နှလုံးရောဂါသည်များ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပါက သေဆုံးနိုင်ခြေ ပိုများ

     နှလုံးရောဂါသည် ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ သေဆုံးမှုအများဆုံး ရောဂါဖြစ်ပြီး သေဆုံးမှုနှုန်းမှာလည်း နှစ်စဉ် ဆက်လက်မြင့်တက်လျက်ရှိပါသည်။ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နောက်ဆုံးရ စာရင်းဇယားများအရ ထိုင်းလူမျိုး ၄၀၀,၀၀၀ ကျော်သည် နှစ်စဉ် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ခံစားနေရပြီး တစ်နှစ်လျှင် လူပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးလျက်ရှိရာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၁ နာရီလျှင် ၂ ဦးနှုန်း သေဆုံးနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရပါက

နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရပါက သာမန်လူနာများထက် ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသမှု ခံယူရနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။ စာရင်းဇယားများအရ ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် သေဆုံးသူများ၏ ၁၃% အထိမှာ အခံနှလုံးရောဂါရှိသူများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ထို့အပြင် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရစဉ်အတွင်း နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပြီး အောက်ပါတို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်-

• နှလုံးပျက်စီးခြင်း (Heart failure) ဖြစ်ပွားမှု ၂၀% ခန့် မြင့်တက်လာခြင်း
• နှလုံးသွေးကြော ကျဉ်းခြင်း ၁၀% ခန့် မြင့်တက်လာခြင်း
• နှလုံးခုန် မမှန်ခြင်း ၁၀% ခန့် မြင့်တက်လာခြင်း

ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရပြီးနောက် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် နောက်ဆက်တွဲ အကြောင်းရင်းများ

နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရသည့်အခါ နှလုံးရောဂါကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ အောက်ပါတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရပါသည်-

• ခန္ဓာကိုယ်၏ ခုခံအားစနစ်က နှလုံးကြွက်သားများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ရန် လှုံ့ဆော်ခံရခြင်း
• ဗိုင်းရပ်စ်က နှလုံးတစ်ရှူးများကို တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက် ဖျက်ဆီးခြင်းကြောင့် နှလုံးကြွက်သား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း

ပြင်းထန်စွာ ကူးစက်ခံရသည့်အခါ အဆုတ်၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းနှင့် သွေးလှည့်ပတ်မှုစနစ်တစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေပြီး ရုတ်တရက် နှလုံးရောဂါ ပြင်းထန်စွာ ထဖောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းတို့ကို သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်စေကာ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ထို့အပြင် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် ဆက်စပ်သွေးကြောရောဂါရှိသူများသည် အထူးဂရုစိုက်ရမည်ဟု နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်များက သတိပေးထားပါသည်။ ကူးစက်ခံရသူများအနက် ၁၅% တွင် နှလုံးရောဂါ၊ ၂၀-၃၀% တွင် သွေးတိုးရောဂါ၊ ၁၀-၁၅% တွင် ဆီးချိုရောဂါနှင့် ၅% တွင် ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ရောဂါများ ပူးတွဲပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။

နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ရောဂါကူးစက်မှု ကာကွယ်ရေး

သို့ဖြစ်ပါ၍ နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များသည် ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန် သာမန်ပြည်သူများထက် ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ဂရုစိုက်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဆရာဝန်များက အောက်ပါအတိုင်း အကြံပြုထားပါသည်-

• ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေး စံနှုန်းအတိုင်း လိုက်နာပါ- လက်ကို မှန်မှန်ဆေးကြောပါ၊ နှာခေါင်းစည်း (Mask) တပ်ဆင်ပါ၊ ခပ်ခွာခွာနေပါ၊ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများကို သီးသန့်ခွဲခြားသုံးစွဲပါ၊ ၎င်းမှာ အဓိကအကျဆုံး ဖြစ်ပါသည်။
• ဖျားခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ရှိပါက- ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာစိခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက ကူးစက်ခံရမှုနှင့် ပြင်းထန်မှုကို ဆန်းစစ်နိုင်ရန် ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူပါ။ မှန်ကန်သော ကုသမှုနှင့် ဆေးဝါးများ စိစစ်နိုင်ရန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်အားလုံးကို ဆရာဝန်ထံ ပွင့်လင်းစွာ ပြောပြပါ။
• သောက်လက်စ ဆေးဝါးများကို မှန်မှန်နှင့် ဆက်တိုက်သောက်သုံးပါ- ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်မပါဘဲ ဆေးဝါးများကို မိမိသဘောဖြင့် ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်တန့်ခြင်း မပြုလုပ်ပါနှင့်။
• ကိုဗစ်-၁၉ ကုသရာတွင် အသုံးပြုသော အချို့ဆေးဝါးများ- နှလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရပါက သင့်တော်သော ဆေးဝါးများကို ဆရာဝန်များက သေချာစွာ စိစစ်ရွေးချယ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
• ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံရန် စဉ်းစားပါ- ဆရာဝန်၏ ဆန်းစစ်သုံးသပ်ချက်အတိုင်း သင့်တော်သလို ထိုးနှံပါ။

ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံထားရသော နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များအား ကုသခြင်း

     ဆရာဝန်များသည် ကုသမှု ပန်းတိုင်ရောက်ရှိစေရန် မူလရှိပြီးသား ရောဂါအခံများကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ် ကုသပေးခြင်းကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ခံရပါက နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချိုနှင့် သွေးတွင်းအဆီဓာတ်များသူများတွင် နှလုံးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး ဆေးရုံတက်ရသည့် ကာလရှည်ကြာခြင်းနှင့် သာမန်လူများထက် သေဆုံးနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားစေနိုင်သောကြောင့် ၎င်းမှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်-  နှလုံးရောဂါနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ - နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရပါက ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော အန္တရာယ်များ

ကုသမှုအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နိုင်ရန် ဆရာဝန်နှင့် ရက်ချိန်းအတိုင်း မပျက်မကွက် ပြသရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ညွှန်ကြားထားသော ဆေးဝါးများကို မှန်မှန်သောက်သုံးပြီး ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်များကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာခြင်းက ရောဂါအခြေအနေကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။