Messenger

"ฝุ่นจิ๋ว PM 2.5" เมื่ออาการคันแสบแดงคุกคามผิวที่เปราะบางของลูกน้อย

February 11 / 2026

คันผิวเด็ก pm 2.5

 

 

     ในวันที่ท้องฟ้าปกคลุมด้วยม่านหมอกเทา สิ่งที่เราต้องเผชิญไม่ใช่แค่ปัญหาระบบทางเดินหายใจ แต่ "ผิวหนัง" ซึ่งเป็นด่านแรกของร่างกาย เพราะมีรูช่องว่างอยู่มากมายจนไม่อาจใช้เสื้อปกปิดได้มิดชิด และยิ่งหากไม่ได้รับการดูแลและหมั่นเติมช่องว่างด้วยความชุ่มชื้นอยู่เสมอ กำแพงผิวที่ผุพังไม่อาจปกป้องเราได้ ฝุ่นพิษ PM 2.5 จึงเจาะเข้าสู่ชั้นผิวได้ง่ายอย่างมาก โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กที่มีชั้นผิวหนังบอบบางกว่าผู้ใหญ่ ผื่นแดงจากภูมิแพ้ผิวหนังในเด็กก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่น่าห่วง

 

 

งานวิจัยชิ้นหนึ่งได้ศึกษาถึงการทำงานที่ผิดปรกติของเกราะคุ้มกันผิวจนพบว่า PM 2.5 จะเข้าไปลดการสร้างโปรตีนสำคัญ เช่น ฟิลากริน (Filaggrin) ลอริกริน (Loricrin) เมื่อโปรตีนเหล่านี้ลดลง "เกราะป้องกันผิว" จึงเกิดช่องว่าง ทำให้ฝุ่นและสารก่อภูมิแพ้อื่นแทรกซึมเข้าสู่ผิวชั้นลึกได้ง่ายขึ้น

 

 

กลไกการทำร้ายผิว: ทำไมถึงคันและแสบ ?

ฝุ่น PM 2.5 มีขนาดเล็กกว่ารูขุมขนถึง 20 เท่า ทำให้มันสามารถแทรกซึมผ่านชั้นขี้ไคล (Stratum Corneum) เข้าสู่ผิวหนังได้โดยตรง เมื่ออนุภาคเหล่านี้สัมผัสผิวจะเกิดการสร้างสารอนุมูลอิสระ ซึ่งกระตุ้นการอักเสบในระดับเซลล์

 

  • คันและระคายเคือง ฝุ่นจะไปกระตุ้นเส้นประสาทรับความรู้สึก ทำให้เกิดอาการคันยิบ ๆ หรือแสบร้อน
  • เกราะกันผิวอ่อนแอ ฝุ่นพิษทำลายโปรตีนที่ช่วยยึดเกาะเซลล์ผิว ทำให้ผิวสูญเสียความชุ่มชื้น แห้งกร้าน และแพ้ง่ายขึ้น
  • การกำเริบของโรคเดิม ในเด็กที่เป็นโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic Dermatitis) หรือลมพิษเรื้อรัง ฝุ่น PM 2.5 คือตัวกระตุ้นชั้นยอดที่ทำให้ผื่นเห่อแดงและรุนแรงขึ้น

 

 

คันผิวเด็ก pm 2.5

 

 

สัญญาณเตือนที่ต้องเฝ้าระวัง

หากคุณหรือบุตรหลานมีอาการดังต่อไปนี้ในช่วงที่มีค่าฝุ่นสูง สันนิษฐานได้ว่าผิวกำลังถูกทำร้าย

 

  • มีผื่นแดงลักษณะเป็นปื้น หรือตุ่มคันตามบริเวณนอกร่มผ้า เช่น ใบหน้า คอ และแขน
  • ผิวแห้งสาก ลอกเป็นขุย หรือมีความรู้สึกแสบยิบ ๆ เมื่อสัมผัสเหงื่อ
  • ในกลุ่มเด็กเล็ก อาจพบการเกาจนเป็นแผล ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

 

เสริมเกราะป้องกันตัวเราและลูกจากฝุ่นพิษ

  • ชำระล้างอย่างถูกวิธี เมื่อกลับเข้าที่พัก ควรอาบน้ำสระผมทันที เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด สูตรอ่อนโยน ที่ไม่ทำลายน้ำหล่อเลี้ยงผิว
  • เสริมเกราะป้องกัน (Skin Barrier) การทาโลชั่นหรือครีมบำรุงผิวที่มีส่วนผสมของ Ceramide หรือ  Niacinamide  สารให้ความชุ่มชื้นเข้มข้น ซึ่งช่วยปิดช่องว่างระหว่างเซลล์ผิว ป้องกันไม่ให้ฝุ่นแทรกซึมเข้าสู่ผิวได้ง่าย ทั้งนี้เราสามารถสังเกตได้ด้วยการดูฉลากที่อธิบายส่วนผสมของครีมที่เลือกใช้
  • เลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง ในวันที่ค่าฝุ่นอยู่ในระดับ "สีส้ม" หรือ "สีแดง" สวมใส่เสื้อผ้าที่ปกปิดมิดชิดหากจำเป็นต้องออกนอกอาคาร

 

กุมารแพทย์โรคผิวหนังพร้อมดูแลคุณ

     เพราะหลายครั้ง อาการอาจลุกลามกว่าที่เราจะควบคุมได้ เด็กบางรายอาจแสดงอาการกำเริบแรงจากโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังที่เป็นอยู่เดิม การอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะด้านจะช่วยให้คุณยังรักษาอาการให้ทุเลาได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม