
ညဘက်တွင် အိပ်ရေးပျက်သည်အထိ အိမ်သာထသွားရန် ၂ ကြိမ်နှင့်အထက် နိုးထရခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် လူနေမှုဘဝ အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေခြင်းတို့ကို ဆေးပညာအရ ညဘက် ဆီးခဏခဏသွားခြင်း (Nocturia) ဟုခေါ်ဆိုပါသည်။ ၎င်းသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာခြင်းကြောင့်သာ မဟုတ်ဘဲ မှန်ကန်စွာ ဂရုစိုက်ကုသရန် လိုအပ်သည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ၏ သတိပေးလက္ခဏာတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပါသည်။
ညဘက် ဆီးခဏခဏသွားခြင်း (Nocturia) ဆိုတာ ဘာလဲ။
ပုံမှန်အားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်သည် အိပ်ပျော်နေစဉ်အတွင်း ဆီးထုတ်လုပ်မှုကို လျှော့ချပေးသည့် ဟော်မုန်း (Vasopressin) ကို ထုတ်လွှတ်ပေးပြီး အိမ်သာထသွားရန် မလိုဘဲ ၆ နာရီမှ ၈ နာရီအထိ ဆက်တိုက်အိပ်ပျော်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။ သို့သော် တစ်ညလျှင် ၂ ကြိမ်နှင့်အထက် ထသွားရပါက ဤအခြေအနေထဲတွင် ပါဝင်နေပြီဖြစ်ပြီး နေ့ဘက်တွင် ဆီးခဏခဏသွားခြင်းနှင့် ကွာခြားပါသည်။
ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများနှင့် ဆက်စပ်ရောဂါများ
ဤအခြေအနေ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများကို အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်များ၊ ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ အချက်များနှင့် နာတာရှည်ရောဂါအခံများ ဟူ၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်ပါသည်-
1. အပြုအမူနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံဆိုင်ရာ အချက်များ
အိပ်ရာမဝင်မီ 2–4 နာရီအတွင်း ရေ သို့မဟုတ် အရည်များ အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်း
- ညနေပိုင်းတွင် ကဖင်းဓာတ်ပါသော အဖျော်ယမကာများ၊ အရက် သို့မဟုတ် ဂက်စ်ပါသော အချိုရည်များ သောက်သုံးခြင်း
- အိပ်ရာဝင်ခါနီးတွင် ဆီးဆေးသောက်သုံးခြင်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
2. ဆီးလမ်းကြောင်းနှင့် ဆီးကျိတ်ရောဂါများ
- ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်း (BPH): အသက် ၅၀ နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသားများတွင် အဖြစ်များပြီး ဆီးသွားရခက်ခဲခြင်းနှင့် ညဘက် ဆီးခဏခဏသွားခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်
- ဆီးအိမ်ကြွက်သား အလွန်အကျွံ ညှစ်အားပြင်းခြင်း (OAB): ပြင်းထန်ပြီး ရုတ်တရက် ဆီးသွားချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်စေသည်
- ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (UTI): သို့မဟုတ် နာတာရှည် ဆီးအိမ်ရောင်ခြင်းကြောင့် ဆီးပူဆီးကျဉ်ခြင်းနှင့် အချိန်ပြည့် ဆီးသွားချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်စေသည်
- တင်ပါးဆုံတွင်း အင်္ဂါများ လျော့ရဲကျဆင်းခြင်း- အမျိုးသမီးများတွင် တွေ့ရတတ်ပြီး ဆီးစွန့်ထုတ်မှု ပုံမမှန်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်
3. ခန္ဓာကိုယ်စနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများနှင့် နာတာရှည်ရောဂါများ
- ဆီးချိုရောဂါ- ခန္ဓာကိုယ်မှ ပိုလျှံနေသော သကြားဓာတ်များကို ဆီးမှတစ်ဆင့် စွန့်ထုတ်ရာတွင် ရေပမာဏအများအပြားကိုပါ တစ်ပါတည်း ဆွဲထုတ်သွားခြင်း
- နှလုံးရောဂါနှင့် နှလုံးအားနည်းခြင်း- နေ့ဘက်တွင် ခြေထောက်၌ စုပုံနေသော အရည်များသည် ပက်လက်လှန်အိပ်ချိန်တွင် သွေးလည်ပတ်မှုစနစ်ထဲသို့ ပြန်လည်စီးဝင်ပြီး ဆီးအဖြစ် စွန့်ထုတ်ခံရခြင်း
- အိပ်ပျော်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်း (OSA)- အောက်ဆီဂျင် နည်းပါးမှုကြောင့် ကျောက်ကပ်မှ ရေနှင့် ဆိုဒီယမ်တို့ကို ပိုမိုစွန့်ထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း

မည်သည့်အချိန်တွင် ဆရာဝန်နှင့် သွားရောက်ပြသသင့်သနည်း ?
အောက်ပါ အန္တရာယ် သတိပေးလက္ခဏာများ တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်လာပါက ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသသင့်ပါသည်-
- ဆီးထဲတွင် သွေးပါခြင်း (ဆီးအရောင် ပန်းရောင်၊ အနီရောင် သို့မဟုတ် အညိုရင့်ရောင် ဖြစ်ခြင်း)
- ဆီးသွားစဉ် နာကျင်ပူစပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးခုံနှင့် ခါးတစ်ဝိုက်တွင် ကြွက်တက်သကဲ့သို့ နာကျင်ခြင်း
- ဖျားနာခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းခြင်း
- ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးလုံးဝသွား၍ မရခြင်း
ညဘက် ဆီးခဏခဏသွားခြင်း - ဖြေရှင်းနည်းများ
ကုသမှုကို အရင်းခံအကြောင်းရင်းအပေါ် မူတည်၍ စဉ်းစားရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
1. အပြုအမူနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြုပြင်ခြင်း
- အိပ်ရာမဝင်မီ 2–4 နာရီအတွင်း ရေနှင့် အဖျော်ယမကာ အားလုံးသောက်သုံးမှုကို ကန့်သတ်ပါ
- မွန်းလွဲပိုင်းနောက်ပိုင်းတွင် လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီ၊ အရက်နှင့် ဂက်စ်ပါသော အချိုရည်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
- ဆီးဆေးသောက်သုံးချိန်ကို နံနက်ပိုင်းသို့ ပြောင်းလဲရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ
- ခြေထောက်ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျစေရန်နှင့် အိပ်ရာမဝင်မီ အရည်များ စွန့်ထုတ်နိုင်စေရန် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ခြေထောက်မြှင့်၍ လှဲလျောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဖိအားထိန်းခြေအိတ် ဝတ်ဆင်ခြင်း ပြုလုပ်ပါ
- ကြွက်သားသန်မာမှုနှင့် ဆီးထိန်းနိုင်စွမ်း တိုးတက်စေရန် တင်ပါးဆုံတွင်း ကြွက်သားညှစ်လေ့ကျင့်ခန်း (Kegel Exercises) ကို လေ့ကျင့်ပါ
2. ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှု
- ဆေးဝါးအသုံးပြုခြင်း- ဆီးအိမ်ညှစ်အား လျှော့ချပေးသည့် ဆေးဝါးများ၊ ညဘက် ဆီးထုတ်လုပ်မှု လျှော့ချပေးသည့် ဟော်မုန်းဆေး Desmopressin သို့မဟုတ် ဆီးကျိတ်အရွယ်အစား လျှော့ချပေးသည့် ဆေးဝါးများ
- ခွဲစိတ်ကုသခြင်း- ဆီးလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့သည်အထိ ဆီးကျိတ်အလွန်အမင်း ကြီးနေသော လူနာများအတွက်
- ရောဂါအခံများကို ကုသခြင်း- ဥပမာ- အိပ်ပျော်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်သည့် လူနာများတွင် CPAP စက် အသုံးပြုခြင်း

FAQ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
Q1: ဆီးသွားရန် ဘယ်နှစ်ကြိမ် နိုးထရင် ပုံမမှန်ဘူးလို့ သတ်မှတ်ပါသလဲ။
A: ညဘက်တွင် 0–1 ကြိမ် နိုးထခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်သော်လည်း တစ်ညလျှင် 2 ကြိမ်နှင့်အထက် ပုံမှန်နိုးထနေပါက ညဘက် ဆီးခဏခဏသွားခြင်း (Nocturia) ထဲတွင် ပါဝင်ပါသည်။
Q2: အမျိုးသားများတွင် ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်းကြောင့်သာ အမြဲဖြစ်တတ်ပါသလား ?
A: အမြဲတမ်း မဟုတ်ပါ။ ဆီးချိုရောဂါ၊ OAB သို့မဟုတ် ရေသောက်သုံးမှု အလေ့အထများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
Q3: အမျိုးသမီးများတွင်ရော ဤလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပါသလား ?
A: ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း၊ တင်ပါးဆုံတွင်း အင်္ဂါများ လျော့ရဲကျဆင်းခြင်း၊ သွေးဆုံးချိန် သို့မဟုတ် ဆီးအိမ်ရောင်ခြင်း စသည့် အကြောင်းရင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
Q4: အိပ်ရာမဝင်မီ ရေလျှော့သောက်ရုံဖြင့် အပြီးပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား။
A: အပြုအမူအလေ့အထကြောင့် ဖြစ်သူများတွင်သာ သက်သာစေနိုင်ပါသည်။ နာတာရှည်ရောဂါအခံကြောင့် ဖြစ်ပါက အရင်းခံရောဂါကိုပါ တွဲဖက်ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။
Q5: ဆီးပူဆီးကျဉ်ခြင်းပါ တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်ပါက မည်သို့လုပ်ဆောင်ရမည်နည်း ?
A: ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေး သောက်သုံးရန် လိုအပ်သည့် ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသသင့်ပါသည်။