နှလုံးသွေးကြောကျောက်တည်ခြင်းစစ်ဆေးမှု (CT Calcium Score)

     CT Calcium Score စစ်ဆေးခြင်းဆိုသည်မှာ နှလုံးသွေးကြောနံရံများတွင် ရှိနေသော ကယ်လ်စီယမ် (ထုံးဓာတ်) ပမာဏကို တိုင်းတာသည့် ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် နှလုံးကြွက်သားများသို့ သွေးထောက်ပံ့ပေးသော သွေးကြောများအတွင်း ထုံးဓာတ်စုစည်းမှုအဆင့်ကို ဆန်းစစ်ရန် ကွန်ပျူတာဓါတ်မှန် (CT scan) ကို အသုံးပြုပါသည်။

ဤစစ်ဆေးမှုကို ဘာကြောင့် ခံယူသင့်သလဲ။

၁။ နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန်

     အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရသော ရုတ်တရက် နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်ရပ်တန့်မှု မဖြစ်ပွားမီ သွေးကြောပိတ်ဆို့မှု အကြောင်းရင်းများကို စောစီးစွာ ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။

၂။ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (CAD) ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဆန်းစစ်ရန်

     သွေးကြောကျဉ်းခြင်းနှင့် နောင်တွင် ရုတ်တရက် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သော နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (CAD) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို ဆန်းစစ်ရန်ဖြစ်ပါသည်။

၃။ နှလုံးသွေးငတ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို ခန့်မှန်းရန်

     သွေးကြောများအတွင်းရှိ ထုံးဓာတ်အဆင့်ပေါ်မူတည်၍ နှလုံးသွေးငတ်ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ခန့်မှန်းပေးနိုင်သောကြောင့် ရုတ်တရက် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို စောစီးစွာ ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

၄။ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲရန် သို့မဟုတ် ထပ်မံစစ်ဆေးရန် လမ်းညွှန်ပေးနိုင်ခြင်း

     ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း သို့မဟုတ် သွေးကြောအတွင်း စတန့် (Stent) ထည့်သွင်းခြင်းမပြုမီ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲရန် သို့မဟုတ် နှလုံးသွေးကြော ဆေးထိုးဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (Coronary Angiography) ကဲ့သို့သော ထပ်မံစစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် လမ်းညွှန်ပေးပါသည်။

နှလုံးသွေးကြောအတွင်း ထုံးဓာတ်စုစည်းရခြင်း အကြောင်းရင်းများ

     သွေးကြောနံရံများတွင် ထုံးဓာတ်စွဲခြင်းသည် သွေးကြောအတွင်း ကယ်လ်စီယမ်များ စုစည်းလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် အသက်အရွယ်ရလာခြင်းကြောင့် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်မှ ပျက်စီးသွားသော တစ်ရှူးများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ကယ်လ်စီယမ်များ စုစည်းပေးသည့် ရောင်ရမ်းမှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

နှလုံးရောဂါတွင် ထုံးဓာတ်၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှု

     ထုံးဓာတ်အနယ်ကျမှုများသည် အဆီအခဲ (Plaque) များနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး သွေးကြောများကို ရာဘာကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ မာကျောစေကာ ကျဉ်းမြောင်းသွားစေပါသည်။ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ နှလုံးသွေးကြောများတွင် ထုံးဓာတ်အနည်းငယ် စုစည်းမှုရှိရုံဖြင့်ပင် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါနှင့် ရုတ်တရက် နှလုံးပျက်စီးခြင်းဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။

Calcium Score စစ်ဆေးမှုသည် EST စစ်ဆေးမှုနှင့် မည်သို့ကွာခြားသနည်း။

• Calcium Score စစ်ဆေးမှုသည် သွေးကြော အနည်းငယ်ကျဉ်းခြင်းမှသည် ပြင်းထန်စွာ ပိတ်ဆို့ခြင်းအထိ သွေးကြောယိုယွင်းမှု အစောပိုင်းအဆင့်များကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပေးပါသည်။
• လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စဉ် နှလုံးစမ်းသပ်မှု (EST) သည် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားစဉ် နှလုံးသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို တိုင်းတာပြီး သွေးကြောကျဉ်းခြင်းကြောင့် သွေးလှည့်ပတ်မှု လျော့နည်းခြင်းကို ရှာဖွေပေးပါသည်။
• စစ်ဆေးမှုနှစ်ခုလုံးတွင် မတူညီသော ရည်ရွယ်ချက်များရှိကြပြီး ဘက်စုံစစ်ဆေးနိုင်ရန် တွဲဖက်အသုံးပြုသင့်ပါသည်။

Calcium Score စစ်ဆေးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

• သွေးကြောယိုယွင်းမှုကို စောစီးစွာ သိရှိနိုင်ပြီး အချိန်မီ ကုသမှုခံယူနိုင်ရန် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို တိကျစွာ ဆန်းစစ်ပေးပါသည်။
• အထူးပြင်ဆင်စရာမလိုဘဲ ဆေးရုံတက်ရန်မလိုဘဲ ချက်ချင်းစစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
• မြန်ဆန်ပြီး နာကျင်မှုမရှိဘဲ ဆေးထိုးရန် မလိုသော စစ်ဆေးမှုဖြစ်ပါသည်။

Calcium Score ကို မည်သူများ စစ်ဆေးသင့်သနည်း။

• အသက် ၄၅ နှစ်နှင့်အထက် ရှိသူများ
• နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများ သို့မဟုတ် မိသားစုတွင် နှလုံးနှင့် သွေးကြောရောဂါရာဇဝင်ရှိသူများ
• ဆီးချို၊ ကျောက်ကပ်၊ သွေးတိုး သို့မဟုတ် ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်းကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါရှိသူများ
• ဆေးလိပ်သောက်သူများ
• ကိုယ်အလေးချိန် လွန်ကဲသူ သို့မဟုတ် အဝလွန်သူများ
• သွေးဆုံးပြီးသော အမျိုးသမီးများ

နှလုံးရောဂါ ကာကွယ်ခြင်း

နှလုံးရောဂါကို ကာကွယ်ခြင်းသည် ရိုးရှင်းပြီး မည်သည့် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေအဆင့်တွင်မဆို လူတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။

• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပြီး ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ
• သကြားဓာတ်နှင့် အဆီဓာတ်များသော အစားအစာများ စားသုံးမှုကို လျှော့ချပါ
• စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး လုံလောက်စွာ အနားယူပါ
• နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် သွေးတိုးနှင့် ဆီးချိုရောဂါတို့ကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ပါ

CT Calcium Score သည် ခန္ဓာကိုယ်အား ထိုးဖောက်ခွဲစိတ်စရာမလိုဘဲ ရောဂါလက္ခဏာများ မပြမီမှာပင် နှလုံးသွေးကြောယိုယွင်းမှုကို ရှာဖွေပေးပြီး အနာဂတ် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ဆန်းစစ်ပေးသည့် CT ဓာတ်မှန်စစ်ဆေးမှုဖြစ်ပါသည်။

ပြင်ဆင်ပြီးသည့်ရက်စွဲ-

အောက်တိုဘာ ၁၈၊ ၂၀၂၃