ကင်ဆာဆေးသွင်းလူနာများအတွက် လမ်းညွှန်ချက်

     ကင်ဆာဆေးသွင်းကုသခြင်း (Chemotherapy) သို့မဟုတ် 'ကီမို' (Chemo) ဆိုသည်မှာ ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးရန် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ကြီးထွားမှုကို တားဆီးရန် ဆေးဝါးများ အသုံးပြု၍ ကုသခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်းနှင့်လည်း တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤကုသမှုသည် သက်တောင့်သက်သာမရှိမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် မကုသမီ၊ ကုသစဉ်နှင့် ကုသပြီးနောက်တွင် မိမိကိုယ်ကို စနစ်တကျ ဂရုစိုက်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ကင်ဆာဆေးသွင်းခြင်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် အသုံးပြုသည့်ဆေးအမျိုးအစား၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်ပြီး အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• ပျို့အန်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ အစားအသောက်ပျက်ခြင်း
• ဝမ်းလျှောခြင်း
• ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း
• ခုခံအားကျဆင်းခြင်း
• နွမ်းနယ်မောပန်းခြင်း

မကုသမီ ပြင်ဆင်ရန်အချက်များ

• တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးအတွက် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်ထားပါ။
• ကူးစက်ရောဂါကူးစက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် လူထူထပ်သောနေရာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• မိမိတွင်ရှိသော ရောဂါအခံများ သို့မဟုတ် ပုံမှန်သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးများကို ဆရာဝန်အား အသိပေးပါ။
• သွားဆရာဝန်ထံ သွားရောက်၍ သွားပေါက်ခြင်း၊ သွားဖုံးရောင်ခြင်းစသည့် ပါးစပ်နှင့် သွားကျန်းမာရေးကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပါ။
• ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုနှင့် ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ပါ။
• ဆေးမသွင်းမီ ၂ နာရီမှ ၃ နာရီအလိုတွင် အစာစားထားပါ။
• မကုသမီ ဆီးသွားထားပါ။
• မိမိအတွက် အသက်သာဆုံး ငြိမ်သက်စွာ လှဲလျောင်းနေပါ။

ဆေးသွင်းနေစဉ်အတွင်း

• ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့နှင့်အတူ လက္ခဏာများ (ဥပမာ- ဖျားခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း) ကို စောင့်ကြည့်ပါ။
• ကျောက်ကပ်မှ ဓာတုပစ္စည်းများကို စွန့်ထုတ်ရာတွင် ကူညီရန် ရေများများသောက်ပါ။
• ဆေးထိုးသည့်နေရာ၌ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နီရဲခြင်း၊ အရည်ကြည်ဖုထခြင်း သို့မဟုတ် အညိုအမည်းစွဲခြင်းများရှိပါက ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းအကြောင်းကြားပါ။
• သဘောအတိုင်း ဆေးဝါးများ သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

ဆေးသွင်းပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း

• ပုံမှန်အတိုင်း နေထိုင်ပြီး လုံလောက်စွာ အနားယူပါ။
• တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ရေ ၁.၅ လီတာ မှ ၂ လီတာအထိ သောက်ပါ။
• အစားအသောက်ကို နည်းနည်းနှင့် ခဏခဏစားပါ၊ ပျို့အန်နေချိန်တွင် ကြေလွယ်သော အစာများ (ဥပမာ- စွပ်ပြုတ်၊ ဆန်ပြုတ်) ကို အဓိကစားပါ။
• ရိုးတွင်းခြံဆီ လုပ်ဆောင်ချက်၊ အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ် တန်ဖိုးများကို စစ်ဆေးရန် ရက်ချိန်းများအတိုင်း သွေးစစ်ခြင်းနှင့် ဆရာဝန်ပြသခြင်းများကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ပါ။
• ဖျားခြင်း၊ ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ အလွန်အမင်း နွမ်းနယ်ခြင်း၊ အစာမစားနိုင်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ အန်ခြင်းကဲ့သို့ မူမမှန်သော လက္ခဏာများရှိပါက ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းသွားရောက်ပါ။