การดูแลลูกน้อยหลังแรกคลอดเป็นสิ่งสำคัญที่คุณพ่อคุณแม่ต้องให้ความใส่ใจ แพทย์จึงต้องการให้คำแนะนำที่มีประโยชน์เกี่ยวกับการเลี้ยงดูและการดูแลสุขภาพของทารกในช่วงแรกเกิดตั้งแต่การให้นม การอาบน้ำไปจนถึงการสร้างสภาพแวดล้อม ซึ่งพร้อมให้ลูกน้อยได้เติบโตแข็งแรงและมีพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน
1. น้ำนมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับลูกน้อยแรกเกิด เนื่องจาก
- มีคุณค่าทางอาหารครบถ้วน
- มีภูมิต้านทานโรคบางอย่างและช่วยลดการเกิดโรคภูมิแพ้นมวัวได้
- ทารกได้รับความอบอุ่นทั้งร่างกายและจิตใจ
- มีอุณหภูมิที่เหมาะสม สะอาด ประหยัดและปลอดภัย
- มีผลงานวิจัยยืนยันว่าเด็กที่กินนมแม่จะมีความเฉลียวฉลาดมากกว่า
2. วิธีการเลี้ยงลูกด้วยน้ำนมแม่
- แม่ควรล้างมือให้สะอาด ก่อนให้นมลูกทุกครั้ง
- ทำความสะอาดหัวนมก่อนและหลังให้นมทุกครั้ง
- ทั้งแม่และลูกควรอยู่ในท่าที่สบาย
- อุ้มลูกให้อยู่ในอ้อมแขน ศีรษะสูงกว่าลำตัว คอตรงไม่บิดงอ เพื่อช่วยในการกลืนและหายใจที่สะดวก
- จัดหัวนมให้ชิดหน้าเด็ก เด็กจะหันหน้ามาดูดนมได้เอง
- สัญญานที่สังเกตได้ว่าลูกอิ่มนมแล้ว เช่น หลังดูดนมแล้วทารกรู้สึกสงบและผ่อนคลาย เต้านมแม่จะนิ่มลง ได้ยินเสียงกลืนนม ทารกปัสสาวะได้อย่างน้อย 6 ครั้ง/วัน
- หลังจากให้นมลูกเสร็จแล้ว ควรให้ช่วยเด็กเรอและย่อยให้เสร็จโดยการอุ้มพาดบ่าหรือ อุ้มนั่งตัวตรง แล้วใช้มือลูบหลังเบา ๆ
3. ข้อควรปฏิบัติสำหรับแม่ในระยะให้นมลูก
- ควรพักผ่อนอย่างเพียงพอทั้งร่างกายและจิตใจ
- ควรได้รับอาหารครบ 5 หมู่และมีคุณค่าอาหารอย่างเพียงพอ
- ควรงดอาหารรสจัด / เหล้า / บุหรี่ เพราะอาจเป็นอันตรายแก่ลูกได้
4. การอาบน้ำและดูแลสะดือของลูก
- อาบน้ำสระผมทุกวัน เวลาใดแล้วแต่ความสะดวก ซึ่งช่วงบ่ายจะเหมาะสมมากกว่า เนื่องจากอากาศไม่เย็นเกินไป ถึงแม้สะดือยังไม่หลุดก็สามารถอาบน้ำในอ่างน้ำได้ ยกเว้นบริเวณสะดือแฉะ มีกลิ่นเหม็น ไม่ควรให้สัมผัสน้ำและควรปรึกษาแพทย์เรื่องการดูแลทำความสะอาดสะดือด้วยการเช็ดด้วยแอลกอฮอล์ชนิด 70 เปอร์เซ็นต์
- สะดือจะหลุดภายใน 7-30 วัน แล้วแต่ขนาดของสะดือ
- เช็ดทำความสะอาดสะดือทุกครั้งที่เปียกน้ำ แฉะ หรือ เปื้อนอุจจาระ ปัสสาวะ และหลังอาบน้ำจนกว่าสะดือจะหลุด
- เมื่อสะดือหลุดแล้วต้องเช็ดตรงขั้วสะดือจนกว่าจะแห้งสนิทดี ถ้ายังไม่แห้งหลัง 7 วัน หรือ พบมีติ่งเนื้อที่ขั้วสะดือควรมาพบแพทย์ หลีกเลี่ยงการโรยแป้งหรือยาผงชนิดอื่นใดที่สะดือเด็ก
อาหารสำหรับลูกน้อย วัย 0-12 เดือน
สิ่งสำคัญที่สุด คุณแม่ควรดูแลพักผ่อนร่างกาย ทานอาหารที่มีประโยชน์ เพื่อลูกน้อยจะได้รับการดูแลอย่างเต็มที่ และได้รับสารอาหารที่ดีจากน้ำนมแม่
อ่านเพิ่มเติม: การรับวัคซีนและการตรวจค้นโรคหรือความผิดปรกติที่ซ่อนเร้นในเด็ก
