TAVI - ခွဲစိတ်မှုမလိုဘဲ နှလုံးအဆို့ရှင်ကျဉ်းရောဂါ ကုသသည့်ဆန်းသစ်မှု

     ဆေးပညာနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး တိုးတက်လာမှုကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အို လူဦးရေ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ထို့အတူ ခန္ဓာကိုယ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရောဂါများလည်း ပိုမိုများပြားလာရာ နှလုံးအဆို့ရှင် ယိုယွင်းမှုကြောင့်ဖြစ်သော Aortic Stenosis (ပင်မသွေးလွှတ်ကြော အဆို့ရှင် ကျဉ်းမြောင်းခြင်း) ရောဂါလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို အရည်အသွေးမြင့် စောင့်ရှောက်မှုပေးခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်အောင် ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ Transcatheter Aortic Valve Implantation (TAVI) နည်းပညာ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် Aortic Stenosis ရောဂါခံစားနေရသူ အများအပြားအတွက် နည်းလမ်းသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။

အတိတ်ကာလက Aortic Stenosis ရောဂါသည် Rheumatic နှလုံးရောဂါကြောင့် အဖြစ်များပြီး အသက်ငယ်ရွယ်သူများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင်မူ အဆို့ရှင် ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းကြောင့် အဓိကဖြစ်ပွားသည်။ လူနာ အသက်ကြီးလာလေလေ Aortic Stenosis ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားလာလေလေ ဖြစ်သည်။

နှလုံးအဆို့ရှင် ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

     နှလုံးအဆို့ရှင်သည် နှလုံး၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ နှလုံးညှစ်ထုတ်ပြီး သွေးများ ထွက်သွားသည့်အခါ သွေးများ နောက်ပြန်မစီးဆင်းစေရန် တံခါးတစ်ချပ်ကဲ့သို့ ပိတ်ပေးသည်။ သွေးများကို အောက်ဆီဂျင်ရရှိရန် အဆုတ်သို့ ဦးတည်ချက်တစ်ခုတည်းအတိုင်း စီးဆင်းစေပြီး လှည့်ပတ်မှုစနစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေသည်။ အဆို့ရှင် မလုံပါက သွေးများ နောက်ပြန်စီးဆင်းပြီး အဆို့ရှင် ကျဉ်းမြောင်းပါက သွေးဖြတ်သန်းစီးဆင်းရန် ခက်ခဲသွားသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အဆို့ရှင်သည် မပြတ်လှုပ်ရှားနေပြီး သွေးဖိအားအောက်တွင် ရှိနေသောကြောင့် ရောဂါယိုယွင်းမှု ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်သည်။

နှလုံးအဆို့ရှင် အကြောင်းကို သင်မည်မျှသိသနည်း။

     အဆို့ရှင်ပေါ်တွင် ထုံးကျောက် (Calcium) များ စုပုံလာသောအခါ အဆို့ရှင် ထူထဲလာပြီး ပွင့်နိုင်စွမ်း နည်းပါးသွားကာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ လူနာများအနေဖြင့် မောပန်းခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ ရင်တုန်ခြင်းနှင့် ခြေထောက်ရောင်ရမ်းခြင်းများကို ခံစားရမည်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း၊ နှလုံးသံပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏ မူးမေ့လဲခြင်းများ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အဆို့ရှင် ကျဉ်းမြောင်းမှု ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်နှင့်အမျှ နှလုံးသည် ခန္ဓာကိုယ်သို့ သွေးလုံလောက်စွာ မပို့လွှတ်နိုင်တော့ဘဲ နောက်ဆုံးတွင် နှလုံးပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် အဆုတ်ရေဝင်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ စာရင်းဇယားများအရ Aortic Stenosis လူနာသည် နှလုံးပျက်စီးသည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိပါက ၂ နှစ်အတွင်း သေဆုံးနိုင်ခြေ ၅၀% အထိ ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

ကုသမှုနှင့် ပတ်သက်၍ Aortic Stenosis အတွက် ကမ္ဘာ့စံချိန်စံညွှန်း ကုသနည်းမှာ ခွဲစိတ်၍ နှလုံးအဆို့ရှင် လဲလှယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ခွဲစိတ်မှု သေဆုံးနှုန်း ၁-၂% သာရှိသော အလွန်ကောင်းမွန်သည့် ကုသမှုဖြစ်ပါသည်။

အချို့သော လူနာများသည် ခွဲစိတ်၍ အဆို့ရှင်လဲလှယ်ရန် မသင့်တော်ပါ။

     သို့သော် Aortic Stenosis ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရသော လူနာအများအပြားသည် အလွန်အသက်ကြီးသူများ၊ ယခင်က ရင်ဘတ်ခွဲစိတ်ဖူးသူများ သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲရောဂါ အများအပြားရှိသူများ ဖြစ်သောကြောင့် ခွဲစိတ်ကုသရန် မသင့်တော်ပါ။ ထိုလူနာများသည် ခွဲစိတ်မှုကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ ၂၀% သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ မြင့်မားနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များက ခွဲစိတ်ရန် မသင့်တော်ဟု သုံးသပ်ကြသောကြောင့် လူနာများစွာကို ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များထံ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း မရှိကြပါ။

ခွဲစိတ်စရာမလိုဘဲ အဆို့ရှင်လဲလှယ်သည့် နည်းပညာ

၁။ Transcatheter Aortic Valve Implantation (TAVI)

     လက်ရှိ ဆေးပညာသည် ခွဲစိတ်မှုကြီး ပြုလုပ်စရာမလိုဘဲ ပိုက်ပျော့ (Catheter) မှတစ်ဆင့် တုပပြုလုပ်ထားသော အဆို့ရှင် (TAVI) ကို ထည့်သွင်းကာ ဟောင်းနွမ်းယိုယွင်းနေသော အဆို့ရှင်ဟောင်းနေရာတွင် အစားထိုးခြင်းဖြင့် Aortic Stenosis ပြင်းထန်သော လူနာများကို ကယ်တင်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် မေ့ဆေးပေးခြင်း၊ ရင်ဘတ်ရိုးဖွင့်ခြင်းနှင့် နှလုံး-အဆုတ်စက်ကို ၃-၄ နာရီကြာ အသုံးပြုရပြီး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာမရှိပါက ဆေးရုံတွင် ၇-၁၀ ရက်ကြာ ပြန်လည်ကျန်းမာရေးယူရသော ပုံမှန်ခွဲစိတ်မှုနှင့် ကွဲပြားသည်။

၂။ ဇီဝတစ်ရှူး အဆို့ရှင် ထည့်သွင်းခြင်း

     ဤနည်းလမ်းသစ်တွင် ကျုံ့နိုင်ကားနိုင်ရန် အထူးဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော တစ်ရှူးအဆို့ရှင်ကို ထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ အဆို့ရှင်ကို ပိုက်ပျော့ထိပ်တွင် တပ်ဆင်ထားပြီး ဆရာဝန်က နှလုံးအဆို့ရှင်ဟောင်းနေရာသို့ လမ်းကြောင်းပေးကာ ဘောလုံး (Balloon) ဖြင့် ကားထုတ်ပေးသည်——ထီးတစ်ချောင်းကို ဖွင့်လိုက်သည့်အတိုင်းဖြစ်သည်။ ကားထွက်လာသော အဆို့ရှင်သစ်သည် ပျက်စီးနေသော အဆို့ရှင်ဟောင်းနေရာတွင် အစားထိုးဝင်ရောက်သွားသည်။ ပိုက်ပျော့ကို ပေါင်ခြံမှတစ်ဆင့် ထည့်သွင်းနိုင်ပြီး သွေးကြောများ အလွန်သေးငယ်ပါက နံရိုးကြား သေးငယ်သော ခွဲကြောင်းမှတစ်ဆင့် နှလုံးထိပ်ဖျားသို့ တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရင်ဘတ်ရိုးဖွင့်ရန်၊ နှလုံး-အဆုတ်စက်သုံးရန် သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်ရပ်တန့်ရန် မလိုတော့ပါ။ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးသည် ၁ နာရီခန့်သာ ကြာမြင့်ပြီး လူနာများသည် ဆေးရုံတွင် ၄-၅ ရက်မျှသာ အနားယူရန် လိုအပ်ပါသည်။

ခွဲစိတ်စရာမလိုဘဲ Aortic Valve လဲလှယ်သည့် နည်းပညာ- အချိန်ကုန်သက်သာပြီး မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြန်လည်ကျန်းမာစေသည်။