นพ. อรรถพล เอี่ยมอุดมกาล
กุมารแพทย์โรคระบบการหายใจ

ဟောက်ခြင်းပြဿနာသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရပါသည်။ အကြောင်းမှာ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသည်နှင့်အမျှ အပေါ်ပိုင်းအသက်ရှူလမ်းကြောင်း အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအချို့ လျော့တွဲလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အခြားသော အကြောင်းအရင်းများကြောင့်လည်း ဟောက်ခြင်းဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်၊ ပုံစံမှာ -
ကိုယ်အလေးချိန် လွန်ကဲခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်းနှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းတို့သည်လည်း ဟောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။
အိပ်ပျော်စဉ် ဟောက်ပါက ဘေးတွင်အိပ်စက်သူ သို့မဟုတ် တစ်ခန်းတည်းနေသူက အသက်ရှူမှု မမှန်ခြင်းနှင့် အသံကျယ်ကျယ်ဟောက်ပြီး ခဏခဏ ရပ်သွားခြင်း ရှိမရှိ အသိပေး စောင့်ကြည့်ပေးနိုင်ပါသည်။
ဟောက်ခြင်းလက္ခဏာများ ရှိမရှိ သိရှိနိုင်ရန် အောက်ပါအချက်များကို သတိပြုစောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုပါသည် -

ပက်လက်အိပ်ခြင်းကဲ့သို့ အချို့သော အိပ်စက်သည့်ပုံစံများသည် လျှာကို အာခေါင်သို့ ဖိကပ်စေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကျဉ်းမြောင်းကာ ဟောက်သံထွက်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဟောက်ခြင်းကို လျှော့ချရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော ဘေးစောင်းအိပ်သည့် ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲသင့်ပါသည်။
အိပ်ခန်းကို သက်သောင့်သက်သာ ပြင်ဆင်ခြင်းသည် ပိုမိုနှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်မှာ -
ကိုယ်အလေးချိန်ကို အလေးအနက် လျှော့ချခြင်းဖြင့် စတင်ပါ၊ အကြောင်းမှာ ကိုယ်အလေးချိန် လွန်ကဲပါက လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်တို့တွင် အဆီများ စုပုံလာပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ကာ ဟောက်ခြင်းနှင့် အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစားအသောက် ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်းသည် အဓိက လိုအပ်ချက် ဖြစ်ပါသည်။
မအိပ်မီ ၃ နာရီအလိုတွင် အစားအစာ စားသုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ဟောက်ခြင်း ကုသမှုနှင့်အတူ ပြုလုပ်သင့်သည့် အချက်ဖြစ်သည်။ မအိပ်မီ အစားအစာ စားသုံးခြင်းနှင့် အရက်သောက်ခြင်းတို့သည် လည်ပင်းကြွက်သားများကို ပုံမှန်ထက် ပိုမိုလျော့တွဲစေပြီး အဝလွန်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ ဟောက်ခြင်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။

ဆေးလိပ်တွင် အဆုတ်ကင်ဆာ ဖြစ်စေသော ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်ပြီး နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူရ ခက်ခဲခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဟောက်ခြင်းကို စွန့်ခွာလိုသူများသည် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သလို လုံးဝဖြတ်လိုက်ပါက ကျန်းမာရေးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်းသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ထိန်းထားသည့် ကြွက်သားများကို သန်မာစေပြီး ပါးစပ်အတွင်းရှိ တစ်ရှူးများ လျော့ကျကာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို မပိတ်ဆို့စေဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကိုလည်း ထိရောက်စွာ လျှော့ချပေးပါသည်။
လက်ရှိတွင် အိပ်စက်စဉ် ဟောက်ခြင်းကို ကုသပေးနိုင်သည့် ဆေးဝါးနည်းပညာ ပုံစံမျိုးစုံ ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ဟောက်ခြင်းနှင့် အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်းကို လျှော့ချပေးသည့် ကိရိယာများမှစ၍ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းအထိ ပါဝင်ပြီး လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဟောက်ခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများပေါ် မူတည်၍ အသေးစိတ် နည်းလမ်းများ ကွဲပြားပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသူများကို ဂရုစိုက်သင့်ပြီး အသက်ရှူရပ်သည်အထိ ဟောက်သည့် လက္ခဏာများ တွေ့ရှိပါက နောက်ကျမသွားမီ ဆရာဝန်နှင့် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြသ ကုသသင့်ပါသည်။
ဟောက်ခြင်းသည် မေ့ပျောက်မထားသင့်သည့် ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်သည့် လက္ခဏာနှင့် တွဲဖက်ဖြစ်ပွားပါက ပိုမိုသတိထားသင့်ပါသည်။
ပြင်ဆင်သည့်ရက်စွဲ
19/10/2023