พญ. วนิดา พยัคฆพันธ์
อายุรกรรม, ต่อมไร้ท่อ
ဆီးချိုရောဂါသည် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အတွေ့ရများသည့် နာတာရှည်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆီးချိုကြောင့် အာရုံကြောထိခိုက်ခြင်းသည် အဓိကနောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို ဆိုးရွားစွာထိခိုက်စေကာ မသန်စွမ်းမှု၏ အဓိကအကြောင်းအရင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးအစား (၁) သို့မဟုတ် အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါကို ကာလရှည်ကြာခံစားနေရပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို သေချာမထိန်းချုပ်နိုင်သူများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်။
အချို့သောဖြစ်ရပ်များတွင် အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါ စတင်စမ်းသပ်တွေ့ရှိချိန်၌ပင် အာရုံကြောထိခိုက်မှုများ ရှိနေပြီးသားဖြစ်နိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ လူနာသည် သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာများမပြဘဲ ရောဂါရှိနေသည်မှာ ကာလအတန်ကြာ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ နာကျင်မှုသည် ဤရောဂါ၏ အဓိကလက္ခဏာဖြစ်သော်လည်း လူနာတိုင်းတွင် မခံစားရဘဲ ဖြစ်ပွားပုံအကြောင်းအရင်းကိုလည်း အတိအကျမသိရသေးပါ။ သို့သော် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သော သုတေသနများအရ ကိုယ်ခံအားစနစ် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် အာရုံကြောစနစ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော တုံ့ပြန်မှုများသည် ရောဂါပိုမိုဆိုးရွားလာမှုတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
လူနာအများစုသည် ကုသရန်ခက်ခဲပြီး ဘဝအရည်အသွေးကို များစွာထိခိုက်စေသော နာတာရှည်နာကျင်မှုကို ခံစားရလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် နောက်ထပ်နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
ဓာတ်ပုံရင်းမြစ် - East Coast Podiatry
ဆီးချိုရောဂါကြောင့် အာရုံကြောထိခိုက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ အာရုံကြောများ ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆီးချိုမဖြစ်မီ အဆင့်မှစ၍ ရောဂါရင့်လာသည့် အဆင့်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်ရန် လိုအပ်သည်။ လက်ရှိကုသမှုများသည် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန်နှင့် နောက်ထပ်နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ကာကွယ်ရန်အပေါ် အဓိကထားသည်။ ခေတ်မီဆေးပညာ သိပ္ပံတိုးတက်မှုများသည် ရောဂါဖြစ်ပွားပုံ စနစ်များကို ပိုမိုနားလည်လာစေပြီး ပိုမိုထိရောက်သော ကုသမှုများကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။
ဆီးချိုအာရုံကြော ထိခိုက်ခြင်း၏ ထူးခြားသော ပုံစံတစ်ခုမှာ Diabetic Lumbosacral Radiculoplexus Neuropathy (DLRPN) ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို Diabetic Amyotrophy, Bruns-Garland Syndrome သို့မဟုတ် Femoral-Sciatic Neuropathy အမည်များဖြင့်လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
လူနာများသည် ပေါင်တွင် ရုတ်တရက် ထိသိမှုမဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်းများကို မကြာခဏ ခံစားရလေ့ရှိပြီး ပေါင်ကြွက်သားများ အားနည်းကာ လမ်းလျှောက်ရန် ခက်ခဲလာကြသည်။ ခန္ဓာကိုယ်စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာတွင် ဒူးဆစ်တုံ့ပြန်မှုများ လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် မရှိတော့ခြင်းတို့ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဤလက္ခဏာများသည် အနည်းငယ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်မလာမီ လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်ပြီး အချို့သော မသန်စွမ်းမှုများ ကျန်ရှိနေနိုင်သည်။
လက်ရှိတွင် ဤအခြေအနေသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော ကိုယ်ခံအားစနစ် တုံ့ပြန်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး ထိခိုက်နေသော အာရုံကြောများသို့ သွေးထောက်ပံ့ပေးသည့် သွေးကြောငယ်များ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ပိတ်ဆို့ခြင်းများကို ဖြစ်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါဗေဒ လေ့လာမှုများအရ သွေးကြောများပတ်လည်တွင် ရောင်ရမ်းမှု တုံ့ပြန်မှုများနှင့် လင်ဖိုဆိုက် (Lymphocyte) ဆဲလ်များ စုပုံလာခြင်းကြောင့် အာရုံကြော ပျက်စီးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ကုသရာတွင် ကော်တီကိုစတီရွိုက် (Corticosteroids) ဆေးပမာဏအများအပြား သို့မဟုတ် သွေးကြောအတွင်း ထိုးသွင်းသော အิมမယူနိုဂလိုဗျူလင် (IVIG) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ကောင်းမွန်သော ရလဒ်များကို တွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ယင်းတို့၏ ထိရောက်မှုကို အတည်ပြုနိုင်ရန် အတိုင်းအတာကြီးမားသော သုတေသနပြုမှုများ လိုအပ်နေသေးသည်။
ဆီးချိုရောဂါသည် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများစွာ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ ရောဂါကို သေချာမထိန်းချုပ်နိုင်ပါက ခန္ဓာကိုယ်၏ မည်သည့်အပိုင်းကိုမဆို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ပိုများပြီး အာရုံကြောစနစ်သည် အများဆုံးထိခိုက်လေ့ရှိသည့် အစိတ်အပိုင်းများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
လူနာများသည် ထိသိမှုစွမ်းရည် ဆုံးရှုံးခြင်းကို ခံစားရနိုင်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် လက်ချောင်းများ ထိသိမှုမဲ့ခြင်းမှ စတင်ကာ ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ကူးစက်သွားသည်။ အပူ၊ အအေး သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာများနှင့် ထိတွေ့သည့်တိုင် လူနာသည် မည်သည့်အရာကိုမျှ ခံစားရမည်မဟုတ်ပါ။
ဆီးချိုရောဂါသည် အထူးသဖြင့် လက်နှင့် ခြေထောက်ရှိ ပြင်ပအာရုံကြောများသို့ သွေးထောက်ပံ့ပေးသော သွေးကြောငယ်များကို ပျက်စီးစေသည်။ ၎င်းသည် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းမှုကို ဖြစ်စေပြီး ထိသိမှုမဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ပူစပ်ပူလောင် นာကျင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လူနာများတွင် ဒဏ်ရာများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ထိသိမှု ဆုံးရှုံးခြင်းကြောင့် သတိမပြုမိဘဲ မကုသဘဲ ထားမိနိုင်သည်။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်းသည် ပိုးဝင်မှုကို ပိုမိုအားပေးပြီး မကုသဘဲထားသော ဒဏ်ရာများသည် အသားပုပ်သွားကာ ခြေလက်ဖြတ်တောက်ရသည်အထိ ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ အမျိုးသားများတွင် လိင်တံမသန်မာခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဆီးချိုအာရုံကြော ထိခိုက်ခြင်းသည် လက်နှင့်ခြေထောက်များကို ထိသိမှုမဲ့စေပြီး လူနာများ ဒဏ်ရာများကို သတိမထားမိဘဲ မကုသဘဲထားပါက အသားပုပ်သွားနိုင်သည်။
อายุรกรรม, ต่อมไร้ท่อ
ศัลยกรรมหลอดเลือดและปลูกถ่ายอวัยวะ, การรักษาด้วยการใส่สายสวนขยายหลอดเลือด
อายุรศาสตร์ต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิสึม
