မကြာခဏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု

     ပုံမှန်အားဖြင့် မနက်နိုးလာတဲ့အခါ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ခံစားရတတ်ပါတယ်။ စစချင်းမှာတော့ ခန္ဓာကိုယ်က ပြန်လည်ညှိယူဖို့ အချိန်လိုသေးတာလို့ ထင်နိုင်ပေမဲ့ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ခန္ဓာကိုယ်ကပေးတဲ့ သတိပေးချက်တွေက အနားယူဖို့ လိုအပ်နေပြီဆိုတာကို သတိပေးနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အနားယူရမယ့်အချိန် ရောက်လာတဲ့အခါမှာလည်း အင်အားတွေ ပြန်လည်ပြည့်ဝမလာဘူးလို့ ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဒီသတိပေးချက်တွေကို လျစ်လျူမရှုပါနဲ့၊ အလိုလို ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မယ်လို့ မထင်ပါနဲ့။ ဒါဟာ တာရှည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနဲ့ ရောဂါတွေကို ဖြစ်စေနိုင်တာကြောင့်ပါ။ ဒီနေ့မှာတော့ ဆရာဝန်က ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါမဖြစ်ပွားမီ စောစီးစွာ ကုသနိုင်ဖို့အတွက် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုလိုပါတယ်။

တာရှည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သည့် ရောဂါစု (Chronic Fatigue Syndrome)

     တာရှည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သည့် ရောဂါစု (CFS) ဆိုသည်မှာ ဆက်တိုက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီး မကြာခဏ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုများနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပွားတတ်သည့် ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ၆ လထက်ပို၍ ကြာရှည်တတ်ပြီး အနားယူမှု မလုံလောက်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အာဟာရ ချို့တဲ့ခြင်း၊ ခုခံအားစနစ် မူမမှန်ခြင်းနှင့် ကူးစက်ရောဂါများ စသည့် အကြောင်းအရင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။

တာရှည် ကျန်းမာရေး ပြဿနာများ၏ လက္ခဏာများ

• လွယ်ကူစွာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ပြီး ပုံမှန်ထက် ပိုမိုအိပ်စက်ခြင်း
• မကြာခဏ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် ဖျားနာခြင်း
• အေရပြား အနီကွက်များ ထွက်ခြင်းနှင့် ယားယံခြင်း
• ခေါင်းမူးခြင်းနှင့် မူးဝေအန်ချင်ခြင်း

သင် ရင်ဆိုင်နေရသော ကျန်းမာရေး ဆိုးကျိုးများ

• စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါ
• သိုင်းရွိုက် ရောဂါ
• သွေးအားနည်းရောဂါ
• ခုခံအားစနစ် မူမမှန်မှုများ

ကျန်းမာရေးကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းမလဲ

၁။ အိပ်စက်မှု အလေ့အထကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲပါ

     အိပ်စက်မှု မလုံလောက်ခြင်းသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖြစ်စေရုံတင်မကဘဲ ဦးနှောက်မှ "Beta-Amyloid" ကဲ့သို့သော အဆိပ်အတောက်များကို ထိရောက်စွာ ဖယ်ရှားမှုကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေပြီး အဆင်မခြင် သတိမေ့လျော့သည့် ရောဂါ (Dementia) ကဲ့သို့သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါတယ်။ ကောင်းမွန်စွာ အိပ်စက်ခြင်းသည် မှတ်ဉာဏ်ကို တိုးတက်စေပြီး လေဖြတ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

၂။ မှန်မှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ

     မှန်မှန် လမ်းလျှောက်ပေးရုံမျှဖြင့် စိတ်နှင့် ခန္ဓာကို ညီညွတ်မျှတစေနိုင်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို တိုးမြှင့်ပေးခြင်းက ပိုလျှံနေသော အဆီများကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အကောင်းဆုံး အခြေအနေတွင် ရှိနေစေပါတယ်။

၃။ အာဟာရရှိသော အစားအစာများကို စားသုံးပါ

     စနစ်တကျ ရွေးချယ်စားသုံးပါက "အစားအစာသည် ဆေးဝါးဖြစ်သည်" ဆိုသည့် စကားအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးဝလံ၊ ကြက်ဥ၊ အသားစင်း၊ ကောက်နှံများနှင့် လုံလောက်သော ရေဓာတ်တို့ဖြင့် မျှတသော အစားအစာကို စတင်ပြီး ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် အချို့ (ဥပမာ- ဆန်လုံးညို သို့မဟုတ် ဂျုံကြမ်းပေါင်မုန့်) ကို သင့်တော်သလို ကန့်သတ်စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ပါ

     နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုသည် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိရှိစေရုံတင်မကဘဲ အကြောင်းအရင်း ရေရေရာရာ မသိရတတ်သော တာရှည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သည့် ရောဂါစု (CFS) ကိုလည်း ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ကူညီပေးပါတယ်။ စောစီးစွာ သိရှိခြင်းက ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ကုသမှုခံယူနိုင်စေပါတယ်။

ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုမှတစ်ဆင့် ရောဂါအကြောင်းအရင်းကို ရှာဖွေပါ

ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုသည် ခန္ဓာကိုယ်တွင် သတိပြုမိလောက်သော မူမမှန်မှုများ မဖြစ်ပေါ်မီ ပြဿနာများကို စတင်ရှာဖွေသည့် ပထမအဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းသည် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝတွင် ယုံကြည်မှုကို တိုးတက်စေပြီး ကျန်းမာရေး ဆိုးကျိုးများကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချပေးပါတယ်။ စစ်ဆေးမှု အမျိုးအစားတစ်ခုစီသည် ကွဲပြားသော လက္ခဏာများ၏ အဓိက အကြောင်းအရင်းများကို နားလည်စေရန် ကူညီပေးပါတယ်။

• အထွေထွေ ခန္ဓာကိုယ် စစ်ဆေးခြင်း သွေးဖိအား၊ နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်၊ အသက်ရှူနှုန်း၊ သွေးသိပ်သည်းဆနှင့် သွေးလှည့်ပတ်မှု စသည့် အသက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကို စစ်ဆေးခြင်း ပါဝင်ပါတယ်။
• စိတ်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်း စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုတို့သည် တာရှည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်၍ ခံစားချက်များကို စစ်ဆေးခြင်းက ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု ပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။
• ခုခံအားစနစ် လုပ်ဆောင်ချက် စစ်ဆေးခြင်း ခုခံအားစနစ် အားနည်းပါက ရောဂါဖြစ်ပွားလွယ်ပြီး ၎င်းသည် သွေးဖြူဥ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ပြန်ရည်ကြော လုပ်ဆောင်ချက်တို့နှင့် ဆက်စပ်နေကာ ရောဂါအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
• အိပ်စက်မှု စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း (Sleep Test) ဤစစ်ဆေးမှုသည် စုန်းပူးပြီး အိပ်စက်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို သိရှိစေနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့၍ အိပ်ပျော်စဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်း (OSA) ကို ရှာဖွေပေးကာ ထိုရောဂါသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖြစ်စေပါတယ်။
• ကင်ဆာရောဂါ ရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း ရင်သားကင်ဆာ၊ အူမကြီးကင်ဆာ သို့မဟုတ် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများတွင် စောစီးစွာ ကင်ဆာလက္ခဏာများကို ရှာဖွေရန် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။