ဖဝါးရင်းကြောရောင်ရောဂါ - သတိထားသင့်သည့် ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ကာကွယ်ရန်

     ဖနောင့်နာရောဂါ / ခြေဖဝါး အမှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်း (Plantar Fasciitis) သည် ခြေဖဝါးအောက်ရှိ အမှေးပါး ရောင်ရမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး အများအားဖြင့် ဖနောင့်အရိုးနှင့် ဆက်စပ်နေသော အမှေးပါးတွင် ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ ဖြစ်ပွားပါက ခြေထောက်ပေါ် အလေးချိန်သက်ရောက်သည့်အခါ၊ အထူးသဖြင့် မနက်နိုးနိုးချင်း ပထမဆုံး ခြေလှမ်းလှမ်းချိန် သို့မဟုတ် အချိန်အကြာကြီး ထိုင်ပြီးနောက် ထလှမ်းချိန်တွင် ဖနောင့်၌ စူးရှသော နာကျင်မှုကို ခံစားရတတ်ပါသည်။

ဆက်လက် လမ်းလျှောက်ပါက နာကျင်မှု သက်သာလာတတ်ပါသည်။ ပြေးစချိန်တွင် နာကျင်မှု ပိုမိုပြင်းထန်သော်လည်း အတန်ငယ် ပြေးပြီးပါက နာကျင်မှု ဖြည်းဖြည်းချင်း သက်သာသွားပြီး ပြေးတာရပ်လိုက်လျှင် ပြန်နာလာတတ်ပါသည်။ ပြင်းထန်ပါက တစ်နေကုန် ဆက်တိုက် နာကျင်နေနိုင်ပါသည်။

ဖနောင့်နာရောဂါ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ

• ခန္ဓာကိုယ် မခံနိုင်အောင် အလွန်အမင်း အသုံးပြုခြင်း - ပြေးခုန်လေ့ကျင့်မှုကို အလွန်အမင်း လုပ်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခရီးဝေးလွန်းစွာ ပြေးခြင်း။
• ဖနောင့်နှင့် ဆောင့်ပြေးခြင်း - ခြေလှမ်းကျဲကျဲ ပြေးတတ်သူများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိပြီး ခြေထောက်ချချိန်တွင် ဖနောင့်ကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ခတ်စေပါသည်။
• မာကျောသော မြေပြင်ပေါ်တွင် ပြေးခြင်း သို့မဟုတ် ခြေနင်းအောက်ခံ ပါးလွန်းသော ဖိနပ်စီးခြင်း - ရိုက်ခတ်မှုဒဏ်ကို ကောင်းစွာ မထိန်းပေးနိုင်ပါ။
• ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် လွန်ကဲခြင်း - ဝလွန်းသူများတွင် ဖနောင့်ပေါ်သို့ သက်ရောက်သော အလေးချိန် ပိုမိုများပြားသောကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။
• ခန္ဓာကိုယ် ဖွဲ့စည်းပုံ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း - ဥပမာ ခြေဖဝါးခွက်လွန်းခြင်း၊ ခြေဖဝါးပြားလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် ဖနောင့်အပြင်ဘက်သို့ စိမ်းထွက်နေခြင်း။

ဖနောင့်နာရောဂါ၏ လက္ခဏာများ

     ဖနောင့်နာရောဂါ၏ အဓိကလက္ခဏာမှာ ဖနောင့်နာကျင်ခြင်းဖြစ်ပြီး သွေးကြောအတိုင်း ခြေဖဝါးတစ်ခုလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားကာ အချို့အချိန်များတွင် ခြေဖဝါးအခွက်ပိုင်းသို့ပါ ပျံ့နှံ့သွားတတ်ပါသည်။ နာကျင်မှုသည် စူးခနဲ နာကျင်ခြင်းနှင့် ပူစပ်ပူလောင် နာကျင်ခြင်းမျိုးဖြစ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပိုနာလာတတ်သဖြင့် သက်သာသွားမည်ဟု ထင်မှတ်ရသော်လည်း ပြန်လည် နာကျင်လာတတ်ပါသည်။ မနက်နိုးနိုးချင်း ပထမဆုံး ခြေလှမ်း သို့မဟုတ် အချိန်အကြာကြီး ထိုင်ပြီးနောက် စတင် ခြေလှမ်းချိန်တွင် နာကျင်မှု အပြင်းထန်ဆုံး ဖြစ်တတ်ပါသည်။

ဒါ့အပြင် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သို့မဟုတ် ခြေထောက်က အလေးချိန်ကို အချိန်အကြာကြီး ခံယူရပြီးနောက် (ဥပမာ မတ်တပ်ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ခြင်း) ပိုမို နာကျင်လာနိုင်ပြီး လှုပ်ရှားလေလေ ပိုနာလေလေ ဖြစ်တတ်ပါသည်။

ဖနောင့်နာရောဂါ ကုသခြင်း

• ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချရန် အကြံပြုပါသည်။
• နာတာရှည် ဖြစ်ပွားသူများအတွက် ခြေဖဝါးအမှေးပါး တွဲဆက်နေရာတွင် Shockwave လှိုင်းဖြင့် ကုသခြင်း၊ စတင်ဖြစ်ပွားစ အဆင့်များတွင် Laser ဖြင့် ကုသခြင်း။
• ဆရာဝန်အများစုသည် သောက်ဆေးပေးခြင်းနှင့်အတူ ခြေထောက်ကို ရေနွေးစိမ်ခြင်း၊ ရေခဲကပ်ခြင်း၊ ခြေဖဝါးနှင့် စဖိန်းကြောများ ဆန့်ထုတ်လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခိုင်းခြင်းတို့ဖြင့် ကုသပေးပါသည်။
• စတီရွိုက် (Steroid) အုပ်စုဝင် ဆေးထိုးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• နောက်ဆုံးတွင် အဆင့်ဆင့် ကုသမှုပြုလုပ်သည်မှာ ၆ လထက်ကျော်လွန်၍ အခြေအနေ မသက်သာပါက ဆရာဝန်သည် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတွင် အဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မှန်ပြောင်းခွဲစိတ်ခြင်းများ ပါဝင်ပြီး ခြေဖဝါးအမှေးပါး တွဲဆက်နေရာကို သန့်စင်ပေးကာ ရောင်ရမ်းမှုနှင့် နာကျင်မှုကို သက်သာပျောက်ကင်းစေပါသည်။
• ဖနောင့်အတွက် ခြေနင်းပြား သို့မဟုတ် ဆီလီကွန်ခံပြား အသုံးပြုပါ၊ အောက်ခံထူပြီး ပျော့ပျောင်းသော ဖိနပ်စီးပါ၊ ခြေဗလာဖြင့် လမ်းလျှောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

ဖနောင့်နာရောဂါ ကာကွယ်ခြင်း

• လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းအလွန်အမင်း လျှောက်ခြင်းမှ ရိုက်ခတ်မှုကို လျှော့ချရန် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝနှင့် ကိုက်ညီသော ဖိနပ်ကို ရွေးချယ်ပါ။ အောက်ခံထူပြီး ပျော့ပျောင်းသော ဖိနပ်ကို ရွေးချယ်သင့်ပြီး အောက်ခံပါးပြီး မာသော ဖိနပ်များကို မစီးသင့်ပါ။
• ဒေါက်မြင့်ဖိနပ် အလွန်စီးသော သို့မဟုတ် အချိန်အကြာကြီး စီးသော အမျိုးသမီးများအတွက် နားချိန်ရပါက ဖိနပ်ချွတ်ထားပြီး သလုံးကြော ဆန့်ထုတ်လေ့ကျင့်ခန်း မကြာခဏ လုပ်ပေးသင့်ပါသည်။
• ခြေထောက်ပုံစံ မမှန်သူများ (ဥပမာ ခြေဖဝါးပြားလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် ခွက်လွန်းခြင်း) သည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ဖနောင့်နာရောဂါမှ ကာကွယ်ရန် မိမိခြေထောက် ပုံစံနှင့် ကိုက်ညီမည့် အထူးပြုလုပ်ထားသော ဖိနပ်ကို ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တိုင်ပင်၍ မှာယူသင့်ပါသည်။
• မပြေးမီနှင့် ပြေးပြီးနောက် သလုံးကြောများကို ဆန့်ထုတ်ပေးသင့်ပါသည်။ လမ်းလျှောက်ပြီး သို့မဟုတ် ပြေးပြီးနောက် အလွန်အမင်း နာကျင်ပါက ဖနောင့်ကို ရေခဲကပ်ပေးပါ။
• ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းပါ။

အဖွင့်ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် မှန်ပြောင်းခွဲစိတ်မှု နည်းလမ်းဖြင့် ခြေဖဝါးအမှေးပါး တွဲဆက်နေရာကို သန့်စင်ပေးခြင်းသည် ရောင်ရမ်းမှုနှင့် နာကျင်မှုကို သက်သာပျောက်ကင်းစေမည် ဖြစ်ပါသည်။