အသည်းအဆီဖုံးခြင်းနှင့် အသည်းခြောက်ခြင်း အန္တရာယ်

     သင်သည် ကိုယ်အလေးချိန် မလွန်ကဲဘဲ အရက်မသောက်သူဖြစ်ပါစေ၊ သကြားဓာတ်နှင့် အဆီဓာတ်များသော အစားအစာများကို မကြာခဏ စားသုံးခြင်းက အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။ အသည်းကျန်းမာရေး ပျက်စီးယိုယွင်းလာပါက သင်၏ ဘဝအရည်အသွေးကို များစွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါကို မည်သို့ကုသနိုင်သနည်း။ မည်သည့်အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သနည်း။ ရောဂါစစ်ဆေးတွေ့ရှိပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကို မည်သို့စောင့်ရှောက်ရမည်နည်း။ ယနေ့တွင် အဆိုပါ အရေးကြီးသော မေးခွန်းများအတွက် အဖြေများကို တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါသည်။

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

     အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ဆိုသည်မှာ အသည်းအတွင်း အဆီများ လွန်ကဲစွာ စုပုံလာပြီး အသည်းရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အသည်းအမျှင်တွန့်ခြင်း (Fibrosis) များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အခါ အမျှင်တွန့်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ရောဂါကို မကုသဘဲ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထားရှိပါက အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာနိုင်ပါသည်။

တိကျသော အကြောင်းအရင်းများကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးသော်လည်း ကယ်လိုရီများသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း၊ အချို့သော ဆေးဝါးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့် အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ ကဲ့သို့သော အခံရောဂါများ အပါအဝင် အကြောင်းအရင်းများစွာက အဓိက ပါဝင်ပတ်သက်နေပါသည်။

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ၏ အဆင့်များ

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါသည် အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် လက္ခဏာများ ပြလေ့မရှိပါ။ ရောဂါစစ်ဆေးခြင်းကို များသောအားဖြင့် သွေးစစ်ခြင်းနှင့် အာထရာဆောင်း (Ultrasound) ရိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ရောဂါသည် အဆင့် ၄ ဆင့်ဖြင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲသွားပါသည်-

• အဆင့် ၁ – အသည်းတွင် အဆီများ စုပုံလာသော်လည်း မည်သည့်လက္ခဏာမျှ မပြပါ။
• အဆင့် ၂ – အသည်းစတင် ရောင်ရမ်းသည့် လက္ခဏာများ ပြသလာသည်။ ကုသမှုမခံယူဘဲ ၆ လကြာပါက နာတာရှည်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်ပါသည်။
• အဆင့် ၃ – ပြင်းထန်သော အသည်းရောင်ရမ်းမှုကြောင့် အသည်းအမျှင်တွန့်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အမာရွတ်တစ်ရှူးများသည် ကျန်းမာသော အသည်းတစ်ရှူးများနေရာတွင် အစားထိုးဝင်ရောက်လာပါသည်။
• အဆင့် ၄ – အသည်းဆဲလ်များ ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးသွားပြီး အသည်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိခိုက်စေပါသည်။

ရောဂါစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သင့်သည့် စိစစ်ရန် လိုအပ်သော မြင့်မားသည့် စွန့်စားအုပ်စုများ

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားသူများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

• ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း အဝလွန်သူများ
• နာတာရှည် အသည်းရောင်ရမ်းသူများ သို့မဟုတ် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက် စစ်ဆေးမှုရလဒ် ပုံမှန်မဟုတ်သူများ
• အသည်းရောင် ဘီပိုး သို့မဟုတ် စီပိုး ကူးစက်ခံထားရသူများ
• အရက်ကို ရေရှည် သောက်သုံးသူများ
• မိသားစုအတွင်း အသည်းကင်ဆာ ရာဇဝင်ရှိသူများ
• အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သော ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် တိုင်းရင်းဆေး/တိုင်းရင်းတိုင်းထွာဆေးများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ သောက်သုံးနေသူများ
• ဆီးချိုရောဂါသည်များ

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါအား ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ဆရာဝန်များသည် အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ အခြေအနေကို စစ်ဆေးရန် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါရှာဖွေနည်းများကို အသုံးပြုကြသည်-

• သွေးစစ်ခြင်း- အသည်းရောင်ရမ်းမှုကို စစ်ဆေးရန် အသည်းအင်ဇိုင်း ပမာဏကို တိုင်းတာရာတွင် ကူညီပေးသည်။
• အသည်းစက္ခူးထုတ်ယူ စစ်ဆေးခြင်း (Biopsy)- အသည်းအမျှင်တွန့်ခြင်း အခြေအနေကို စစ်ဆေးရန် အသည်းတစ်ရှူး နမူနာအနည်းငယ်ကို ယူ၍ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးသည်။
• အာထရာဆောင်း (Ultrasound) ရိုက်ခြင်း- ဤပုံရိပ်ဖော် နည်းပညာသည် အသည်းအတွင်း အဆီစုပုံမှုကို စစ်ဆေးပေးသည်။ အဆီပမာဏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းထက် ကျော်လွန်ပါက CT scan ကဲ့သို့သော ထပ်မံစစ်ဆေးမှုများကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
• အသည်းအဆီနှင့် အမျှင်တွန့်မှု တိုင်းတာခြင်း- ဤနည်းလမ်းသည် အသည်းအဆီ စုပုံမှုနှင့် အမျှင်တွန့်မှုကို စစ်ဆေးရန် ကြိမ်နှုန်းမြင့် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြုသည်။ အဆီပါဝင်မှု များလေလေ၊ ပြန်လာသော အသံလှိုင်းများ ပိုမိုအားကောင်းလေလေ ဖြစ်သည်။

စစ်ဆေးမှု မပြုလုပ်မီ ဆရာဝန်များသည် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အသည်းကြီးခြင်း၊ အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် မျက်လုံး/အသားဝါခြင်း ကဲ့သို့သော လက္ခဏာများကို စစ်ဆေးရန် လူနာ၏ ဆေးရာဇဝင်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ် စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။

Liver Scan - ပိုမိုအဆင်ပြေသော ရောဂါရှာဖွေရေး နည်းလမ်း

     Liver Scan သည် အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ၏ အဆီစုပုံမှု၊ အမျှင်တွန့်ခြင်းနှင့် အခြားအသည်း မူမမှန်မှုများကို အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးနိုင်သည့် အဆင့်မြင့် ရောဂါရှာဖွေရေး နည်းပညာဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အသည်းကျန်းမာရေး စစ်ဆေးရန်အတွက် မြန်ဆန်ပြီး အဆင်ပြေသော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ကုသခြင်း

ဆရာဝန်များသည် ကုသမှုပေးသည့်အပြင် လူနာများအား နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲရန် လမ်းညွှန်ပေးနိုင်သည်-

• အရက်သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း
• ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်း- အဝလွန်သူများသည် အချိုနှင့် အကြော်အလှော်များကို လျှော့စားသင့်ပြီး အဟာရဆရာဝန်၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အစားအသောက် စီမံချက်ကို လိုက်နာသင့်သည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချသည့် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
• ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း- အသည်းရောင် အေပိုးနှင့် ဘီပိုး ကာကွယ်ဆေးများ ထိုးနှံခြင်းသည် ရောဂါကူးစက်ခံရပါက နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။
• အခံရောဂါများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း- ဆီးချိုရောဂါနှင့် သွေးတိုးရောဂါ ကဲ့သို့သော ရောဂါများကို ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။

အစာခြေစနစ်နှင့် အသည်းရောဂါဗဟိုဌာန၏ ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှု

     ရာမကမ်းဟဲင်း ဆေးရုံကြီး၏ အစာခြေစနစ်နှင့် အသည်းရောဂါဗဟိုဌာနသည် လူနာများ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို နားလည်ပေးပြီး ကျွမ်းကျင်သော စောင့်ရှောက်မှုများ ပေးအပ်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခံယူချက်မှာ- "အထူးကု ကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် လိုအပ်ချက်တိုင်းကို ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်း" ဖြစ်ပါသည်။