ท่อน้ำนมอุดตัน ร่วมคัดตึงเต้านม ภาวะที่น่าห่วงของคุณแม่มือใหม่

     คุณแม่หลังคลอดอาจเผชิญกับปัญหาท่อน้ำนมอุดตันที่อาจทำให้รู้สึกเจ็บปวดไม่สบายตัว และส่งผลให้ปริมาณน้ำนมลดลง สุขภาพที่ไม่แข็งแรงเป็นปรกตินี้ล้วนเกิดขึ้นได้กับตัว เพียงแต่จะรักษาภาวะท่อน้ำนมอุดได้อย่างไร หมอมีคำตอบในบทความนี้ค่ะ

แหล่งอ้างอิงรูปภาพจากเอกสารวิชาการเรื่อง Review of Thermal and Physiological Properties of Human Breast Tissue

สาเหตุของภาวะท่อน้ำนมอุดตัน และภาวะเจ็บคัดตึงเต้านม

• ภาวะหลังคลอด 2-3 วัน จากการที่ฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลง ทำให้เกิดการผลิตน้ำนมปริมาณมาก แต่ไม่สามารถระบายออกได้
• ลูกดูดนมไม่เกลี้ยงเต้า
• ท่าทางในการอุ้มเข้าเต้าไม่ถูกต้องทำให้ลูกไม่ดูด หรือดูดลำบาก
• คุณแม่ปล่อยให้น้ำนมค้างอยู่ในเต้านมนาน (ตกรอบปั้ม)
• ใส่เสื้อชั้นในที่คับแน่นจนเกินไป ทำให้เกินความไม่สบายตัว
• คุณแม่มีภาวะเครียด ทำให้การหลั่งฮอร์โมนที่ทำให้น้ำนมไหลลดลง

อาการของภาวะท่อน้ำนมอุดตัน

• มีก้อนแข็งบริเวณเต้านม
• กดเจ็บบริเวณที่มีก้อนแข็ง
• ปวดระบมเต้า
• บวมแดง แต่ไม่มีไข้
• อาจพบจุดขาวบริเวณหัวนม
• ปริมาณน้ำนมลดลง

การเตรียมความพร้อมก่อนเข้ารับการรักษา

• ดื่มน้ำในปริมาณที่เพียงพอ
• ไม่จำเป็นต้องงดปั๊มนม คุณแม่สามารถปั๊มนมได้ตามรอบก่อนมาทำการรักษา โดยไม่พยายามบีบปั๊มเต้านมให้เกิดการอักเสบ
• เตรียมเครื่องปั๊มนม เพื่อปั๊มหลังการรักษา
• ใช้เวลาในการรักษาครั้งละประมาณ 1-2 ชั่วโมง

ข้อห้ามในการรักษาทางกายภาพบำบัด

• มีไข้ หรือมีภาวะติดเชื้อ
• น้ำนมมีสีหรือกลิ่นผิดปกติ

วิธีการรักษาทางกายภาพบำบัด

• การใช้คลื่นอัลตราซาวด์ (Ultrasound) คลื่นเสียงความถี่สูงที่สามารถลงไปยังเนื้อเยื่อที่ต้องการรักษาได้ถึง 2-5 cm ทำให้เกิดพลังงานความร้อนลึก กระตุ้นการขยายของท่อน้ำนม การไหลของน้ำนม และลดอาการปวด
• การนวดกระตุ้นน้ำนมโดยนักกายภาพบำบัด ด้วยเทคนิคการทางสรีรวิทยา และการนวดเพื่อกระตุ้นฮอร์โมนที่ช่วยในการหลั่งของนม
• การประคบอุ่นเพื่อการกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดบรรเทาอาการคดตึง ลดอาการปวด

ข้อดีของการรักษาทางกายภาพบำบัดท่อน้ำนมอุดตัน

• ไม่เจ็บ
• ใช้เวลาไม่นานในการรักษา
• ลดอาการปวดคัดเต้านม
• กระตุ้นการหลั่งของน้ำนม
• กระตุ้นกระบวนการซ่อมแซม
• กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด

การป้องกันภาวะท่อต่อมน้ำนมอุดตัน

• ไม่ควรให้น้ำนมค้างเต้าเป็นเวลานาน ควรปั้มนมตามรอบปั้ม
• ให้ลูกดูดหรือปั้มนมให้เกลี้ยงเต้าทุกครั้ง
• ประคบอุ่น เพื่อบรรเทาอาการคัดตึงก่อนให้นม
• ดื่มน้ำปริมาณมากๆ
• หลีกเลี่ยงอาหารประเภท ของมัน,ของทอด เช่น แกงกะทิ รวมทั้งเบเกอรี่       

แก้ไข

24/04/2566