ผศ.นพ. จำกัด สุวรรณวัฒนะ
จักษุวิทยา
“พยาธิขึ้นตา” เป็นภาวะอันตรายที่พยาธิหลุดรอดจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือดและน้ำไขสันหลัง จนกระทั่งไชเข้าไปอาศัยอยู่ในส่วนต่าง ๆ ของดวงตา ภาวะนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวและอาจนำไปสู่การสูญเสียดวงตาหรือเป็นอันตรายถึงชีวิตหากลุกลามไปยังสมอง
สาเหตุหลักเกิดจาก พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ปรุงสุก ๆ ดิบ ๆ โดยเฉพาะสัตว์น้ำจืดและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำที่มีตัวอ่อนของพยาธิระยะติดต่ออาศัยอยู่ นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากการรับประทานผักสดที่ไม่ล้างให้สะอาด หรือดื่มน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติที่ปนเปื้อนตัวอ่อนพยาธิ
พยาธิที่พบว่าเป็นสาเหตุสำคัญในประเทศไทย มี 3 ชนิดหลัก ได้แก่:
เมื่อพยาธิเข้าสู่ร่างกาย จะไชทะลุผนังกระเพาะอาหารหรือลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด และเดินทางไปยังส่วนต่าง ๆ
การรับประทานยาถ่ายพยาธิ ไม่สามารถป้องกันพยาธิขึ้นตาได้ทั้งหมด จากการศึกษาพบว่าผู้ป่วยบางรายที่กินยาถ่ายพยาธิเป็นประจำทุกปี ก็ยังสามารถตรวจพบพยาธิขึ้นตาได้ ดังนั้นการรับประทานยาถ่ายพยาธิจึงช่วยลดความเสี่ยงได้เพียงบางส่วนเท่านั้น หากมีอาการผิดปกติ ไม่ควรซื้อยาถ่ายพยาธิมารับประทานเอง เพราะอาจรักษาไม่ตรงจุดและทำให้อาการแย่ลง
อาการขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่พยาธิอาศัยอยู่ แต่ส่วนใหญ่มักมีอาการดังนี้:
การป้องกันที่ดีที่สุดคือ “การเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค”
พยาธิขึ้นตาไม่ใช่เรื่องไกลตัว การรับประทานอาหารดิบเพียงมื้อเดียวอาจส่งผลกระทบร้ายแรงถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นตลอดชีวิต
จักษุวิทยา
จักษุวิทยา
จักษุวิทยา
จักษุ
