พญ. สุพิชฌาย์ ธรรมอิสระกุล
กุมารแพทย์ด้านพัฒนาการและพฤติกรรม

မိုးရွာသွန်းပြီး ရာသီဥတုပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ လူအများမှာ မကျန်းမမာ ဖြစ်လွယ်တတ်ကြပါသည်။ COVID-19 အပြင် သာမန်အအေးမိခြင်း၊ တုပ်ကွေးနှင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေးကဲ့သို့ ရာသီအလိုက်ဖြစ်ပွားတတ်သော ရောဂါများသည်လည်း အန္တရာယ်ရှိစေပါသည်။ ယခုမိုးရာသီတွင် သင့်အနေဖြင့် ကျန်းမာဘေးကင်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရန် ရိုးရှင်းသော နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။
အိမ်မှမထွက်ခွာမီ ရာသီဥတုအခြေအနေကို စစ်ဆေးပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ။ မိုးရေစိုစွတ်သွားပါက အအေးမိခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြားရောဂါပိုးဝင်ခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ရန် ခန္ဓာကိုယ်ကို ချက်ချင်းခြောက်သွေ့အောင်သုတ်ပြီး အဝတ်အစားခြောက်များကို လဲလှယ်ပါ။
သင့်ခန္ဓာကိုယ် အပြည့်အဝအနားရပြီး ပြန်လည်အားပြည့်စေရန် တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ၆-၈ နာရီခန့် အိပ်စက်ပါ။ ၎င်းသည် ရောဂါပိုးမွှားများကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ တိုက်ဖျက်နိုင်ရန် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုလည်း သန်မာစေပါသည်။
အာဟာရအုပ်စု ၅ စုလုံးပါဝင်သော မျှတသည့် အစားအစာများကို စားသုံးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို သန်မာစေပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးသောကြောင့် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ နည်းပါးစေပါသည်။
တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ရေ ၈ ခွက် (၁.၅ - ၂ လီတာ) သောက်သုံးပါ။ ရေသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး ရောဂါပိုးဝင်ရောက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးကာ သွေးလှည့်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး ဆဲလ်များကို ရေဓာတ်ပြည့်ဝစေပါသည်။ ရေဓာတ်လုံလောက်စွာ ရရှိခြင်းသည် အထွေထွေကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေပြီး အအေးမိခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။
ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို သန်မာစေပါသည်။ တစ်ပတ်လျှင် ၃-၄ ကြိမ်၊ အနည်းဆုံး မိနစ် ၃၀ ခန့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ပါ။
တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် အဆုတ်ရောင်ကာကွယ်ဆေးနှင့် COVID-19 ကာကွယ်ဆေးများအပါအဝင် လိုအပ်သော ကာကွယ်ဆေးများဖြင့် သင့်ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပါ။
ဗီတာမင်စီသည် ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးသဖြင့် ဖျားနာနိုင်ခြေ နည်းပါးစေပါသည်။ အစားအစာမှ ရရှိသော ပမာဏသည် လုံလောက်မှု မရှိနိုင်သောကြောင့် တစ်နေ့လျှင် ၅၀၀ - ၁,၀၀၀ မီလီဂရမ်အထိ ဖြည့်စွက်သောက်သုံးရန် အကြံပြုထားပါသည်။
မိုးရာသီတွင် စိုစွတ်သော နေရာများနှင့် ရေဝပ်ဒေသများ၌ အမျိုးမျိုးသော ရောဂါပိုးမွှားများ ခိုအောင်းပွားများတတ်ပါသည်။ စတက်တိုစပိုင်ရိုးဆစ် (Leptospirosis) ရောဂါ၊ သန်ကောင် ရောဂါပိုးများနှင့် မှိုရောဂါပိုးများ မဝင်ရောက်စေရန် ထိုနေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ သို့မဟုတ် လိုအပ်ပါက ဘုတဖိနပ် သို့မဟုတ် လက်အိတ်ကဲ့သို့သော ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများကို ဝတ်ဆင်ပါ။
ရေဝပ်နေရာများတွင် ခြင်များ ပွားများတတ်သောကြောင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေးသည် မိုးရာသီတွင် အဖြစ်များသော ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ခြင်များ ပေါက်ဖွားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် သင့်အိမ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရေဝပ်နေရာများကို ဖယ်ရှားပါ၊ ခြင်ပြေးလိမ်းဆေး သုံးခြင်း၊ ခြင်ထောင်ဖြင့် အိပ်ခြင်း သို့မဟုတ် သဘာဝခြင်ပြေး ဆေးသောက်ခြင်းများဖြင့် ခြင်ကိုက်မခံရအောင် ကာကွယ်ပါ။
မိုးရာသီတွင် ဖျားနာနိုင်ခြေ ပိုမိုများပြားသော်လည်း ကျန်းမာရေးကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ကာကွယ်ဆေးများ ကြိုတင်ထိုးနှံထားခြင်းတို့သည် ဖျားနာမှုဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။