တွယ်တာမှုပုံစံ - ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးအတွက် ရင်သွေးကို ဘယ်လိုပျိုးထောင်မလဲ

     ကလေးဘဝ၏ သံယောဇဉ်တွယ်တာမှုပုံစံ (Attachment Style) သည် အရွယ်ရောက်ချိန်တွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာပြသပုံပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိလေ့ရှိသည်။ ဤသီအိုရီအရ မိဘ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူများ၏ ပျိုးထောင်ပုံနှင့် တုံ့ပြန်ပုံတို့သည် အရွယ်ရောက်ချိန်ရှိ လူမှုဆက်ဆံရေးများနှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဆက်ဆံရေးများအပေါ် များစွာသက်ရောက်မှုရှိသည်။

ကောင်းမွန်သော ပျိုးထောင်မှုသည် ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်

     တည်ငြိမ်ပြီး မေတ္တာပါသော ပျိုးထောင်မှုသည် ကလေးများအား လုံခြုံမှုနှင့် အခြားသူများအပေါ် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်နိုင်စေပြီး အနာဂတ်တွင် ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးများ ဖန်တီးနိုင်ရန် အရေးပါသော အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။ သံယောဇဉ်တွယ်တာမှုပုံစံများကို အဓိကအားဖြင့် ၄ မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါသည် -

၁။ စိုးရိမ်စိတ်လွန်ကဲသော သံယောဇဉ်ပုံစံ (Anxious Attachment Style)

     ဤပုံစံရှိသူများသည် ဆက်ဆံရေးများတွင် စိတ်မလုံခြုံဟု ခံစားရလေ့ရှိပြီး ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဂရုစိုက်မှုနှင့် သေချာရေရာမှုကို စဉ်ဆက်မပြတ် တောင်းဆိုတတ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဥပေက္ခာပြုခံရမည်ကို စိုးရိမ်ကြပြီး ဆက်ဆံရေးအခြေအနေအတွက် မကြာခဏ ပူပန်နေတတ်သဖြင့် လက်တွဲဖော်ထံမှ ရှင်းလင်းပြတ်သားသော သက်သေပြချက်များကို လိုလားကြသည်။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ

• မိဘများထံမှ မေတ္တာနှင့် ဂရုစိုက်မှု မမှန်ကန်ခြင်း။
• ကလေးသည် တစ်ယောက်ထဲဖြစ်နေသည်ဟု ခံစားရခြင်း၊ စိတ်မလုံခြုံခြင်းနှင့် အနာဂတ်ဆက်ဆံရေးအတွက် စိုးရိမ်စိတ်ရှိခြင်း။

၂။ ရှောင်ဖယ်တတ်သော သံယောဇဉ်ပုံစံ (Avoidant Attachment Style)

     ဤပုံစံရှိသူများသည် ခံစားချက်ပြသခြင်း သို့မဟုတ် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးများတွင် ပါဝင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားလေ့ရှိကြသည်။ နက်ရှိုင်းသော စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ သံယောဇဉ်များကို ငြင်းပယ်တတ်ပြီး အခြားသူများအပေါ် မှီခိုခြင်းမရှိသလို အခြားသူများ၏ မှီခိုမျှော်လင့်မှုကိုလည်း ငြင်းဆန်ကြသည်။ ဤပြုမူပုံသည် အတိတ်က စိတ်ဒဏ်ရာများမှ မိမိဘဝကို ကာကွယ်လိုသည့် စိတ်ဆန္ဒမှ မြစ်ဖျားခံလေ့ရှိသည်။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ

• စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ နီးကပ်မှုကို တန်ဖိုးမထားဘဲ အေးစက်စက် သို့မဟုတ် ဥပေက္ခာပြုသော မိဘများ။
• ကလေးသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို မလိုအပ်ဟု ခံစားရခြင်း။

၃။ ရှုပ်ထွေးသော သံယောဇဉ်ပုံစံ (Disorganized Attachment Style)

     ဤပုံစံရှိသူများသည် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးများ တည်ဆောက်ရန် ကြောက်ရွံ့လေ့ရှိကြသည်။ ဤကြောက်ရွံ့မှုသည် ကလေးဘဝတွင် ပစ်ပယ်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် အနိုင်ကျင့်ခံရခြင်းကဲ့သို့သော စိတ်ဒဏ်ရာများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် နီးကပ်လိုစိတ်ရှိသော်လည်း အနစ်နာခံရမည် သို့မဟုတ် သစ္စာဖောက်ခံရမည်ကို ကြောက်ရွံ့သည့် အတွင်းစိတ် ပဋိပက္ခကို ကြုံတွေ့ရသည်။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ

• ချစ်ခြင်းနှင့် ဥပေက္ခာပြုခြင်း/အနိုင်ကျင့်ခြင်းတို့အကြား ခန့်မှန်းရခက်သော မိဘများ၏ ပြုမူပုံ။
• ကလေးသည် စိတ်ရှုပ်ထွေးပြီး မေတ္တာကို မယုံကြည်နိုင်တော့သဖြင့် နီးကပ်မှုကို ကြောက်ရွံ့လာခြင်း။

၄။ လုံခြုံစိတ်ချရသော သံယောဇဉ်ပုံစံ (Secure Attachment Style)

     ဤပုံစံရှိသူများသည် ဆက်ဆံရေးများတွင် လုံခြုံမှုနှင့် ယုံကြည်မှုရှိကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မေတ္တာပေးခြင်းနှင့် လက်ခံခြင်းအကြား မျှတစွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး ပွင့်လင်းစွာ စိတ်ခံစားမှုပြရန် မကြောက်ရွံ့သလို လိုအပ်ပါက တစ်ယောက်တည်းနေထိုင်ရန်လည်း အဆင်ပြေကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိကိုယ်တိုင် တည်ရှိမှုကို မပျောက်ပျက်စေဘဲ နက်ရှိုင်းပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဆက်ဆံရေးများကို တည်ဆောက်နိုင်ကြသည်။

ထိရောက်သော မိဘပျိုးထောင်မှု နည်းလမ်းများ

• မိဘများထံမှ စဉ်ဆက်မပြတ် မရှိမဖြစ် ပေးအပ်သော အကန့်အသတ်မရှိ မေတ္တာ။
• စိတ်ခံစားမှုနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များအပေါ် ဂရုတစိုက်နှင့် စာနာမှုရှိစွာ တုံ့ပြန်ခြင်း။
• ကလေး၏ အနာဂတ်ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နိုင်စွမ်းကို အထောက်အကူပြုရန် လုံခြုံမှုနှင့် ယုံကြည်မှု ဖန်တီးပေးခြင်း။

စိတ်ခံစားမှု တည်ငြိမ်ပြီး မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သော မိဘများသည် ကလေးများအတွက် စံနမူနာကောင်းများဖြစ်ပြီး ကလေးများအား ပျော်ရွှင်၍ ခိုင်မာရှည်ကြာသော ဆက်ဆံရေးများ တည်ဆောက်နိုင်စေရန် ကူညီပေးသည်။