ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်း

     ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းရောဂါသည် ဆီးသွားစဉ် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခဏခဏဆီးသွားခြင်းကဲ့သို့သော သတိမမူမိဘဲ ကျော်လွန်သွားတတ်သည့် အစောပိုင်းလက္ခဏာများမှ စတင်လေ့ရှိသည်။ သေချာစွာ ကုသမှုမခံယူပါက ပြင်းထန်သော ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်း အပါအဝင် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးအိမ်ရောင်ရမ်းခြင်း၏ လက္ခဏာများကို သတိထားကြည့်ရှုခြင်းသည် ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်နှင့် အဆင်ပြေစွာ ကုသနိုင်ရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်း ရောဂါ

     ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်း ရောဂါ (Bladder Stones) သည် ဆီးလမ်းကြောင်း မကြာခဏ ပိတ်ဆို့ရာမှ အနိူက်အကျန်များ ကျောက်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ ဓာတ်သတ္တုများ အနိူက်ကျန်အဖြစ် စုပုံကာ အလွန်သေးငယ်သော အမှုန်များမှသည် ၅ စင်တီမီတာထက် ကြီးမားသော အခဲများအထိ တွေ့ရှိရပြီး မာကြောသော သို့မဟုတ် ပျော့ပျောင်းသော အခဲများအဖြစ်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ

ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် နည်းလမ်း ၂ မျိုးဖြင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည် -

• ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် ဆီးပြွန်မှ ကျောက်များ ကျဆင်းလာပြီး စုပုံခြင်း - ဆီးအိမ်အတွင်း ရောက်ရှိပြီး အရွယ်အစား ကြီးထွားလာခြင်းဖြစ်သည်။
• ဆီးအိမ်အတွင်း၌ပင် တိုက်ရိုက်ကျောက်တည်ခြင်း - ဆီးကုန်အောင် မစွန့်ထုတ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရသည်။ ပမာအားဖြင့် ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်း ရောဂါကြောင့် ဆီးလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ဆီးပြွန်ကျဉ်းခြင်း၊ ဆီးအိမ်လုပ်ဆောင်ချက် မမှန်ခြင်းတို့ကြောင့် ဆီးအိမ်အတွင်း ဆီးများ ကျန်ရှိနေကာ ကြာလာသောအခါ အနိူက်အကျန်များ ဖြစ်ပေါ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ကျောက်အဖြစ် ကြီးထွားလာခြင်းဖြစ်သည်။

ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ

ဝေဒနာရှင်များသည် မကြာခဏ လက္ခဏာ မပြတတ်ကြပေ။ ဆရာဝန်များသည် အခြားရောဂါများ (ဥပမာ- ဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် ခါးနာခြင်း) အတွက် ဝမ်းဗိုက်ကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ရာမှ မမျှော်လင့်ဘဲ စစ်ဆေးတွေ့ရှိလေ့ရှိသည်။ လက္ခဏာပြသော ဝေဒနာရှင်များတွင် အများအားဖြင့် တွေ့ရသော လက္ခဏာများမှာ -

• ဆီးစပ် ရေရှည်နာကျင်ခြင်း - ခါးရိုး ရေရှည်နာကျင်ခြင်းနှင့်အတူ တွဲဖက်ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
• ဆီးသွားရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားစဉ် နာကျင်ခြင်း - (ကျောက်ခဲသည် ဆီးပြွန်ကို ပိတ်ဆို့ထားသောကြောင့်) ဆီးတစ်စက်စက်သွားခြင်း၊ ဆီးသွားရခက်ခြင်း၊ ပူစပ်ပူလောင် ဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားစေသည်။
• အချို့သော ဝေဒနာရှင်များတွင် ဆီးထဲ သွေးပါခြင်း သို့မဟုတ် အသားဆေးရည်အရောင် ရှိခြင်း - အချို့ဝေဒနာရှင်များသည် ဆီးထဲတွင် ကျောက်ခဲ သို့မဟုတ် သဲပွင့်လေးများ ပါလာနိုင်သည် သို့မဟုတ် မှုန့်မှုန့်လေးများ ပါနေသကဲ့သို့ နောက်ကျိနေနိုင်သည်။
• ကျောက်ခဲသည် ဆီးပြွန်ကို ပိတ်ဆို့သွားပါက - ဝေဒနာရှင်သည် ဆီးစပ်ပြင်းထန်စွာ နာကျင်မည်၊ ဆီးမသွားနိုင်ဘဲ ဆီးအိမ်အတွင်း ဆီးများ ပိတ်ကျန်နေမည်ဖြစ်သည်။
• ဆီးအိမ် မကြာခဏ ရောင်ရမ်းခြင်း - ဆီးစပ်နာခြင်း၊ ခါးနာခြင်း၊ ဆီးသွားစဉ် ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ဖျားခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။

ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းကို ကုသခြင်း

ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်း ရောဂါကို ကုသသည့် နည်းလမ်းများကို အဆင့် ၂ ဆင့်ဖြင့် ခွဲခြားထားပါသည် -

1.  ကျောက်ကို ဖယ်ရှားခြင်း

ကျောက်ခဲသည် အလွန်သေးငယ်သော အခြေအနေမျိုးတွင် ဆရာဝန်သည် ဝေဒနာရှင်အား ရေများများသောက်ရန် လမ်းညွှန်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ သဘာဝအတိုင်း ကျောက်ခဲ စွန့်ထုတ်နိုင်ရန် စတင်ပြုလုပ်ပေမည်။ သို့သော် ယေဘုယျအားဖြင့် ကျောက်ကို ဖယ်ရှားခြင်းကို အောက်ပါ နည်းလမ်း ၃ မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် -

• ဆီးပြွန်မှတစ်ဆင့် မှန်ပြောင်းကြည့်၍ ကျောက်ခွဲခြင်း (Cystolitholapaxy)
• အသံလှိုင်းဖြင့် ကျောက်ခွဲခြင်း (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy : ESWL)
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း

2.  ရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းကို ကုသခြင်း

ကျောက်ကိုသာ ဖယ်ရှားပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် မူလအကြောင်းရင်းကို ပြုပြင်ခြင်း မရှိပါက ဝေဒနာရှင်သည် ကျောက်ပြန်လည် တည်နိုင်ခြေရှိသည်။ ထိုအကြောင်းရင်းများကို ကုသခြင်း၏ ဥပမာများမှာ -

• ကျောက်သည် ဆီးအိမ်အတွင်း ဆီးကျန်ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်သည် စစ်ဆေးရောဂါရှာဖွေပြီး အကြောင်းရင်းကို ပူးတွဲကုသရမည်။ ဥပမာ - ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါက မှန်ပြောင်းဖြင့် ဆီးကျိတ် ခွဲစိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးပြွန်ကျဉ်းပါက ဆီးပြွန်ကို ချဲ့ပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
• ကျောက်သည် ဆီးအိမ်လုပ်ဆောင်ချက် မမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါက ဥပမာ - ညှစ်အားမကောင်းခြင်း၊ ဝေဒနာရှင်သည် အခါအားလျော်စွာ ဆီးပိုက်ထည့်၍ ဆီးစွန့်ထုတ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည် (Intermittent catheterization)