သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ခံတွင်းကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေး

     သွားနှင့်ခံတွင်းဌာနများတွင် လာရောက်ကုသမှုခံယူသည့် သက်ကြီးရွယ်အို လူနာအရေအတွက်မှာ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်များပြားလာလျက်ရှိပါသည်။ ခံတွင်းရောဂါများကို မကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ (NCDs) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး သွားကျိုးပဲ့ခြင်းနှင့် အစာဝါးစားနိုင်မှုစွမ်းရည် လျော့နည်းခြင်းတို့ကို မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

ထို့အပြင် သွားပိုးစားခြင်း၊ သွားကျဲခြင်းနှင့် သွားကြားအကွာအဝေး ကျယ်လာခြင်းစသည့် အခြေအနေများသည် စိတ်တိုင်းမကျခြင်း၊ အဆင်မပြေခြင်းနှင့် အလှအပဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝကို သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိစေနိုင်ပါသည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ ခံတွင်းကျန်းမာရေး ပြောင်းလဲမှုများ

• နှုတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းထောင့်များ အက်ကွဲခြင်းနှင့် နှုတ်ခမ်းထောင့်တွင် အနာများဖြစ်ပေါ်ခြင်း။
• သွားအရောင် ပိုမိုရင့်လာခြင်းနှင့် သွားပွန်းစားခြင်း။
• သွားဖုံးပါးလာခြင်း၊ သွားဖုံးနိမ့်ဆင်းသွားခြင်း၊ မေးရိုးရိုးပါးလာခြင်းနှင့် သွားမရှိသောနေရာများတွင် အရိုးပါးလာခြင်း။
• ခံတွင်းအတွင်းပိုင်း အမြှေးပါးများ ခြောက်သွေ့ပြီး ပါးလွှာလာခြင်း။

• လျှာချောမွေ့ပြီး အက်ကြောင်းများဖြစ်ခြင်း၊ အရသာခံဖူး အရေအတွက် လျော့နည်းလာခြင်း၊ လျှာလှုပ်ရှားမှု နှေးကွေးလာခြင်းတို့ကြောင့် အစာမျိုချရ ခက်ခဲစေပြီး အစာနှင့် ရေ အဆုတ်ထဲသို့ မှားယွင်းဝင်ရောက်မှု အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေခြင်း။
• တံတွေးထွက်ရှိမှု လျော့နည်းလာခြင်း (အချို့သော ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်)။ တံတွေးထွက်နည်းခြင်းကြောင့် စကားပြောခြင်း၊ ဝါးစားခြင်းနှင့် မျိုချခြင်းတို့ကို ခက်ခဲစေပြီး သွားပိုးစားခြင်းကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေသည့် အဓိက အန္တရာယ်အချက်တစ်ချက် ဖြစ်ပါသည်။
• အစာဝါးစားသည့် ကြွက်သားများနှင့် မေးရိုးအဆစ်များ ယိုယွင်းလာသဖြင့် အစာဝါးနိုင်သည့် အားနှင့် အရှိန် လျော့နည်းသွားခြင်း။

သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ခံတွင်းကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု

• သဘာဝသွားများ ကျန်ရှိနေသေးပါက ဖလိုရိုက်ပါဝင်သော သွားတိုက်ဆေးဖြင့် တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် (အထူးသဖြင့် ညအိပ်ရာမဝင်မီ) သွားတိုက်ပေးရန် အကြံပြုပါသည်။
• သွားကြားထိုးပွတ်တံ၊ သွားကြားထိုးကြိုးနှင့် လျှာခြစ်တံစသည့် သွားကြားသန့်ရှင်းရေး အထောက်အကူပြု ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုရန် တိုက်တွန်းပါသည်။ လက်ကောက်ဝတ် သို့မဟုတ် လက်အားနည်းသူများအတွက် လျှပ်စစ်သွားတိုက်တံကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• တပ်ချွတ်သွားတု တပ်ဆင်ထားသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် ကျန်ရှိသော သဘာဝသွားများကို တိုက်ချွတ်သည့်အပြင် အစာစားပြီးတိုင်း သွားတုများကို အမွှေးနုသော သွားတိုက်တံဖြင့် သန့်ရှင်းရေး ပြုလုပ်ပေးသင့်ပါသည်။

ခံတွင်းခြောက်သွေ့ခြင်းအတွက် အခြေခံ အကြံပြုချက်များ

• တစ်နေ့တာလုံး ရေခဏခဏ ငုံသောက်ခြင်း၊ အစာစားစဉ် ရေနှင့်တွဲဖက်သောက်ခြင်းနှင့် ရေဓာတ်ပါဝင်မှုများသော အစားအစာများကို ပိုမိုစားသုံးခြင်းဖြင့် သောက်သုံးရေနှင့် အစားအသောက်ပုံစံကို ညှိယူပါ။ ခံတွင်းကို မကြာခဏ ပလုတ်ကျင်းပေးခြင်းသည်လည်း အကျိုးရှိပါသည်။
• စပ်သော အစားအစာများနှင့် ငန်သော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် ကဖိန်းဓာတ်ပါသော သောက်စရာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ တံတွေးအတု သို့မဟုတ် တံတွေးအစားထိုး ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုရန်လည်း စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

သွားပွန်းစားခြင်းနှင့် သွားကျဲခြင်းများကို ပြုစုကုသခြင်း

     ကျန်ရှိနေသော သဘာဝသွားများသည် ပွန်းစားခြင်း၊ ပါးလွှာလာခြင်း၊ တိုတောင်းလာခြင်းနှင့် ပိုမိုဆံ့တံ့လွယ်လာခြင်းတို့ကြောင့် အစာအကြွင်းအကျန်များ ညပ်ပြီး အစာဝါးရခက်ခဲသည့် သွားကြားအကွာအဝေးများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အချို့သောအခြေအနေများတွင် သွားဖိန်းခြင်းဖြင့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။ သို့သော် သွားဖွဲ့စည်းပုံ အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ကိုက်ခဲမှု ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းများတွင်မူ သွားတုတပ်ဆင်ခြင်းဖြင့် ပြန်လည်ပြုပြင် ကုသမှုပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် သွားဆရာဝန်နှင့် ပြသခြင်း

     သွားဆရာဝန်နှင့် ပြသခြင်းသည် ပြဿနာများကို စောစီးစွာ စိစစ်တွေ့ရှိနိုင်ပြီး ခံတွင်းကျန်းမာရေးကို စစ်ဆေးအကဲဖြတ်နိုင်သဖြင့် ဘဝအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် စောင့်ရှောက်မှု၊ ကာကွယ်မှုနှင့် ကုသမှုအစီအစဉ်များကို ထိရောက်စွာ ရေးဆွဲနိုင်စေပါသည်။

ကိုးကား -
ခံတွင်းကျန်းမာရေးဌာန၊ ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန

နောက်ဆုံးပြင်ဆင်သည့်ရက်စွဲ -
၂၈ အော်ဂိုစ့် ၂၀၂၃