นพ. สุธี ลีละเศรษฐกุล
อายุรแพทย์, อายุรแพทย์โรคมะเร็ง

Cardiac Rhabdomyosarcoma (နှလုံးကြွက်သား ကင်ဆာ) သည် နှလုံး၏ ကြွက်သားမျှင်များတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော ရှားပါးကင်ဆာရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ နှလုံးတွင်ဖြစ်ပွားသည့် အကျိတ်များ၏ 0.1% ခန့်သာ ရှိပါသည်။ ဤရောဂါကို လူကြီးများထက် ကလေးများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရပြီး၊ အမျိုးသမီးများထက် အမျိုးသားများတွင် ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။
တွေ့ရနည်းသော်လည်း အမိန့်မပေါ့သင့်ပါ။ အကြောင်းမှာ ဤရောဂါသည် အန္တရာယ်များပြီး အခြားအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ လျင်မြန်စွာ ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ နှလုံးတုန်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်ရောင်ရမ်းခြင်းတို့ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ပိုမိုပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ တစ်ကိုယ်လုံးရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် လှဲအိပ်ရန် ခက်ခဲခြင်းတို့အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နှလုံးပျက်စီးခြင်း (Heart Failure) ၏ လက္ခဏာများဖြစ်ကြသည်။
ဤရောဂါသည် နှလုံးကြွက်သား တစ်ရှူးများ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ မူမမှန်ခြင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားပြီး၊ အစပိုင်းတွင် နေရာသေးသေးမှတစ်ဆင့် အဆုတ် သို့မဟုတ် ပြန်ရည်ကျိတ်များကဲ့သို့ အနီးနားရှိ အင်္ဂါများသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်ကာ သွေးကြောမှတစ်ဆင့် တစ်ကိုယ်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။ ဤရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အတိအကျ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးသော်လည်း၊ အချို့သော ဖြစ်စဉ်များသည် မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်ပြီး၊ ရောဂါဖြစ်ပွားသူ မိသားစုများ၏ 10% ခန့်တွင် ဤကင်ဆာ ရာဇဝင်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
အခြားသော အန္တရာယ်ရှိစေသည့် အချက်များမှာ ရင်ဘတ်ဧရိယာတွင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုရှိခြင်း၊ အဆိပ်အတောက် သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ပြင်းထန်စွာ ထိတွေ့မိခြင်းနှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့အားလုံးသည် နှလုံးကြွက်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်းကို လူနာ၏ ရောဂါရာဇဝင် မေးမြန်းခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် စစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြင့် စတင်သည်။ ရှင်းလင်းသော ရောဂါလက္ခဏာများ ရှိပါက ဆရာဝန်သည် လျှပ်စစ်နှလုံးစက် (ECG)၊ ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန် (X-ray)၊ CT scan သို့မဟုတ် MRI စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ တိကျသော ရောဂါအမည်တပ်နိုင်ရန် တစ်ရှူးစနမူနာ (Biopsy) ကို ပို့ဆောင်စစ်ဆေးနိုင်သည်။

နှလုံးကြွက်သားကင်ဆာကို ကုသခြင်းသည် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းများတွင် ခွဲစိတ်ကုသခြင်းကို ဓာတုကုထုံး (Chemotherapy) နှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး (Radiation Therapy) တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကုသခြင်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် ရောဂါ လုံးဝပျောက်ကင်းနိုင်ခြေမှာ အတော်ပင် နည်းပါးသည်။ ဤကင်ဆာရောဂါ ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ အများစုသည် ၁ နှစ်ထက် ပို၍ အသက်ရှင်နိုင်ခြေ နည်းပါးသည်။ လက်ရှိတွင် နှလုံးအစားထိုးကုသခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကုသမှု ရွေးချယ်စရာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသမှုခံယူခြင်းတို့သည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သင်သည် မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ ခြေထောက်ရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် လှဲအိပ်ရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ကို ခံစားရပါက အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေပြီး သင့်တော်သော ကုသမှုကို ခံယူရန် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း ပြသသင့်ပါသည် (အထူးသဖြင့် မိသားစုတွင် နှလုံးရောဂါ ရာဇဝင်ရှိပါက)။
ထို့အပြင် နှစ်စဉ် ပုံမှန် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းသည် မူမမှန်သော လက္ခဏာများနှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများကို စောစီးစွာ စောင့်ကြည့်သိရှိနိုင်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ မိမိကျန်းမာရေးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသည် မည်သည့်အခါမျှ ဆုံးရှုံးမှုမရှိပါ။