลไม้เพิ่มขึ้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่เราควรปฏิบัติเป็นประจำอยู่แล้ว และเราสามารถทำด้วยตัวเองได้ แต่ติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ เราต้องให้แพทย์ช่วย ระยะหลังจึงมีคำแนะนำให้เข้ารับการตรวจลำไส้ใหญ่ในคนที่ไม่มีอาการผิดปกติใดๆ ที่อายุ 50 ปี ซึ่งถ้าแพทย์ตรวจพบติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ สามารถตัดออกได้เลยผ่านการส่องกล้อง โดยที่ไม่มีแผลใดๆทั้งสิ้นแต่ถ้าเกิดมีอาการผิดปกติในคนที่อายุน้อยกว่านั้น สามารถตรวจได้เลยไม่ต้องรอจนถึงอายุ 50 ปี

 

     สรุป  ความเสี่ยงสำคัญของมะเร็งลำไส้ใหญ่คืออายุที่มากขึ้น เพราะเราพบติ่งเนื้อในลำไส้ได้มากขึ้นนั่นเอง การป้องกันนอกจากคุมอาหาร ออกกำลังกาย งดสุรา ไม่สูบบุหรี่แล้ว ควรให้แพทย์ตรวจหาติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่อย่างช้าที่อายุ 50 ปี ซึ่งถ้ามีควรตัดออกโดยไม่ต้องรอให้กลายเป็นมะเร็งในอนาคต

 

 

 

รูป 1 ติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ขนาดเล็ก          

 

 

รูป 2 ติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่                 

 

 

รูป 3 การตัดติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่          

 

 

รูป 4 หลังตัดติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ออกแล้ว