တုပ်ကွေး - ထင်ထားသည်ထက် ပိုအန္တရာယ်ကြီးပြီး အဆုတ်ရောင်နိုင်ခြေရှိသည်

     ထိုင်ဝမ်မင်းသမီးတစ်ဦး ကွယ်လွန်သွားသည့် သတင်းကြောင့် လူအများမှာ "တုပ်ကွေးရောဂါ (Influenza)" ၏ ပြင်းထန်မှုကို သတိပြုမိလာကြပါသည်။ ၎င်းသည် ရိုးရိုးအအေးမိခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်လာပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိသော “အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia)” အထိ ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တွင် ဤရောဂါအကြောင်းကို ပိုမိုနားလည်အောင် လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။

တုပ်ကွေးရောဂါဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း ?

တုပ်ကွေးရောဂါသည် Influenza Virus ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရုတ်တရက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပါသည်။ သတိပြုမိနိုင်သော ထင်ရှားသည့် လက္ခဏာများမှာ-

• ရုတ်တရက် အဖျားကြီးခြင်း
• ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• ကြွက်သားများ ကိုက်ခဲခြင်း
• နွမ်းနယ်မောပန်းခြင်း

တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ် 3 မျိုး ရှိပါသည်-

• ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစား A: ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကူးစက်မြန် ရောဂါကြီးများကို ဖြစ်ပွားစေသည်။
• ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစား B: ဒေသတွင်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုများကို ဖြစ်ပွားစေသည်။
• ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစား C: လက္ခဏာ ပေါ့ပါးလေ့ရှိပြီး ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှု ဖြစ်ခဲသည်။

မည်သို့ ကူးစက်သနည်း ?

     တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်သည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပါသည်။ လူနာ ချောင်းဆိုး၊ နှာချေ သို့မဟုတ် စကားပြောသည့်အခါ လေထုထဲသို့ ဗိုင်းရပ်စ်များ ပျံ့နှံ့သွားပြီး လူထူထပ်သော နေရာများတွင် ကူးစက်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။ ထို့အပြင် ဗိုင်းရပ်စ်ရှိသော မျက်နှာပြင်များကို ကိုင်တွယ်မိပြီး လက်ဖြင့် နှာခေါင်း၊ ပါးစပ် သို့မဟုတ် မျက်လုံးများကို ထိတွေ့မိရာမှလည်း ကူးစက်နိုင်ပါသည်။

တုပ်ကွေးရောဂါသည် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ဖြစ်ပွားရန် မည်သို့ စွန့်စားမှုရှိသနည်း။

     ပုံမှန်လူများတွင် တုပ်ကွေးရောဂါသည် အလိုအလျောက် သက်သာသွားနိုင်သော်လည်း ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် ဆီးချို၊ ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် ကင်ဆာကဲ့သို့ နာတာရှည်ရောဂါသည်များ အပါအဝင် စွန့်စားမှုများသော အုပ်စုများတွင် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ (အထူးသဖြင့် “အဆုတ်ရောင်ရောဂါ”) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမြင့်မားပါသည်။ ကိုယ်ခံအား နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဗက်တီရီးယားများ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ အဆုတ်ရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးအတွင်း ပြင်းထန်စွာ ကူးစက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

တုပ်ကွေးရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပွားသော အဆုတ်ရောင်ရောဂါသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပျက်စီးသည်အထိ ပြင်းထန်နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း 50% ထိ ရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အသက်အန္တရာယ် ပေးနိုင်ပါသည်။

အဆုတ်ရောင်ရောဂါ လက္ခဏာများ

     တုပ်ကွေးစတင်ဖြစ်ပွားပြီး 3-4 ရက်အကြာတွင် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ သလိပ် အရောင်ပြောင်းခြင်း၊ မောဟိုက်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်းနှင့် အဖျားကြီးခြင်းတို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော အဆုတ်ရောင်လက္ခဏာမှာ မှေးမှိန်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး မဖြစ်မနေ အဖျားကြီးခြင်း သို့မဟုတ် ချောင်းဆိုးခြင်းများ မရှိဘဲလည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို လျှော့ချရန် တုပ်ကွေးရောဂါအား ကာကွယ်ပါ

• နှစ်စဉ် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံပါ- ကူးစက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပြီး ရောဂါပြင်းထန်မှုကို သက်သာစေပါသည်။ အထူးသဖြင့် အသက် ၆၀ အထက် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ထိရောက်မှုအမြင့်ဆုံးရရှိရန် သက်ကြီးရွယ်အို သီးသန့် ကာကွယ်ဆေးကို ထိုးနှံရန် အကြံပြုပါသည်။
• လူထူထပ်သော နေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး နှာခေါင်းစည်း တပ်ဆင်ပါ- အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်ပါသည်။
• လက်ကို ခဏခဏ ဆေးကြောပါ- ထိတွေ့မိရာမှ ပါလာနိုင်သော ရောဂါပိုးများကို သတ်ရန် ဆပ်ပြာ သို့မဟုတ် အယ်လ်ကိုဟော ဂျယ်လ်ဖြင့် ဆေးကြောပါ။
• ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ- ကိုယ်ခံအား ကောင်းမွန်စေရန် အာဟာရရှိသော အစားအသောက်များကို စားသုံးပြီး လုံလောက်စွာ အနားယူပါ။

FAQ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

Q: ရိုးရိုးအအေးမိခြင်းနှင့် တုပ်ကွေးရောဂါ ဘာကွာခြားသနည်း ?

• A: ရိုးရိုးအအေးမိခြင်းသည် နှာပိတ်ခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်းနှင့် အဖျားငွေ့ငွေ့ရှိခြင်းတို့ကဲ့သို့ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ တုပ်ကွေးရောဂါသည် Influenza ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး ရုတ်တရက် အဖျားကြီးခြင်း၊ တကိုယ်လုံး ကိုက်ခဲခြင်းနှင့် သိသိသာသာ အားနည်းခြင်းတို့ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။

Q: တုပ်ကွေးကြောင့် အဆုတ်ရောင်သောအခါ သက်ကြီးရွယ်အိုများ သေဆုံးနိုင်ခြေ အဘယ်ကြောင့် မြင့်မားသနည်း ?

• A: အကြောင်းမှာ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် အသက်အရွယ်အရ ကိုယ်ခံအားစနစ် ယှဉ်းပါးလာပြီး နာတာရှည်ရောဂါများပါ ဒွန်တွဲနေလေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရပြီး အဆုတ်ရောင်ရောဂါသို့ ကူးပြောင်းသွားသည့်အခါ ခန္ဓာကိုယ်မှ မယှဉ်နိုင်တော့ဘဲ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပျက်စီးကာ သေဆုံးနိုင်ခြေ 50% ထိ မြင့်မားသွားရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

Q: တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို နှစ်တိုင်း ထိုးရန် လိုအပ်ပါသလား ?

• A: လိုအပ်ပါသည်။ တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်မျိုးရိုးဗီဇ ပြောင်းလဲလေ့ရှိသောကြောင့် နှစ်စဉ် ကာကွယ်ဆေး ထပ်မံထိုးနှံခြင်းသည် လက်ရှိ ပျံ့နှံ့နေသော ဗိုင်းရပ်စ်မျိုးစိတ်များနှင့် ကိုက်ညီသော ကိုယ်ခံအားကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံး

     "တုပ်ကွေးရောဂါ" သည် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းဟု ထင်ရသော်လည်း ပေါ့ဆပါက "အဆုတ်ရောင်ရောဂါ" ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော အသက်အန္တရာယ်ရှိ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်များကဲ့သို့ ထိခိုက်လွယ်သော အုပ်စုများတွင် ပိုမိုသတိထားရပါမည်။ ထို့ကြောင့် မိမိကိုယ်ကို စနစ်တကျ ဂရုစိုက်ခြင်း၊ စွန့်စားမှုရှိသော နေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အရေးကြီးဆုံးမှာ နှစ်စဉ် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံခြင်းတို့သည် ရောဂါစွန့်စားမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ရေရှည်ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ရန် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်း ဖြစ်ပါသည်။