“ใจสั่น แน่นอก เหนื่อยง่ายเมื่อออกแรง” สัญญาณเสี่ยงต้องรู้ทัน "หัวใจล้มเหลว"

     "ภาวะหัวใจล้มเหลว" หรืออีกชื่อคือ "ภาวะหัวใจวาย" เพียงเสี้ยวนาทีก็เปลี่ยนหนึ่งชีวิตให้แน่นิ่งไปชั่วขณะ เสมือนเส้นแบ่งระหว่างความเป็นและตายนั้นทับซ้อนกัน ทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรังที่อาจเกิดขึ้นได้แม้อายุน้อย “ใจสั่น แน่นอก เหนื่อยง่ายเมื่อออกแรง และนอนราบไม่ได้” เป็นสัญญาณลับที่ควรล่วงรู้เพื่อส่งผู้ป่วยถึงมือแพทย์โดยเร็วที่สุด

ภาวะหัวใจล้มเหลว (หัวใจวาย)

     ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) คือ สภาวะที่หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายได้เพียงพอ ส่งผลให้ร่างกายขาดออกซิเจนและเกิดการคั่งของน้ำในปอดหรือร่างกายส่วนอื่น โดยทั่วไปเกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างหรือการทำงานของหัวใจ เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ความดันโลหิตสูง โรคลิ้นหัวใจ หรือการติดเชื้อไวรัสที่กล้ามเนื้อหัวใจ

4 ระยะของภาวะหัวใจล้มเหลว/หัวใจวาย

• Stage A: ยังไม่แสดงอาการ แต่มีปัจจัยเสี่ยงสูง เช่น โรคอ้วน เบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง
• Stage B: หัวใจเริ่มมีความผิดปกติทางโครงสร้าง แต่ยังไม่มีอาการเหนื่อยเด่นชัด
• Stage C: เริ่มมีอาการของหัวใจล้มเหลวที่ชัดเจน เช่น แน่นหน้าอก หายใจไม่ออกตอนกลางคืน หรือออกแรงทำกิจวัตรประจำวันได้อย่างลำบาก
• Stage D: อาการเข้าสู่ระยะรุนแรง แม้อยู่เฉย ๆ ก็รู้สึกเหนื่อยล้า ไร้เรี่ยวแรง และต้องเข้าโรงพยาบาลบ่อยครั้ง

อาการแบบไหนมีโอกาสเกิดจาก "หัวใจล้มเหลว/หัวใจวาย"?

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้สะสม ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจอย่างละเอียด:

• เหนื่อยง่ายเวลาออกแรง: เริ่มรู้สึกหอบเหนื่อยง่ายกว่าปกติ เมื่อต้องเดินขึ้นบันไดหรือออกกำลังกาย และหากอาการหนักขึ้น อาจรู้สึกเหนื่อยแม้ในขณะนั่งพัก
• นอนราบไม่ได้: ต้องหนุนหมอนสูงขึ้นเพื่อช่วยให้หายใจสะดวก หากนอนราบจะรู้สึกอึดอัดจนต้องลุกขึ้นมานั่งหอบช่วงกลางคืน
• เท้าบวม กดบุ๋ม: สังเกตอาการ ขาบวมสองข้าง หากใช้นิ้วกดบริเวณหน้าแข้งหรือหลังเท้าแล้วเกิดรอยบุ๋มที่ไม่คืนตัวทันที แสดงว่ามีภาวะน้ำคั่งในร่างกาย
• แน่นหน้าอก หายใจไม่ออกตอนกลางคืน: รู้สึกอึดอัดบริเวณหน้าอกเหมือนมีอะไรทับ หายใจไม่เต็มปอด หรือสะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกเพราะหายใจลำบาก
• ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ: รู้สึกหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ เต้นไม่เป็นจังหวะ หรือเต้นสะดุด ซึ่งเป็นสัญญาณอันตรายของหัวใจที่กำลังทำงานหนักเกินไป

การวินิจฉัยและการรักษา

     เมื่อพบความเสี่ยง แพทย์จะวินิจฉัยด้วยการตรวจเลือดและทำอัลตราซาวด์หัวใจ (Echocardiogram) เพื่อดูค่าการบีบตัวของหัวใจ (LVEF) หากพบความผิดปกติ การรักษาจะเริ่มจากการใช้ยา เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาควบคุมความดัน ไปจนถึงการใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจหรือการผ่าตัดบายพาส ตามดุลยพินิจของแพทย์

การดูแลตัวเองเมื่อเผชิญภาวะหัวใจล้มเหลว/หัวใจวาย

การพบแพทย์คือด่านแรกที่สำคัญที่สุด โดยแพทย์อาจแนะนำการดูแลตัวเองระหว่างรักษาตัวดังต่อไปนี้

• คุมโซเดียม: ลดอาหารเค็มเพื่อป้องกันความดันสูงและลดอาการบวม
• สังเกตน้ำหนักตัว: หากน้ำหนักเพิ่มขึ้นเร็วผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของน้ำคั่ง
• ออกกำลังกายที่เหมาะสม: ปรึกษาแพทย์เพื่อหาโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจที่ปลอดภัย
• เลิกบุหรี่และแอลกอฮอล์: เพื่อลดความเสี่ยงของกล้ามเนื้อหัวใจและหลอดเลือดจากพิษของบุหรี่และแอลกอฮอล์

มอบความหวังใหม่ให้หัวใจคุณ ที่โรงพยาบาลรามคำแหง

     อย่าปล่อยให้ความเหนื่อยล้ากลายเป็นเรื่องชินชา หากคุณมีอาการ เหนื่อยง่าย นอนราบไม่ได้ หรือ ใจสั่นบ่อยครั้ง ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลรามคำแหง พร้อมดูแลคุณด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางและเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัย เพื่อให้คุณก้าวเดินต่อไปได้อย่างมั่นใจและมีความสุขอีกครั้ง