ศ. นพ. นรินทร์ หิรัญสุทธิกุล
อายุรศาสตร์โรคติดเชื้อ

နိုရိုဗိုင်းရပ်စ် (Norovirus) ဆိုသည်မှာ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းတွင် ပြင်းထန်သော ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အန္တရာယ်ရှိသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဖြစ်ပါသည်။ ဤဗိုင်းရပ်စ်သည် အထူးသဖြင့် ပိုးမွှားများ ပေါက်ဖွားမှု အားကောင်းသော ဆောင်းရာသီတွင် လျင်မြန်လွယ်ကူစွာ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သော စွမ်းရည်ရှိပါသည်။ နိုရိုဗိုင်းရပ်စ်၏ ထူးခြားချက်မှာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ပိုးပမာဏ အနည်းငယ်မျှ ဝင်ရောက်ရုံဖြင့် ချက်ချင်း ဖျားနာစေနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဤဗိုင်းရပ်စ်သည် အပူချိန်နှင့် ပိုးသတ်ဆေး အများအပြားကို ခံနိုင်ရည်ရှိသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အစားအသောက်နှင့် သောက်သုံးရေများတွင် ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ညစ်ညမ်းပိုးဝင်နိုင်ပါသည်။
ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ နိုရိုဗိုင်းရပ်စ် ဝင်ရောက်ပြီး 24–48 နာရီအတွင်း လူနာသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများကို စတင်ပြသလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဆေးပညာ အချက်အလက်များအရ တွေ့ရှိရများသော အဓိက လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-
ကူးစက်ခံရသည်ဟု သံသယရှိပါက ဆရာဝန်သည် ရောဂါရာဇဝင် မေးမြန်းခြင်းနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် စစ်ဆေးရန် ဝမ်းနမူနာ ရယူခြင်းဖြင့် ပဏာမ ရောဂါရှာဖွေမှု ပြုလုပ်ပါမည်။ လက်ရှိတွင် နိုရိုဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ရိုက်ကာကွယ်သည့် ကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက်ကုသသည့် သီးသန့်ဆေး မရှိသေးသောကြောင့် ကုသမှု နည်းလမ်းမှာ လက္ခဏာများအတိုင်း ကုသခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် ပံ့ပိုးကူညီပေးခြင်း သာဖြစ်ပါသည်။
လက္ခဏာများသည် 2-3 ရက်အတွင်း အလိုအလျောက် သက်သာပျောက်ကင်းသွားလေ့ ရှိပါသည်။ ဆုံးရှုံးသွားသော ရေဓာတ်ကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် ဓာတ်ဆားရည် (ORS) သောက်သုံးခြင်း၊ အစာပျော့ပျော့နှင့် အကြေလွယ်သော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း၊ အန်ပျောက်ဆေး သို့မဟုတ် ဗိုက်အောင့်ပျောက်ဆေးကဲ့သို့သော လက္ခဏာအလိုက် သက်သာစေသည့် ဆေးဝါးများ သောက်သုံးခြင်းတို့ကို အဓိက ပြုလုပ်ရပါမည်။
ဝမ်းမနားတမ်း သွား၍ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ပြင်းထန်စွာ ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်သည်အထိ လက္ခဏာများ ပြင်းထန်ပါက ရှော့ခ်ရခြင်း (Shock) နှင့် အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသဖြင့် ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း ပို့ဆောင်သင့်ပါသည်။
နိုရိုဗိုင်းရပ်စ်သည် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါ လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် လူများထံ လွယ်ကူစွာ ကူးစက်နိုင်ပါသည်-
ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးသော်လည်း အောက်ပါ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး ကောင်းမွန်စွာ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကူးစက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချနိုင်ပါသည်-

နိုရိုဗိုင်းရပ်စ်သည် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးတစ်ခုဖြစ်ပြီး တိုက်ရိုက်ကာကွယ်သည့် ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးသော်လည်း၊ ဆပ်ပြာဖြင့် လက်ကို သန့်ရှင်းစွာ ဆေးကြောခြင်း၊ ပူပူနွေးနွေး ချက်ပြုတ်ထားသော အစားအစာများကို ရွေးချယ် စားသုံးခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော ရေကို သောက်သုံးခြင်း စသည့် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးကို စနစ်တကျ ဂရုစိုက်ခြင်းဖြင့် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။ ဖျားနာမှု ဖြစ်ပွားပါက ရေဓာတ် ခမ်းခြောက်မှုကို ကာကွယ်ရန် ဓာတ်ဆားရည် သောက်သုံးခြင်းကို အဓိက ပြုလုပ်သင့်ပြီး သင့်တော်သော အချိန်တွင် ကုသမှု ခံယူနိုင်ရန် လက္ခဏာများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်သင့်ပါသည်။