VARUNEE NIVATVONGS, M.D.
Peditrics

မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းသောအခါ မကျန်းမမာဖြစ်ပွားမှုများ လွန်စွာများပြားလာတတ်ပါသည်။ သာမန်တုပ်ကွေးရောဂါအပြင် မိုးရာသီတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် အခြားသော ရောဂါများစွာလည်း ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် သတိပြုရမည့် မိုးရာသီဖြစ်ပွားတတ်သော ရောဂါ ၄ မျိုးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-
ဤအဖြစ်များသော အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါသည် အဖျားကြီးခြင်း၊ ကြွက်သားများ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် နှာရည်ယိုခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ကလေးများ၊ လူကြီးသူမများနှင့် နာတာရှည်ရောဂါအခံ ရှိသူများကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်ခံအားနည်းသူများတွင် အဆုတ်ရောင်ရောဂါကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် လက်ကို မကြာခဏ ဆေးကြောပါ၊ နှာခေါင်းစည်း (Mask) တပ်ဆင်ပါ၊ ရောဂါဝေဒနာခံစားနေရသူများနှင့် အနီးကပ်ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ရေဝပ်သောနေရာများတွင် ဥဥလေ့ရှိသည့် ခြင်ကျားကိုက်ခဲခြင်းမှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်ပါသည်။ သွေးလွန်တုပ်ကွေးသည် စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ၂ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ အဖျားတက်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် အရိုးများ ကိုက်ခဲခြင်းစသည့် သာမန် ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကဲ့သို့ လက္ခဏာပြတတ်ပါသည်။ ထို့နောက် အဖျားကျသွားပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးထွက်သည့် အစက်အပြောက်များ ပေါ်လာခြင်း၊ ခြေဖျားလက်ဖျားများ အေးစက်လာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ကာ ရှော့ခ် (Shock) ရသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ခြင်ပြေးဆေးများ အသုံးပြုပါ၊ ခြင်မွေးဖွားနိုင်သော ရေဝပ်နေရာများကို ရှင်းလင်းပါ၊ ဆရာဝန်များ၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပါ။
ဤအဖြစ်များသော အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါသည် မသန့်ရှင်းသော အစားအစာများကို စားသုံးမိခြင်းမှ အဓိက ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ ဝမ်းကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာအဆိပ်သင့်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ လူနာများတွင် ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းသွားခြင်း၊ အဖျားတက်ခြင်းနှင့် ဗိုက်ရစ်နာခြင်းတို့ ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်စွာ ကူးစက်ခံရပါက ဝမ်းတွင် သွေးပါသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ပူပူနွေးနွေး ချက်ပြုတ်ထားသော အစားအစာများကို စားသုံးပါ၊ ဘုံဇွန်းကို အသုံးပြုပါ၊ လက်ကို စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောပါ။
ဤဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ရောဂါသည် အဓိကအားဖြင့် ခွေး၊ ကြွက်၊ ဝက်၊ နွားနှင့် ကျွဲကဲ့သို့သော ရောဂါပိုးရှိသော တိရစ္ဆာန်များမှတစ်ဆင့် ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် အမြှေးပါးများမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပြန့်ပွားပါသည်။ တောင်သူလယ်သမားများ၊ မွေးမြူရေးလုပ်သားများ၊ ရေမြောင်းရှင်းလင်းရေးသမားများနှင့် ရေကြီးရေလျှံမှုတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ရေနစ်စိမ်လှုပ်ရှားသူများသည် အန္တရာယ်အရှိဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာများအနေဖြင့် ရုတ်တရက် အဖျားကြီးခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ သားမြတ်နှင့် ပေါင်ကြွက်သားများ နာကျင်ခြင်းနှင့် မျက်လုံးနီခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် လူနာ ၅ မှ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင် မျက်လုံး/အသားဝါခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ရှော့ခ်ရခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ရေကြီးရေလျှံသော ရေထုအတွင်း သွားလာခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပြီး ကာကွယ်ရေး ဖိနပ်/မိုးကာဖိနပ်များကို ဝတ်ဆင်ပါ။
ဤလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခုကို ခံစားရပါက ရောဂါအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် သင့်တော်သော ကုသမှုများ ခံယူနိုင်ရန် ဆေးကုသမှုကို ချက်ချင်း ရယူပါ။