သွားကိုက်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? သွားဆရာဝန်၏ အဖြေများ

     သွားကိုက်ခဲခြင်းသည် အဖြစ်အများဆုံး သွားနှင့်ခံတွင်း ပြဿနာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သွားကိုက်ခြင်းအများစုသည် သွားဆွေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း အခြားသောအကြောင်းအရင်းများစွာကြောင့်လည်း သွားကိုက်ခဲနိုင်ပါသည်။

သွားကိုက်ခဲရခြင်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းအရင်းများ

၁။  သွားဆွေးခြင်း သို့မဟုတ် သွားပေါက်ဖြစ်ခြင်း

     သွားဆွေးခြင်းသည် လေကြောင်း သို့မဟုတ် အစာဟောင်းများ ညှပ်ကျန်လေ့ရှိသည့် အပေါက်ငယ်များမှ စတင်လေ့ရှိသည်။ သွားဆွေးခြင်းသည် သွားအာရုံကြောထံသို့ မရောက်သေးပါက သွားဖိန်းခြင်း (သွားဖာခြင်း) ဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အာရုံကြောသို့ ရောက်ရှိသွားပါက ပြင်းထန်စွာ ကိုက်ခဲတတ်ပြီး သွားအမြစ်ချောင်းကုသခြင်း (Root Canal) သို့မဟုတ် သွားနှုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

၂။  သွားအက်ခြင်း သို့မဟုတ် သွားကျိုးခြင်း 

     သွားအက်နေပါက သို့မဟုတ် ကျိုးနေပါက အေးသော/ပူသော အရာများသည် သွားအာရုံကြောသို့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ပြီး နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ သွားပြုန်းတီးခြင်းသည်လည်း သွားကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေပြီး အာရုံကြောအထိ သွားပြုန်းပါက သွားသေသွားခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာကိုက်ခဲခြင်းနှင့် သွားနှုတ်ရခြင်းအထိ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

၃။  သွားဖုံးရောင်ရမ်းခြင်း 

     သွားဖုံးရောင်ရမ်းခြင်းသည် သွားဂျီး (Plaque) များ စုပုံလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး သွားကိုယ်တိုင်က ကိုက်နေသည်ဟု ထင်မှတ်ရလောက်အောင် မှားယွင်းစေနိုင်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ ခပ်စို့စို့ကိုက်ခြင်း၊ ကိုင်ကြည့်ပါက နာခြင်း၊ သွားတိုက်စဉ် သွေးထွက်ခြင်းနှင့် ပြင်းထန်ပါက သွားလှုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ကုသမှုတွင် သွားဂျီးခြစ်ထုတ်ခြင်းနှင့် လိုအပ်ပါက အခြားကုသမှုများ သို့မဟုတ် သွားနှုတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။

၄။  အံဆုံးသွား ပေါက်ခြင်း

     အံဆုံးသွားကိုက်ခြင်းသည် နောက်ဆုံးအံသွားပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ပေါက်လာပြီး ဘေးသွားများကို သွားတွန်းမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ ထိုနေရာများသည် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် အစားအစာများ ညှပ်ကျန်ပြီး အံဆုံးသွားပတ်လည်တွင် ပိုးဝင်ရောင်ရမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

၅။  ယခင်က ကုသထားဖူးသော သွားများ ပြန်လည်ကိုက်ခဲခြင်း 

     အချို့ကိစ္စများတွင် သွားဖာထားသော သို့မဟုတ် သွားအမြစ်ချောင်းကုသထားသော သွားများသည် ပြန်လည်ကိုက်ခဲလာနိုင်ပါသည်။ ဒါဟာ ဖာထေးထားသော ပစ္စည်းများ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဟာသွားခြင်းကြောင့် အောက်ခြေတွင် သွားပြန်ဆွေးလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက သွားကို ဆက်လက်ကုသမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

၆။  အိပ်စက်စဉ် သွားကြိတ်ခြင်း (Bruxism) 

     ညဘက်တွင် သွားကြိတ်ခြင်းသည် မေးရိုးနှင့် အံသွားဧရိယာတွင် နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေပြီး သွားကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အံဆုံးသွားကိုက်ခြင်းဟု မှားယွင်းထင်မှတ်တတ်ကြသည်။ လူနာအများအပြားသည် မိမိတို့အိပ်ပျော်နေစဉ် သွားကြိတ်မှန်း မသိကြပေ။

၇။  အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများမှတစ်ဆင့် သွားဆီသို့ နာကျင်မှုကူးစက်ခြင်း

     အချို့သောကိစ္စများတွင် နား၊ ထိုင်းဆိုင်းနပ်စ် (Sinuses) သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါဆိုင်ရာ ပြဿနာများရှိပါက နာကျင်မှုသည် သွားများထံသို့ ကူးစက်ပြန့်နှံ့ပြီး သွားကိုက်သကဲ့သို့ ခံစားရစေနိုင်ပါသည်။

သွားကိုက်ခဲမှုကို သက်သာစေမည့် နည်းလမ်း ၈ ချက်

• အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်သုံးပြီး ချက်ချင်းကုသမှုခံယူရန် သွားဆရာဝန်နှင့် ပြသပါ။
• စပ်သော၊ အေးလွန်းသော သို့မဟုတ် ပူလွန်းသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• သွားပေါ်သက်ရောက်မှုကို လျှော့ချရန် ပျော့ပျောင်းသော အစားအစာများကို စားသုံးပါ။
• နာကျင်နေသည့် ဘက်မှ ဝါးစားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• ရေနွေးနွေးဖြင့် ပလုတ်ကျင်းပေးပါ။
• မည်သည့် အရက်၊ သေစာအမျိုးအစားကိုမျှ မသောက်သုံးပါနှင့်။
• သွားကို စနစ်တကျတိုက်ပါ၊ သွားပွတ်ကြိုးကို ဂရုတစိုက် အသုံးပြုပါ။
• ၆ လမှ ၁၂ လလျှင် တစ်ကြိမ် သွားဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ပါ။

သွားကိုက်ခြင်းသည် အလိုအလျောက် ပျောက်ကင်းသွားမည့်အရာ မဟုတ်ပါ။ အဓိကပြဿနာကို မဖြေရှင်းဘဲ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကိုချည်း အားမကိုးပါနှင့်။ နာကျင်မှု ပိုမိုဆိုးရွားမလာစေရန် သွားဆရာဝန်ထံ သွားရောက်၍ မှန်ကန်သော စစ်ဆေးကုသမှု ခံယူရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။