ลูกเหนื่อยง่าย หายใจเร็ว โตช้ากว่าเพื่อน ปัญหาอาจอยู่ที่ "หัวใจ"

     อาการเหนื่อยง่าย หายใจหอบเวลาวิ่งเล่น หรือรูปร่างเล็กและโตช้ากว่าเด็กวัยเดียวกัน ไม่ใช่เรื่องปกติที่ควรมองข้าม เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนจาก "โรคผนังกั้นหัวใจห้องบนรั่วในเด็ก (ASD)" โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่พบได้บ่อย ส่งผลให้เลือดไหลไปที่ปอดมากเกินไป หัวใจต้องทำงานหนัก และส่งผลต่อการเติบโตของลูกน้อยในระยะยาว

5 สัญญาณเตือนโรคผนังกั้นหัวใจห้องบนรั่ว (ASD) ที่พ่อแม่ต้องสังเกต

• เหนื่อยง่ายกว่าเด็กวัยเดียวกัน: วิ่งเล่นเพียงเล็กน้อยก็หอบเหนื่อย ต้องการพักบ่อย
• ตรวจพบเสียงหัวใจผิดปกติ: แพทย์ตรวจพบเสียงฟู่ (Murmur) หรือการเต้นของหัวใจผิดจังหวะ
• ติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อย: เป็นหวัด ปอดบวม หรือติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจบ่อยครั้ง
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเขียวคล้ำ: เห็นได้ชัดขณะออกแรง ร้องไห้ หรือออกกำลังกาย
• ระดับออกซิเจนในเลือดต่ำ: วัดค่าออกซิเจนที่ปลายนิ้วได้ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน

แนวทางการรักษาโรคผนังกั้นหัวใจห้องบนรั่วในปัจจุบัน

เป้าหมายหลักของการรักษาคือการ "ปิดรูรั่วที่ผนังกั้นหัวใจ" เพื่อรักษาระบบไหลเวียนเลือดให้กลับมาทำงานปกติ โดยมีแนวทางดังนี้

• การสวนหัวใจเพื่อปิดรูรั่ว (Transcatheter ASD Closure): วิธีรักษาที่ทันสมัย ไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าอก แพทย์จะใช้สายสวนนำอุปกรณ์พิเศษเข้าไปปิดรูรั่ว แผลเล็ก เจ็บน้อย และฟื้นตัวไว
• การผ่าตัดปิดรูรั่ว (Surgical Closure): พิจารณาใช้ในกรณีที่รูรั่วมีขนาดใหญ่เกินไป หรือมีข้อจำกัดทางโครงสร้างที่ไม่สามารถปิดด้วยอุปกรณ์สวนหัวใจได้
• การรักษาด้วยยา (Medical Management): ใช้เพื่อบรรเทาอาการและประคองภาวะแทรกซ้อน เช่น ยาขับปัสสาวะเพื่อลดภาระหัวใจขณะรอการผ่าตัด หรือยาลดความดันเส้นเลือดในปอด

FAQ คลายข้อสงสัยที่พบบ่อยเกี่ยวโรคหัวใจเด็ก

Q: โรคผนังกั้นหัวใจห้องบนรั่วในเด็ก (ASD) เกิดจากอะไร ?

A: เกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจตั้งแต่ทารกอยู่ในครรภ์ ทำให้มีรูรั่วบริเวณผนังกั้นระหว่างหัวใจห้องบนซ้ายและขวา สาเหตุส่วนใหญ่ไม่สามารถระบุได้ชัดเจน แต่อาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม หรือปัจจัยแวดล้อมของคุณแม่ขณะตั้งครรภ์

Q: ลูกเหนื่อยง่าย ตัวเล็ก ไม่โตตามวัย เป็นโรคหัวใจหรือไม่ ?

A: เป็นหนึ่งในสัญญาณเตือนสำคัญ เนื่องจากหัวใจทำงานหนักเพื่อสูบฉีดเลือด ทำให้ร่างกายนำพลังงานไปใช้ในการทำงานของหัวใจมากกว่าการเจริญเติบโต หากสังเกตเห็นลูกโตช้า ร่วมกับหอบเหนื่อยง่าย ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง (Echocardiogram)

Q: โรคผนังกั้นหัวใจห้องบนรั่วในเด็ก หายเองได้ไหม ?

A: รูรั่วขนาดเล็กบางจุดในเด็กเล็กอาจปิดลงได้เองเมื่อเด็กเติบโตขึ้น แต่หากรูรั่วมีขนาดใหญ่ เลือดไหลผ่านปอดปริมาณมาก จะไม่สามารถหายเองได้และจำเป็นต้องได้รับ การรักษาด้วยการสวนหัวใจหรือผ่าตัด ตามคำแนะนำของแพทย์

Q: การผ่าตัดและสวนหัวใจปิดรูรั่วหัวใจเด็ก อันตรายไหม พักฟื้นนานเท่าไร ?

A: การสวนหัวใจปิดรูรั่วมีความปลอดภัยสูงมาก แผลมีขนาดเล็กบริเวณขาหนีบ พักฟื้นในโรงพยาบาลเพียง 1–2 วัน ส่วนการผ่าตัดเปิดหน้าอกใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 5–7 วัน ซึ่งในปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีการแพทย์ทำให้การรักษามีประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูง

Q: จะรู้ได้อย่างไรว่าลูกเหนื่อยง่ายจากโรคหัวใจ ไม่ใช่แค่เหนื่อยจากการเล่น ?

A: สังเกตได้จากความถี่และความสมดุล เมื่อเทียบกับเพื่อนวัยเดียวกัน เด็กที่เป็นโรคหัวใจจะเหนื่อยง่ายกว่าปกติอย่างเห็นได้ชัด อาจมีอาการหายใจเร็ว ซี่โครงบุ๋ม ริมฝีปากดูคล้ำ หรือหยุดพักกลางคันบ่อยๆ ขณะทำกิจกรรมปกติ