พญ. ตวงพร ตุรงค์สมบูรณ์
กุมารแพทย์โรคติดเชื้อ

ကိုဗစ်-19 ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအများစုသည် ပြင်းထန်မှုမရှိဘဲ 3 ရက်အတွင်း အလိုအလျောက် သက်သာပျောက်ကင်းသွားလေ့ရှိသည်။ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ ဖျားချင်ချင်ဖြစ်ခြင်း၊ ကြွက်သားနှင့် အဆစ်အမြစ်များ ကိုက်ခဲခြင်း၊ နုန်းခွေခြင်း၊ နေထိုင်မကောင်းဖြစ်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ချင်ခြင်း သို့မဟုတ် အောက်ခြေနေရာအချို့ ထုံကျင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်မှ ကာကွယ်ဆေးကို တုံ့ပြန်နေသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထနည်းပါးသည်။ ဥပမာ- ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် အဖုအကျိတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ရင်တုန်ခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ပါးစပ်ရွဲ့ခြင်း၊ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း၊ တက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း၊ တုပ်ကွေးရောဂါ ကဲ့သို့ ဖျားခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းနှင့် နှာရည်ယိုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

စင်းလုံးချော စာရင်းဇယားများနှင့် အစီရင်ခံစာများအရ အလွန်နည်းပါးစွာတွေ့ရပြီး လက္ခဏာများမှာ အဖျားကြီးခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ သွေးဖိအားထိုးကျခြင်း၊ လေပြွန်ကျဉ်းခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင် အဖုအပိန့်များထွက်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် မိနစ် ၃၀ ပြည့်အောင် လက္ခဏာများကို စနစ်တကျ စောင့်ကြည့်သင့်သည်။ သို့သော် ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်ပါက မိနစ် ၁၅ အတွင်း လက္ခဏာပြလေ့ရှိသဖြင့် ပြင်းထန်သောလက္ခဏာများတွေ့ပါက ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနေသော ကိုဗစ်-19 ကာကွယ်ဆေးများသည် ကူးစက်ရောဂါပြန့်ပွားချိန် အရေးပေါ်အသုံးပြုရန် မှတ်ပုံတင်ထားပြီးဖြစ်၍ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိပါသည်။ စံချိန်စံညွှန်းမီသော ဆေးရုံများတွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရန် ရွေးချယ်ခြင်းသည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုးပြီးနောက် စောင့်ကြည့်ချိန်အတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများရှိပါက ဆရာဝန်များမှ ချက်ချင်းကူညီကုသပေးနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။