သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ဒီမင်ရှားကာကွယ်နည်း (၈) ရပ်

     အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသောအခါ ရောဂါဝေဒနာအမျိုးမျိုးသည် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်ဓာတ်ကို ထိခိုက်နှောင့်ယှက်လေ့ရှိကြပါသည်။ အထူးသဖြင့် အနားယူချိန် ရောက်ရှိလာသူများ သို့မဟုတ် အသက် ၆၀ နှစ်နှင့်အထက် ရှိသူများသည် နာတာရှည်ရောဂါများ ရှိတတ်ပြီး မကျန်းမမာ ဖြစ်လွယ်သော အားနည်းသည့် အရွယ်ဖြစ်ပါသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများ ပြင်းထန်သော ဦးနှောက်ဖောက်ပြန်မှု ရောဂါမဖြစ်ပွားစေရန်အတွက် ယနေ့တွင် ဆရာဝန်မှ ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများ ကူညီပေးနိုင်ရန် သို့မဟုတ် သက်ကြီးရွယ်အိုများ ကိုယ်တိုင် လိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်ရန် 'ကောင်းမွန်သောအချက် ၈ ချက်' နည်းလမ်းများကို အကြံပြုမျှဝေပေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ 

ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကို လျှော့ချပေးရန်နှင့် ကာကွယ်ရန်အတွက် 100% ကာကွယ်မပေးနိုင်သော်လည်း ဦးနှောက်၏ လုပ်ဆောင်ရည်ကို ကောင်းမွန်စေပြီး ဦးနှောက်ယိုယွင်းမှုကို နှေးကွေးစေပါသည်။

'ဦးနှောက်ဖောက်ပြန်မှုရောဂါ' - သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အဖြစ်များသော ယိုယွင်းမှုအခြေအနေ

     သက်ကြီးရွယ်အိုများ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသော ရောဂါတစ်ခုမှာ “ဦးနှောက်ဖောက်ပြန်မှုရောဂါ (Dementia)” ဖြစ်ပါသည်။ ဤရောဂါဖြစ်ပွားပါက အသိဉာဏ်နှင့် မှတ်ဉာဏ်များ လျော့နည်းလာခြင်း၊ စဉ်းစားရန် သို့မဟုတ် မှတ်မိရန် ခက်ခဲလာခြင်း၊ ခဏခဏ မေ့လျော့ခြင်း အပြင် စိတ်ခံစားချက်နှင့် အပြုအမူများ ပြောင်းလဲလာခြင်း စသည့် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝကို အမှန်တကယ် ထိခိုက်စေပါသည်။

'၈ ချက်' သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ဦးနှောက်ဖောက်ပြန်မှုရောဂါ ကာကွယ်နည်းများ

၁။  ကောင်းမွန်စွာ စားသောက်ခြင်း

     “အစားအသောက်” အပိုင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသော အချက်ဖြစ်ပါသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် သင့်တော်သော အာဟာရပမာဏကို ရရှိသင့်သည်၊ ဥပမာ - ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် တစ်နေ့လျှင် ၇-၉ ယောက်မ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် တစ်နေ့လျှင် ၄ ယောက်မ၊ သစ်သီးဝလံ တစ်နေ့လျှင် ၁-၃ ပွဲ၊ အသား တစ်နေ့လျှင် ၆-၈ ထမင်းစားဇွန်း၊ နို့ တစ်နေ့လျှင် ၁-၂ ဖန်ခွက် သောက်သုံးသင့်ပြီး ချိုလွန်း၊ အဆီများလွန်း၊ ငန်လွန်းသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။
 

၂။  သွားကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်ခြင်း

     ကောင်းမွန်သော သွားကျန်းမာရေး ရှိခြင်းသည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။ ဖလိုရိုက်ပါဝင်သော သွားတိုက်ဆေးဖြင့် တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ၂ ကြိမ်၊ တစ်ကြိမ်လျှင် ၂ မိနစ်ခန့် သွားတိုက်ပေးသင့်ပြီး အမွှေးနုပြီး ထိပ်ဝိုင်းသော သွားပွတ်တံကို ရွေးချယ်သင့်ပါသည်။ သွားဖုံးအနားနှင့် သွားရင်းပိုင်းကို အဓိကထား၍ ပါးစပ်အတွင်းပိုင်း၊ လျှာ သို့မဟုတ် အာခေါင်ဘက်နှင့် ဝါးသည့်ဘက်များအထိ သွားတိုင်းကို စေ့စပ်စွာ တိုက်ပေးရပါမည်။
 

၃။  မျက်စိအမြင် ကောင်းမွန်ခြင်း

     ဤအရွယ်သည် မျက်စိပြဿနာများ အထူးသဖြင့် “ပေါင်းစပ်အမြင်လွဲမှားခြင်း (အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်း)” ကြောင့် အနီးရှိအရာများကို စည်းစနစ်တကျ မမြင်ရခြင်းမျိုး ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိပါသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် မှန်ကန်သော မျက်စိကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု အကြံပြုချက်များ ရယူရန် မျက်စိဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်ပြသသင့်ပြီး မျက်စိအမြင် ယိုယွင်းမှုကိုလည်း နှေးကွေးစေပါသည်။
 

၄။  ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ကောင်းမွန်ခြင်း

ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုသည် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် အလွန်လိုအပ်ပါသည်၊ အကြောင်းမှာ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် အရိုးနှင့် ကြွက်သားများ ယိုယွင်းမှုကို နှေးကွေးစေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

• တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး လမ်းလှမ်း ၅,၀၀၀ လှမ်း လျှောက်ရုံဖြင့် - လဲကျခြင်းကို ကာကွယ်ပေးပြီး ကြွက်သားခွန်အားကို တိုးတက်စေကာ ကိုယ်ဟန်ချက်ထိန်းရလွယ်ကူစေပါသည်။
• တစ်နေ့လျှင် လမ်းလှမ်း ၆,၀၀၀ လှမ်း လျှောက်ခြင်း - နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။
• တစ်နေ့လျှင် လမ်းလှမ်း ၇,၀၀၀ - ၁၀,၀၀၀ အထိ တိုးမြှင့်လျှောက်နိုင်ပါက ပိုမိုကောင်းမွန်သည် - မကူးစက်တတ်သော ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကြံ့ခိုင်မှုကို တိုးတက်စေကာ လဲကျခြင်းကို ကာကွယ်၍ ဖျတ်လတ်စွာ လှုပ်ရှားနိုင်စေပါသည်။

၅။  ပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းမွန်ခြင်း

     နေထိုင်ရာအိမ်သည် လူနေမှုဘဝကို သက်ရောက်မှုရှိသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် သင့်တော်အောင် စီစဉ်ထားသင့်ပါသည်။ ဥပမာ - အိမ်တွင်းပစ္စည်းများကို စနစ်တကျ သန့်ရှင်းစွာ ထားရှိခြင်း၊ လမ်းကြောင်းတွင် အတားအဆီးများ မရှိစေခြင်း၊ ရေချိုးခန်းကြမ်းပြင်ကို ကြမ်းတမ်းသော ကြွေပြားခင်းခြင်းနှင့် လဲကျမှုကို ကာကွယ်ရန် လက်ကိုင်တန်းများ တပ်ဆင်ထားခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။
 

၆။  စိတ်ခံစားချက် ကောင်းမွန်ခြင်း

     စိတ်ရွှင်လန်းချမ်းမြေ့ခြင်းသည် ကျန်းမာရေးကိုလည်း ကောင်းမွန်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် သားသမီးများနှင့် ပြုစုသူများသည် လေ့ကျင့်ခန်းร่วมပြုလုပ်ခြင်း၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းသွား၍ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုခြင်း၊ အပြင်၌ အစားအသောက်သွားရောက်စားသုံးခြင်း သို့မဟုတ် သီးခြားခွဲထွက်နေရသည်ဟု မခံစားရစေရန် သက်ကြီးရွယ်အို အသင်းအဖွဲ့များသို့ သွားရောက်စကားပြောဆို ပါဝင်စေခြင်း စသည့် အချိန်ဇယားများ ဖန်တီးပေးသင့်ပါသည်။

၇။  ဦးနှောက်ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်ခြင်း

     ဦးနှောက်သည် အရာရာကို စုစည်းပေးထားသော အင်္ဂါဖြစ်သောကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ကောင်းမွန်သော အာဟာရ၊ ကောင်းမွန်သော စိတ်ဓာတ်နှင့် ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်ရှိပါက ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ရည်ကိုပါ ကောင်းမွန်စေမည် ဖြစ်ပါသည်။
 

၈။  နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်ခြင်း

     နောက်ဆုံးအချက်မှာ အထူးလိုက်နာသင့်သည့် အချက်ဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးယိုယွင်းမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်ရန် သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် တစ်နေ့လျှင် ၇-၈ နာရီခန့် အိပ်စက်သင့်ပါသည်။ ထို့အပြင် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေရန်အတွက် အရေးကြီးသော ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်းနှင့် စိတ်ကျရောဂါ စသည့် ရောဂါအမျိုးမျိုး ဖြစ်ပွားမှုကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုအချို့တွင် အခြားသော နောက်ဆက်တွဲရောဂါများ ဝင်ရောက်လာနိုင်သဖြင့် ကျန်းမာရေးကို အမြဲမပြတ် ဂရုစိုက်ပေးခြင်းက ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ သားသမီးများနှင့် ပြုစုသူများအနေဖြင့် ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကျန်းမာစေရန်အတွက် ပိုမိုဂရုစိုက်ပေးကြရန် တိုက်တွန်းချင်ပါသည်။

ပြင်ဆင်သည့်ရက်စွဲ

20/06/2023