အစာအိမ်အနာ (Peptic Ulcer) နာကျင်ပုံ လက္ခဏာများ

     အစာအိမ်နှင့် အူသိမ်အနာ (Peptic Ulcer) ဆိုသည်မှာ အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူသိမ်၏ ပထမပိုင်း (Duodenum) အတွင်းနံရံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် အနာကို ဆိုလိုသည်။ အတွေ့များသော လက္ခဏာများမှာ ရင်ညွန့်အောက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက်နံရိုးအောက် နာကျင်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း မှသည် ဝမ်းအမည်း သို့မဟုတ် သွေးဝမ်းသွားခြင်းအထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူသိမ်အနာ ဖြစ်ပွားနေမှန်း မည်သို့သိနိုင်သနည်း

အစာအိမ်နှင့် အူသိမ်အနာ၏ အဓိကလက္ခဏာများကို အောက်ပါ အခြေအနေ ၄ မျိုးဖြင့် လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်-

၁။ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးမရှိသော ရိုးရိုးအစာအိမ်အနာ

     လူနာများသည် အစာစားချိန်နှင့် ဆက်စပ်၍ ရင်ညွန့်အောက် သို့မဟုတ် ဘယ်ဘက်နံရိုးအောက်၌ နာကျင်မှုကို ခံစားရနိုင်ပြီး ပျို့အန်ခြင်းများလည်း ပူးတွဲဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

၂။ သွေးယိုစိမ့်သော အစာအိမ်နှင့် အူသိမ်အနာ

အနာသည် သွေးကြောအထိ နက်ရှိုင်းသွားသောအခါ သွေးယိုစိမ့်မှု ဖြစ်ပွားပြီး အောက်ပါလက္ခဏာများ ပြသတတ်ပါသည်-

• သွေးအန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကော်ဖီနှစ်ရောင် အရည်များ အန်ထုတ်ခြင်း
• သွေးပါသော ဝမ်း သို့မဟုတ် ကတ္တရာစေးကဲ့သို့ ဝမ်းမည်းသွားခြင်း
• နာတာရှည် သွေးအားနည်းရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်း

၃။ နာတာရှည်အနာကြီးများကြောင့် အစာအိမ်ထွက်ပေါက် ပိတ်ဆို့ခြင်း

ထိုသို့သောအနာများသည် အစာခြေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့စေပြီး အစာစားပြီးနောက်ပိုင်း ပြင်းထန်စွာ ဗိုက်နာခြင်း၊ လွန်ကဲစွာ အန်ခြင်းနှင့် ဗိုက်အောင့်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

၄။ အစာအိမ် ပေါက်ထွက်ခြင်း

• ရုတ်တရက် ရင်ညွန့်အောက် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ပြီး ဖျားနာခြင်း ပူးတွဲဖြစ်ပွားသည်။
  
   

အစာအိမ်နှင့် အူသိမ်အနာ ဘာကြောင့် ဖြစ်ပွားရသနည်း။

ပုံမှန်အားဖြင့် အစာအိမ်တွင် အနာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ရန်၊ ပျက်စီးမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်နှင့် အက်ဆစ်ဓာတ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် စနစ်များရှိသော်လည်း အောက်ပါအချက်များကြောင့် အနာဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

• H. pylori ဘက်တီးရီးယား- မသန့်ရှင်းသော အစားအစာ သို့မဟုတ် ရေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရနိုင်သည်။
• စတီရွိုက်မဟုတ်သော အရောင်ကျသောက်ဆေးများ (NSAIDs)- အဆစ်အမြစ်နာခြင်း၊ ကြွက်သားနာခြင်း၊ ရာသီလာစဉ် ကိုက်ခဲခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းကဲ့သို့သော နာတာရှည်ဝေဒနာများအတွက် အများစု အသုံးပြုကြပြီး လေဖြတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ကာကွယ်ရန်အတွက် Aspirin သောက်သုံးခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
• တွဲဖက်ရောဂါများ- စည်းချိုရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါနှင့် အသည်းခြောက်ရောဂါများ။
• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်သောက်သုံးခြင်း

အစာအိမ်နှင့် အူသိမ်အနာဖြစ်နေသည်ဟု သံသယရှိပါက မည်သို့ပြုလုပ်ရမည်နည်း။

     သင့်တွင် ဗိုက်နာခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည် အန်ခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသစစ်ဆေးရန် အကြံပြုပါသည်။ အသုံးအများဆုံး စစ်ဆေးနည်းမှာ မှန်ပြောင်းကြည့် စစ်ဆေးခြင်း (Gastroscopy) ဖြစ်သည်။

မည်သူများ မှန်ပြောင်းကြည့် စစ်ဆေးသင့်သနည်း။

အစာအိမ်သည် ရင်ညွန့်အောက်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် ထိုနေရာတွင် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်မှုများသည် အစာအိမ်ရောဂါကို ဆရာဝန်က ပထမဆုံး သံသယဝင်စေသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မှန်ပြောင်းကြည့်စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ပုံမှန်အခြေအနေ သာရှိပြီး ကင်ဆာတွေ့ရှိနိုင်ခြေမှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာရှိသည်။ သို့သော် အစာခြေလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ လက္ခဏာများတွေ့ပါက ဆရာဝန်များက မှန်ပြောင်းကြည့်စစ်ဆေးနည်းကို ရွေးချယ်စစ်ဆေးလေ့ရှိသည်-

• ဆေးကုသမှုခံယူပြီးနောက်တွင်လည်း သက်သာမလာသော နာတာရှည် ဗိုက်နာခြင်း။
• ဝမ်းမည်း မည်းသွားဖူးခြင်း သို့မဟုတ် သွေးအန်ဖူးသည့် ရာဇဝင်ရှိခြင်း။
• သံဓာတ်ချို့တဲ့ သွေးအားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းရှာမရဘဲ ဝိတ်ကျသွားခြင်း။
• ရင်ညွန့်ဧရိယာတွင် အလုံးအကျိတ် စမ်းမိပြီး အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူသိမ် အကျိတ်ဟု သံသယရှိခြင်း။
• အစာမျိုရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အစာမျိုစဉ် နာကျင်ခြင်း။

အစာအိမ်နှင့် အူသိမ်အနာ ကုသခြင်း

• ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း- အက်ဆစ်ဓာတ်သည် အနာများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပြီး ကျောက်ချရန် ခက်ခဲစေသဖြင့် အက်ဆစ်လျှော့ဆေးများကို အဓိကပေးသည်။ ထိုဆေးများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-
  • PPIs သို့မဟုတ် PCABs သောက်ဆေးများ
  • Rebamipide ကဲ့သို့ အစာအိမ်အတွင်းမြှေး ကာကွယ်ပေးသည့်ဆေးများ
  • Alum milk သို့မဟုတ် Alginates ကဲ့သို့ အက်ဆစ်ဓာတ် ပျက်ပြယ်စေသည့်ဆေးများ
• မှန်ပြောင်းကြည့် ကုသခြင်း- သွေးယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပွားသော အနာများတွင် သွေးတိတ်စေရန်နှင့် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန် ဆောင်ရွက်သည်။
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း- အစာခြေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် အစာအိမ်ပေါက်ခြင်း အခြေအနေများတွင် အသုံးပြုသည်။