พญ. วรลักษณ์ ภานุมาตรัศมี
กุมารเวชศาสตร์ กุมารเวชศาสตร์โรคผิวหนังในเด็ก (ตจวิทยา)
สัมผัสของลูกน้อยคือความละมุนละไมที่สุด แต่ผิวเด็กนั้นบอบบางกว่าผู้ใหญ่มาก โดยเฉพาะบริเวณ "ใต้ร่มผ้าอ้อม" ที่ต้องเผชิญกับความอับชื้นและการเสียดสีตลอดเวลา ลูกอาจเริ่มร้องไห้เวลาที่เราจะล้างก้น โดยที่คุณพ่อคุณแม่อาจได้เห็นปัญหามากมายทันทีที่เปิดผ้าอ้อมของลูก เช่น ลูกก้นแดง ผื่นแดงที่ง่ามขาเด็ก ลูกมีตุ่มแดงที่ก้น ผิวลูกลอกตรงขอบขา ผื่นผ้าอ้อม (Diaper Dermatitis) หรือ ที่ทำให้ลูกน้อยงอแงและไม่สบายตัว
ผื่นผ้าอ้อม (Diaper Dermatitis) คือโรคผิวหนังอักเสบชนิดหนึ่งที่เกิดได้ในเด็กเล็ก โดยเกิดจากผิวต้องสัมผัสกับความอับชื้นและสิ่งสกปรกจากผ้าอ้อม เช่น ปัสสาวะ อุจจาระ บางครั้งมาจากผิวที่เสียดสีหรือไวต่อสิ่งกระตุ้นจนเกิดการแพ้ เมื่อเป็นจึงก่ออาการเจ็บคัน และสร้างความไม่สบายกายแก่ลูก ดังนั้นการเปลี่ยนผ้าอ้อมให้บ่อยเป็นปราการแรกที่ควรป้องกัน
คุณแม่หลายท่านเริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติและมักตั้งคำถามว่า ผื่นแพ้แพมเพิสเป็นแบบไหน? หรือ เปลี่ยนแพมเพิสแล้วลูกเป็นผื่น ทันที อาการที่พบบ่อยได้แก่:
แม้หลายท่านจะมองว่าผื่นแดงในบริเวณนี้เป็นเรื่อง "สามัญ" ที่ดูแลเองได้ด้วยการทายาทั่วไป อย่างไรก็ตาม แพทย์มักพบว่าผื่นที่ดูเหมือนจะหายง่ายเหล่านี้ บ่อยครั้งกลับลุกลามหรือติดเชื้อแทรกซ้อนเพียงเพราะการวินิจฉัยที่ไม่แม่นยำตั้งแต่ต้น
ผิวบริเวณผ้าอ้อมไม่ได้เผชิญแค่ความเปียกชื้นจากปัสสาวะหรืออุจจาระเท่านั้น แต่ยังมีเรื่องของ ค่า pH ที่เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งไปทำลายปราการปกป้องผิว (Skin Barrier) ทำให้ผิวอักเสบได้ง่ายขึ้น ความท้าทายคือ "ผื่นแดง" ที่เราเห็น อาจไม่ใช่แค่ผื่นแพ้สัมผัสธรรมดา แต่อาจเป็น
เมื่อลูกเป็นผื่น สิ่งแรกที่คุณแม่ตามหาคือ "จะใช้ยาทาผื่นผ้าอ้อม ยี่ห้อไหนดี" หรือ "ครีมทาก้นเด็กแก้ผื่น" แต่ก่อนจะเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ ควรปฏิบัติดังนี้:
โดยปกติหากดูแลความสะอาดและทายาอย่างถูกต้อง อาการควรจะดีขึ้นภายใน 3-4 วัน แต่หากผื่นเริ่มมีลักษณะตุ่มหนอง แดงจัดเป็นวงสว่าง หรือลุกลามไปส่วนอื่น การปรึกษาหมอผิวหนังเด็กจะช่วยให้ลูกน้อยได้รับยาที่ตรงกับสาเหตุ ลดการใช้สเตียรอยด์ที่เกินความจำเป็น ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อผิวบาง ๆ ของลูกในระยะยาวได้ค่ะ
ด้วยความปรารถนาดี อยากเห็นทุกรอยยิ้มของเจ้าตัวน้อยสดใสและสบายตัวในทุกสัมผัสค่ะ
กุมารเวชศาสตร์ กุมารเวชศาสตร์โรคผิวหนังในเด็ก (ตจวิทยา)
