ถูกมีดบาด รู้บาดแผล พร้อมดูแลและปฐมพยาบาลเบื้องต้น

     การถูกมีดหรือของมีคมบาดอาจเป็นเรื่องที่นานครั้งจะเกิดขึ้นกับเรา บาดแผลนั้นอาจเกิดกับเราเพียงเล็กน้อย หรืออาจลุกลามใหญ่จนกลายเป็นบาดทะยัก โรงพยาบาลรามคำแหงจึงอยากพาคุณเข้าใจเรื่องของบาดแผล พร้อมแนะนำแนวทางการดูแลและคนใกล้ชิดอย่างถูกวิธี

เกิดอะไรขึ้นกับเราบ้างเมื่อถูกมีดบาด

     โดยทั่วไปบาดแผลจากของมีคมบาดมักจัดอยู่ในกลุ่มแผลเปิดหรือแผลถูกทิ่มแทง ซึ่งมักมีลักษณะที่ค่อนข้างลึกพอให้สิ่งสกปรกและเชื้อแบคทีเรียเข้าไปถึงเนื้อเยื่อภายใน ซึ่งเพิ่มโอกาสเสี่ยงติดเชื้อรุนแรงได้ง่ายกว่าปกติ หากละเลยการทำความสะอาดอย่างทั่วถึง

การประเมินความรุนแรงของบาดแผล

หากบาดแผลของท่านมีลักษณะดังต่อไปนี้ ขอแนะนำให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว

• เลือดไหลไม่หยุด: เน้นกรณีมีดบาดลึกจนโดนหลอดเลือดสำคัญ
• แผลลึกและสกปรก: กรณีใบมีดสกปรกจากการปอกผลไม้ เนื้อสัตว์ดิบที่ไม่ได้ล้าง การทำสวน หรือขึ้นสนิม
• แผลบริเวณข้อต่อ: เจาะจงเรื่องใบมีดบาดโดนข้อต่อต่าง ๆ เช่น ข้อนิ้วมือ ข้อมือ ซึ่งเป็นจุดที่เกิดอุบัติเหตุมีดบาดบ่อยที่สุดและเสี่ยงต่อการโดนเส้นเอ็น
• แผลจากความรุนแรง: แผลมีดบาดจากการถูกทำร้ายหรือการทำร้ายตัวเอง
• มีสัญญาณการติดเชื้อหลังถูกมีดบาด: มีไข้ขึ้นสูง ปวดบวมแดงที่แผลมากขึ้นเรื่อย ๆ แผลเริ่มมีกลิ่นเหม็น รอยแดงเป็นเส้นกระจายออกจากแผลหรือลามขึ้นตามแขนขา

ข้อแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับวัคซีนบาดทะยัก: หากบาดแผลมีลักษณะลึกหรือสกปรก และท่านไม่ได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยักหรือเข็มกระตุ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ควรเข้ารับการฉีดวัคซีนกระตุ้นจากแพทย์ภายใน 48 ชั่วโมงหลังเกิดอุบัติเหตุ

ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้นอย่างถูกวิธี

เมื่อเกิดอุบัติเหตุมีดบาดหรือของมีคมบาด ท่านสามารถทำการดูแลปฐมพยาบาลตนเองในเบื้องต้นได้ตามขั้นตอนดังนี้

• ควรล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสแผลทุกครั้ง
• ใช้ผ้าสะอาดหรือผ้าก๊อซสะอาดกดลงตรงบาดแผลด้วยแรงปานกลางเพื่อห้ามเลือด หากเลือดยังไม่ยอมหยุดไหล ผู้ที่อยู่ใกล้ชิดต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที
• ชะล้างบาดแผลด้วยน้ำสะอาดอย่างต่อเนื่องประมาณ 5-10 นาที หากยังมีเศษสิ่งสกปรกติดค้างอยู่ ให้ใช้ผ้าสะอาดเช็ดชะล้างออกอย่างเบามือ
• นำสำลีชุบน้ำเกลือเพื่อเช็ดทำความสะอาดรอบ ๆ บริเวณบาดแผล
• ทายาหรือครีมฆ่าเชื้อแบคทีเรียบาง ๆ บนแผล เพื่อช่วยให้ผิวหนังตรงแผลชุ่มชื้น ลดอาการผิวแห้งตึงแตกลายสะเก็ด และให้แผลหายเร็วขึ้นโดยไม่ทิ้งรอยแผลเป็น หากใช้แล้วมีผื่นคันเกิดขึ้น ให้หยุดใช้และรีบพบแพทย์
• ปิดบาดแผลด้วยพลาสเตอร์หรือผ้าปิดแผลที่สะอาด

ข้อควรระวัง

     หลีกเลี่ยงการเทแอลกอฮอล์ล้างแผลลงบนแผลเปิดโดยตรง เนื่องจากฤทธิ์แอลกอฮอล์จะก่อความระคายเคืองรุนแรงและทำให้แผลสมานตัวช้า หากไม่สามารถทำความสะอาดเอาสิ่งสกปรกออกได้หมด ควรรีบไปพบแพทย์

การดูแลบาดแผล

• หลีกเลี่ยงไม่ให้แผลโดนน้ำ
• หมั่นเปลี่ยนผ้าปิดแผลหรือพลาสเตอร์เมื่อเปียกน้ำหรือสกปรก