ချစ်လို့ ရင်ခုန်တာလား၊ ရောဂါကြောင့်လား? ရမ်ခမ်းဟែង နှလုံးဌာနမှာ စစ်ဆေးပါ

     ပုံမှန်အားဖြင့် လူတစ်ယောက်၏ နှလုံးသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ် ၆၀ မှ ၁၀၀ အထိ ခုန်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်လှုပ်ရှားခြင်းကဲ့သို့သော လှုပ်ရှားမှုများတွင် နှလုံးခုန်နှုန်း ပိုမိုမြန်ဆန်လာနိုင်သည်။ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းသည် အချို့အချိန်များတွင် စိုးရိမ်စရာမရှိသော်လည်း၊ မကြာခဏဖြစ်ပွားပြီး မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း သို့မဟုတ် မူးမေ့ခြင်းတို့ပါ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်ပါက ၎င်းသည် နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်သည့်ရောဂါ (cardiac arrhythmia) ၏ သတိပေးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်သည်။

ဤသတိပေးလက္ခဏာများကို ခံစားရပါက အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေပြီး မှန်ကန်သောကုသမှုခံယူရန် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းတိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းကို ဘာတွေက ဖြစ်စေသလဲ?

နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာခုန်ခြင်းသည် ပြင်ပ သို့မဟုတ် အတွင်းပိုင်း အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

၁။ ပြင်ပအကြောင်းရင်းများ

     နှလုံးခုန်မြန်စေသည့် ပြင်ပသက်ရောက်မှုများတွင် ခန္ဓာကိုယ်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အစားအသောက် သို့မဟုတ် နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်ကို သက်ရောက်စေသည့် အချို့သော ဆေးဝါးများ/သောက်စရာများ ပါဝင်သည်။ အထူးသဖြင့် ကော်ဖီ၊ အားဖြည့်အဖျော်ယမကာ သို့မဟုတ် အရက်ကို ပုံမှန်အများအပြား သောက်သုံးသူများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် သွေးတိုးဆေးသောက်နေရသော လူနာများတွင်လည်း နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ပြင်ပအကြောင်းရင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော နှလုံးတုန်ခြင်းအတွက် ကုသမှုသည် ဆေးပမာဏကို ညှိယူခြင်း သို့မဟုတ် အချို့သော အစားအသောက်/အဖျော်ယမကာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကဲ့သို့သော အဓိကအကြောင်းရင်းကို ဖြေရှင်းခြင်းပေါ်တွင် အဓိကထားသည်။

၂။ အတွင်းပိုင်းအကြောင်းရင်းများ

နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းကို ဖြစ်စေသော အတွင်းပိုင်းအကြောင်းရင်းများကို ထပ်မံခွဲခြားနိုင်ပါသည်-

၁) ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ

• အသက်အရွယ်- အသက်အရွယ်ရလာသည်နှင့်အမျှ ခန္ဓာကိုယ်သည် သဘာဝအတိုင်း ယိုယွင်းလာသည်။ လေ့လာမှုများအရ အသက် ၃၀ မှ ၄၀ ကြား လုပ်ငန်းခွင်ဝင် လူလတ်ပိုင်းများတွင် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားမှု တိုးပွားလာကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
• မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း- မိသားစုတွင် နှလုံးရောဂါရာဇဝင်ရှိသူများသည် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားသည်။
• ကျား/မ သဘာဝ- အမျိုးသားများသည် အမျိုးသမီးများထက် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလေ့ရှိသည်။
• နှလုံးသွေးကြော ကျန်းမာရေး- ကျန်းမာပြီး ရုန်းကန်နိုင်စွမ်းရှိသော သွေးကြောများသည် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ထိရောက်စွာ စွန့်ထုတ်ပေးသည်။ သို့သော် သွေးကြောများ ယိုယွင်းလာပါက ပိတ်ဆို့မှုများဖြစ်ပေါ်ပြီး နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ တိုးလာနိုင်သည်။
• နှလုံးတည်ဆောက်ပုံ- ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသော ရာဇဝင် သို့မဟုတ် နှလုံးတည်ဆောက်ပုံ မူမမှန်ခြင်းများသည် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်မားစေသည်။

အခံရောဂါများ-

အောက်ပါ အခံရောဂါအချို့ကြောင့် နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်-

• သွေးတွင်း ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်း- ကိုလက်စထရောအဆင့် မြင့်မားခြင်းသည် သွေးကြောနံရံများတွင် အဆီအနုတ်များ စုပုံလာစေပြီး သွေးကြောပိတ်ဆို့မှုကို ဖြစ်စေကာ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းနှင့် နှလုံးရောဂါတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
• သွေးတိုးရောဂါ- သွေးတိုးနေချိန်တွင် နှလုံးသည် သွေးကြောဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်ကို ကျော်လွှားရန် သွေးကို ပိုမိုရိုက်ထုတ်ပေးရသည်။ ဒါဟာ နှလုံးကြွက်သား ထူလာရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး နှလုံးအားနည်းခြင်း၊ အမာရွတ်တစ်ရှူးများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် နှလုံး၏ လျှပ်စစ်စနစ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေကာ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။
• ဆီးချိုရောဂါ- သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မပြတ်မြင့်မားနေခြင်းသည် သွေးကြောနံရံများကို အားနည်းစေပြီး နှလုံးသွေးကြော ကျဉ်းမြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခြင်းများကို ဖြစ်စေကာ နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
• နှလုံးရောဂါ- ၎င်းတွင် ရုတ်တရက် နှလုံးကြွက်သား ပုပ်ခြင်း၊ နှလုံးကြွက်သား ထူအောက်ခြင်း၊ မွေးရာပါ နှလုံးရောဂါ၊ နှလုံးအဆို့ရှင်ရောဂါနှင့် နှလုံးအတွင်း လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
• သိုင်းရွိုက်ရောဂါ- သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အထွက်လွန်သည့်ရောဂါ (Hyperthyroidism) တွင် ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှု လွန်ကဲခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝရုပ်ဖြစ်ပျက်မှုနှင့် နှလုံးအပါအဝင် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို မြန်ဆန်စေပြီး နှလုံးခုန်နှုန်းကို ပုံမှန်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။
• သွေးအားနည်းရောဂါ- သွေးအားနည်းသူများတွင် သွေးနီဥအတွင်းရှိ ဟေမိုဂလိုဘင် အဆင့်နိမ့်ပါးသဖြင့် လွယ်ကူစွာ မောပန်းစေပြီး နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း၊ နှလုံးတုန်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ရှူးများသို့ လုံလောက်သော အောက်ဆီဂျင် ပို့ဆောင်နိုင်ရန် သွေးအားနည်းနေသော နှလုံးက ပိုမိုရုန်းကန် အလုပ်လုပ်ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
• နာတာရှည် အဆုတ်လေပြွန်ပိတ်ရောဂါ (COPD)- COPD လူနာများသည် တုပ်ကွေး၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ အခြား အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများနှင့် နာတာရှည် သွေးတွင်းအောက်ဆီဂျင် နည်းပါးခြင်းကဲ့သို့ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို မကြာခဏ ခံစားရလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ အသက်ရှူမြန်ခြင်းနှင့် နှလုံးခုန်နှုန်း တိုးလာခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပြီး ရုတ်တရက် နှလုံးကြွက်သား ပုပ်ခြင်းဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်မားစေသည်။

၂) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ

     စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းနှင့် ဒေါသထွက်ခြင်းကဲ့သို့သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများသည်လည်း နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ရမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး သွေးကြောများ၏ ရုန်းကန်နိုင်စွမ်းကို သက်ရောက်စေနိုင်သည်။

နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြသနည်း

     နှလုံးခုန်မမှန်သည့် အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးရှိသောကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာများသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီကြပါ။ ၎င်းတို့တွင် နှလုံးတုန်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ မူးမေ့ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အချို့ဖြစ်စဉ်များတွင် နှလုံးအတွင်း သွေးခဲခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းသည် စက္ကန့်ပိုင်းမျှသာ ခဏတာ ဖြစ်ပွားနိုင်သလို မိနစ် သို့မဟုတ် နာရီပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ ကြိုတင်သတိပေးချက်မရှိဘဲ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မူမမှန်မှုတစ်ခုခုကို သံသယရှိပါက သို့မဟုတ် ခံစားရပါက မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသမှုအတွက် ဆေးကုသမှုကို ချက်ချင်းခံယူပါ။

စိုးရိမ်ရသော အမူအကျင့်များနှင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်း

     လူအများအပြားသည် နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော သီးခြားစိုးရိမ်ရသည့် အမူအကျင့်များနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါရှာဖွေမှုကို မည်သို့ပြုလုပ်သည်ကို သိရှိလိုကြပေမည်။ နှလုံးခုန်မြန်သည့် အခြေအနေများကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ နားလည်သဘောပေါက်ပြီး အချိန်မီ ပြင်ဆင်နိုင်ရန် နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဤအသေးစိတ်အချက်အလက်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးသွားပါမည်။