မူးဝေခြင်းနှင့် သတိလစ်ခြင်း - နှလုံးရောဂါလား၊ ဦးနှောက်ရောဂါလား။

     လူအများစုသည် "မူးမေ့လဲခြင်း" သို့မဟုတ် "သတိလစ်ခြင်း" ကို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ နေပူထဲတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာနေခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းတို့ကြောင့်သာ ဖြစ်ရသည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ သို့သော် မူးမေ့လဲရသည့် အကြောင်းရင်းများစွာရှိပြီး ပိုမိုအရေးကြီးသည်မှာ ယင်းသည် နှလုံးရောဂါ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ရောဂါကဲ့သို့သော အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့် စိုးရိမ်ဖွယ်ရောဂါများ၏ သတိပေးလက္ခဏာ တစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်။

မူးမေ့လဲခြင်း (Syncope) အကြောင်း သိကောင်းစရာ

     မူးမေ့လဲခြင်း ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်သို့ သွေးနှင့် အောက်ဆီဂျင် လုံလောက်စွာ မရောက်ရှိခြင်းကြောင့် ခေတ္တခဏ သတိလစ်သွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ယင်းကြောင့် ခေါင်းမူးခြင်း၊ မျက်စိပြာခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် ဟန်ချက်မထိန်းနိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။ အချို့သူများသည် မူးမေ့မလဲမီ ခေါင်းလေးလံခြင်း၊ မတ်မတ်မရပ်နိုင်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်း၊ အမြင်အာရုံဝေဝါးခြင်း သို့မဟုတ် အမည်းစက်များ မြင်ရခြင်းကဲ့သို့သော ကြိုတင်လက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်သည်။

နှလုံးနှင့် ဦးနှောက်ကြောင့်ဖြစ်သော မူးမေ့လဲခြင်းများကို ခွဲခြားခြင်း

၁။ နှလုံးမူမမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော မူးမေ့လဲခြင်း

• ရောဂါလက္ခဏာများ - ခေါင်းမူးခြင်း၊ ရင်တုန်ခြင်း၊ ဗိုက်ထဲမအီမသာဖြစ်ခြင်း၊ ချွေးစေးပြန်ခြင်း၊ အသားအေးစက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း။
• ပြန်လည်သက်သာလာမှု - ခေတ္တခဏသာ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး လူနာများသည် မူးမေ့မလဲမီ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို အမှတ်ရနိုင်ကာ သတိမြန်မြန် ပြန်လည်ရရှိနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော နှလုံးဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ

• နှလုံးကြွက်သား သွေးငတ်ခြင်း (နှလုံးကြွက်သားသို့ သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းခြင်း)
• နှလုံးသွေးကြော ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခြင်း
• နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ခြင်း
• နှလုံးတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရောဂါများ (ဥပမာ- နှလုံးဗားဝေး ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် မလုံခြင်း)
• နှလုံး၏ သွေးညှစ်ထုတ်နိုင်စွမ်းကို ထိခိုက်စေပြီး ဦးနှောက်သို့ သွေးရောက်ရှိမှု လျော့နည်းစေသည့် အခြားအခြေအနေများ။

၂။ ဦးနှောက်မူမမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော မူးမေ့လဲခြင်း

• ရောဂါလက္ခဏာများ - သက်တက်ခြင်း၊ စိုက်ကြည့်နေခြင်း သို့မဟုတ် သတိပြန်ရလာချိန်တွင် ဇဝေဇဝါဖြစ်ခြင်းစသည့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့်အတူ သတိလစ်ခြင်း။
• ပြန်လည်သက်သာလာမှု - လူနာများသည် မူးမေ့မလဲမီ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို အမှတ်မရနိုင်ဘဲ သတိရလာချိန်တွင် မျက်နှာရွဲ့ခြင်း၊ စကားမပီခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခြမ်း အားနည်းခြင်းစသည့် အခြားလက္ခဏာများ ပြသနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အာရုံကြောဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ

• လေဖြတ်ခြင်း - ဦးနှောက်သွေးကြော ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်သို့ သွေးထောက်ပံ့မှု လုံလောက်စွာ မရရှိခြင်း။
• ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ - သို့မဟုတ် ဟန်ချက်ထိန်းနိုင်စွမ်းကို ထိခိုက်စေသည့် အခြားဦးနှောက်ဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများကြောင့် မကြာခဏ ခေါင်းမူးခြင်းနှင့် မူးမေ့လဲခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

မူးမေ့လဲခြင်းကို ကုသခြင်း

     မူးမေ့လဲခြင်းကို ကုသခြင်းနှင့် စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် ဖြစ်ပွားရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းပေါ်တွင် မူတည်သည်။ အချို့သောအကြောင်းရင်းများကို ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်သော်လည်း အချို့မှာ အမြစ်ပြတ်မပျောက်ကင်းနိုင်ပါ။ သို့သော် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် နောက်ထပ်ပြန်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် မူးမေ့လဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော အန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန် နေထိုင်မှုပုံစံကို ပြောင်းလဲရာတွင်လည်း အထောက်အကူပြုသည်။

ဆရာဝန်နှင့် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြသသင့်သနည်း

     သင်သည် မူးမေ့လဲခြင်းကို ခံစားရဖူးပြီး အကြောင်းရင်းကို သေချာမသိပါက တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှုနှင့် သင့်တော်သော ကုသမှုရယူရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။ စစ်ဆေးကုသရန် ကြန့်ကြာပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ဆရာဝန်များ မြန်ဆန်ပြီး တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှု ပြုလုပ်နိုင်ရန် လူနာများနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများသည် မူးမေ့လဲသည့် လက္ခဏာများကို သေချာစွာ စောင့်ကြည့်မှတ်သားထားသင့်သည်။