Messenger
Language
TH EN ZH
Home အထူးကုသရေးဌာနများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ

ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု စာရင်း (အပိုင်း ၁)

October 14 / 2026

နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု

 

     ကျန်းမာရေးဆိုသည်မှာ လျစ်လျူမရှုသင့်သည့် အခြေခံလိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ မဆိုစလောက် မကျန်းမာမှုများပင်လျှင် အချိန်မီ မကုသပါက ပိုမိုပြင်းထန်သော ရောဂါအခြေအနေများသို့ ကူးပြောင်းသွားနိုင်ပါသည်။ ကောင်းမွန်သော ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် ထိရောက်သော နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် အတွင်းပိုင်းနှင့် အပြင်ပိုင်း ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အချက်အလက်များကို ရှာဖွေပေးရုံတင်မကဘဲ ရောဂါများကို စောစီးစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိနိုင်စေပါသည်။

 

 

စောစီးစွာ ရောဂါအမည်တပ်နိုင်ခြင်းသည် အချိန်မီ ကုသမှုရရှိစေပြီး ရောဂါပိုမိုဆိုးရွားမသွားအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်သောကြောင့် အချိန်ကုန်သက်သာခြင်း၊ ဆေးဝါးကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချနိုင်ခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုများမှတစ်ဆင့် လူနေမှုဘဝ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။

 

 

နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု

 

 

ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း။

     လူအများအပြားသည် "ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများ အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း" ဟု မေးခွန်းထုတ်လေ့ရှိကြပါသည်။ ယနေ့တွင် ရမ်းခမ်းဟဲင် ဆေးရုံ (Ramkhamhaeng Hospital) မှ အောက်ပါ အချက်အလက်များကို မျှဝေပေးသွားပါမည် -

 

၁။ ရောဂါများကို စောစီးစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိနိုင်ခြင်း

     ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတွင်း အဆီဓာတ်များခြင်းနှင့် အစောပိုင်း အဆင့် ကင်ဆာရောဂါများကဲ့သို့ ငုပ်လျှိုးနေသော ရောဂါများကို စောစီးစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိရန် ဖြစ်ပါသည်။ ဤရောဂါများသည် မိသားစု ဆေးမှတ်တမ်းမှတစ်ဆင့် ဆန်းစစ်နိုင်သော မျိုးရိုးလိုက်သည့် အချက်အလက်များကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

 

၂။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အချက်အလက်များကို ဆန်းစစ်ခြင်း

     ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများသည် အာက်စပါးသောက်သုံးခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အိပ်ရေးမဝခြင်းတို့ကဲ့သို့ လူနေမှုပုံစံနှင့် ဆက်စပ်နေသော အန္တရာယ်များကို ဆန်းစစ်ပေးနိုင်ပြီး ယင်းတို့သည် အထွေထွေ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

 

၃။ ရောဂါများ ကာကွယ်တားဆီးခြင်း

     သင့်တော်သော ဆေးဝါးနည်းပညာများနှင့် ကျွမ်းကျင်သော စစ်ဆေးမှုများဖြင့် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြေအနေကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ နားလည်စေပါသည်။ ဒါဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေရန် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများနှင့် ရေရှည်စီမံကိန်း ရေးဆွဲမှုကို အထောက်အကူပြုပါသည်။

 

၄။ ကုသမှု အစီအစဉ် ရေးဆွဲခြင်း

     ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများ သို့မဟုတ် အစောပိုင်းအဆင့် ရောဂါများ (အထူးသဖြင့် လက္ခဏာမပြသော ရောဂါများ) တွေ့ရှိပါက ဆရာဝန်များသည် အခြေအနေ မဆိုးရွားမီ သင့်တော်သော ကုသမှုများကို စီစဉ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ လုံးဝ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာရန် အခွင့်အလမ်းကို တိုးတက်စေပြီး နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။

 

 

နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု

 

ကျန်းမာရေး မစစ်ဆေးမီ ပြင်ဆင်ရန် အချက်များ

ကျန်းမာရေး မစစ်ဆေးမီ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ခြင်းသည် ပိုမိုတိကျပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော ရလဒ်များကို ရရှိစေပါသည်။ မနက်ပိုင်းသည် စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ရန် အသင့်တော်ဆုံး အချိန်ဖြစ်ပါသည်။ စစ်ဆေးရန် စီစဉ်နေသူများသည် အောက်ပါ လမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာသင့်ပါသည် -

 

  • မစစ်ဆေးမီ လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ပါ (၆ မှ ၈ နာရီ)။
  • စစ်ဆေးမှု မပြုလုပ်မီ အနည်းဆုံး ၈ နာရီမှ ၁၂ နာရီအထိ အစားအသောက်နှင့် သောက်ရေ (ရေနည်းနည်းမှလွဲ၍) ရှောင်ကြဉ်ပါ။
  • မစစ်ဆေးမီ ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအထိ အယ်လ်ကိုဟော သောက်သုံးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
  • စစ်ဆေးမှု မပြုမီ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ သွေးတိုးစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
  • ပုံမှန်သောက်သုံးနေကျ ဆေးဝါးများကို ဆက်လက်သောက်သုံးပါ၊ သို့သော် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် သနာပြုအား ကြိုတင်အကြောင်းကြားပါ။
  • ဆေးမှတ်တမ်း သို့မဟုတ် ကုသမှုရာဇဝင်များကို ယူဆောင်လာပါ၊ အထူးသဖြင့် နာတာရှည်ရောဂါ ရှိသူများ။
  • သွေးဖောက်ရလွယ်ကူစေမည့် ပေါ့ပါးလွတ်လပ်သော အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ပါ။
  • မစင်တွင် သွေးပါမပါ စစ်ဆေးမည်ဆိုပါက မစစ်ဆေးမီ ၃ ရက်အလိုတွင် အသားကလီစာများ၊ သတ္တဝါသွေး၊ ဗီတာမင်စီ သို့မဟုတ် သံဓာတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

 

သီးသန့်ရောဂါ စစ်ဆေးမှုများအတွက် လိုအပ်ချက်များနှင့် ပြင်ဆင်ရမည့် အဆင့်များကို ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးရေးစတာသို့ ကြိုတင် မေးမြန်းပါ။ ကိုယ်ဝန်ရှိသည်ဟု သံသယရှိသော အမျိုးသမီးများသည် မစစ်ဆေးမီ ဆရာဝန် သို့မဟုတ် သနာပြုအား အကြောင်းကြားသင့်ပါသည်။

 

အမျိုးသမီးများအတွက်

     နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ခံယူမည့် အမျိုးသမီးများသည် ရာသီလာစဉ်အတွင်း စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။ အသင့်တော်ဆုံးအချိန်မှာ ရာသီမလာမီ သို့မဟုတ် ရာသီလာပြီး ၇ ရက်ခန့် ဖြစ်ပါသည်။

 

 

 

နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု

 

 

 

ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုတွင် အဘယ်အရာများ ပါဝင်သနည်း။

     မတူညီသော အသက်အရွယ်အုပ်စုများသည် မတူညီသော ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများကို လိုအပ်ပါသည်။ သင့်တော်သော စစ်ဆေးမှု အစီအစဉ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ဆရာဝန်များအား တိကျပြီး ပြည့်စုံသော စောင့်ရှောက်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်စေပါသည်။

 

အထွေထွေ ကျန်းမာရေး စန်းစစ်ချက်များ

၁။ သွေးဖိအား၊ သွေးခုန်နှုန်း နှင့် အသက်ရှူနှုန်း

     ကျန်းမာသော လူကြီးတစ်ဦးတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် သွေးဖိအား 120/80 mmHg၊ သွေးခုန်နှုန်း တစ်မိနစ်လျှင် ၇၀ မှ ၈၀ ကြိမ် နှင့် အသက်ရှူနှုန်း တစ်မိနစ်လျှင် ၂၀ မှ ၂၆ ကြိမ် ရှိပါသည်။

 

၂။ အရပ်နှင့် အလေးချိန် တိုင်းတာခြင်း

     ဤတိုင်းတာချက်များကို ခန္ဓာကိုယ် ထုထည်ညွှန်းကိန်း (BMI) ကို တွက်ချက်ရန် အသုံးပြုပြီး ခန္ဓာကိုယ် အဆီဓာတ်နှင့် အဝလွန်ခြင်း သို့မဟုတ် အလေးချိန် လျော့နည်းသူများတွင် ကူးစက်ရောဂါများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလွယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ဆက်စပ် ကျန်းမာရေး အန္တရာယ်များကို အခြေခံ ညွှန်ပြပေးပါသည်။

 

၃။ သွေးစစ်ဆေးခြင်း

သွေးနမူနာများကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ပါသည် -

 

  • သွေးဆဲလ် အပြည့်အဝ စစ်ဆေးခြင်း (CBC)
  • အစာငတ်ချိန် သွေးတွင်း သကြားဓာတ် (FPG) နှင့် HbA1c (ပျှမ်းမျှ သွေးတွင်း သကြားဓာတ်)
  • သွေးတွင်း အဆီဓာတ် ပမာဏ (Cholesterol နှင့် Triglycerides)
  • ကျောက်ကပ် လုပ်ဆောင်ချက် (Creatinine, BUN)
  • အသည်း လုပ်ဆောင်ချက်
  • ယူရစ်အက်ဆစ် ပမာဏ
  • ကူးစက်ရောဂါ လက္ခဏာများ
  • ကင်ဆာရောဂါ စစ်ဆေးရေး အမှတ်အသားများ

 

 

 

အဆင့်မြင့် စစ်ဆေးမှုများတွင် DNA ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်း၊ အစားအစာ မတည့်မှု စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဟော်မုန်း စစ်ဆေးခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

 

 

၄။ ဆီးစစ်ဆေးခြင်း

ပုံမှန် ဆီးသည် ကြည်လင်ပြီး အဝါနုရောင်မှ ပယင်းရောင်အထိ ရှိသင့်ကာ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ သွေးဆဲလ်များ၊ စဖဋ်ပွင့်များနှင့် အဏုဇီဝသက်ရှိများ ကင်းစင်ရပါမည်။ ဆီးစစ်ဆေးခြင်းသည် အောက်ပါတို့ကို ညွှန်ပြနိုင်ပါသည် -

 

  • ကိုယ်ဝန်ရှိမရှိ (HCG ဟော်မုန်း)
  • ဆီးချိုရောဂါ (ဂလူးကို့စ် သို့မဟုတ် ကီတုန်း)
  • ဆီးလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ
  • ကျောက်ကပ် လုပ်ဆောင်ချက် (Casts)
  • ကျောက်ကပ် တည်ခြင်း သို့မဟုတ် မက်တာဘောလစ် မူမမှန်ခြင်းဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ
  • အချို့သော ကင်ဆာ စစ်ဆေးမှုများ
  • ခန္ဓာကိုယ်တွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး ဓာတုပစ္စည်းများ

 

၅။ ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (Chest X-Ray)

     ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန်သည် အဆုတ်၊ နှလုံး၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၊ နံရိုးများနှင့် အဓိက သွေးကြောကြီးများ အပါအဝင် ရင်ဘတ်အတွင်းပိုင်း အင်္ဂါများ၏ အခြေအနေကို စစ်ဆေးပေးပါသည်။ ကိုယ်ဝန်ရှိသည်ဟု သံသယရှိသော အမျိုးသမီးများသည် မစစ်ဆေးမီ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအား အကြောင်းကြားရပါမည်။

 

 

 

နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု

 

 

 

၆။ နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်း စစ်ဆေးခြင်း (EKG)

     ဤစစ်ဆေးမှုသည် နှလုံးခုန်နှုန်း၊ စီးချက်၊ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း ရောဂါများ အပါအဝင် အခြေခံ နှလုံးမူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးပေးပါသည်။

 

၇။ ဝမ်းဗိုက် အာထရာဆောင်း ရိုက်ခြင်း (Abdominal Ultrasound)

     ကြိမ်နှုန်းမြင့် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းပိုင်း အင်္ဂါများကို စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အမျိုးမျိုးသော မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးရန် ဘေးကင်းသော နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။

 

နိဂုံး