တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး ဘယ်ဟာပိုကောင်းလဲ

     နှစ်စဉ် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး ပုံမှန်ထိုးနှံခြင်းသည် အမြဲမပြတ် ဗီဇပြောင်းလဲနေသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးပြီး၊ ပြင်းထန်စွာ ဖျားနာခြင်းနှင့် ဆေးရုံတက်ရောက်ရနိုင်ခြေကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချပေးပါသည်။ ယခုအခါ ထိုးဆေးအပြင် "နှာခေါင်းဖြန်း တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး" သည် အပ်ကြောက်သူများအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် မိမိ၏ အသက်အရွယ်နှင့် လူနေမှုဘဝပုံစံတို့နှင့် အသင့်တော်ဆုံး ကာကွယ်ဆေးကို ရွေးချယ်နိုင်ရန် အမျိုးအစားနှစ်ခုစလုံး၏ ကွဲပြားချက်များ၊ လုပ်ဆောင်ပုံ ယန္တရားများနှင့် ကန့်သတ်ချက်များကို အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြပေးထားပါသည်။

တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး 2 မျိုးအကြောင်း လေ့လာကြစို့

1. နှာခေါင်းဖြန်း တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး (Nasal Spray Influenza Vaccine)

• ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစား- အာနိသင် လျှော့ချထားသော အသက်ရှိ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားပါသည် (Live Attenuated Influenza Vaccine)
• လုပ်ဆောင်ပုံ ယန္တရား- ကာကွယ်ဆေးသည် ရောဂါပိုးများကို ကာကွယ်သည့် ပထမဆုံး တံတိုင်းဖြစ်သော အသက်ရှူလမ်းကြောင်း အမြှေးပါးဧရိယာတွင် ကိုယ်ခံအားကို တိုက်ရိုက် လှုံ့ဆော်ပေးပါသည်။
  • တုပ်ကွေးရောဂါ ကူးစက်ခံရမှုကို 88% ထိ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်
  • ရောဂါပြင်းထန်မှုကို 63% ထိ လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်
  • 1 သီတင်းပတ်အတွင်း ကိုယ်ခံအား မြန်ဆန်စွာ စတင်ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်
  • ရောဂါကူးစက်မှုကို 12 လအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်
  • အမှန်တကယ် ကူးစက်ပျံ့နှံ့နေသော ဗိုင်းရပ်စ်မျိုးစိတ်သည် ကာကွယ်ဆေးတွင် ပါဝင်သော မျိုးစိတ်နှင့် ကွဲလွဲနေသည့် တိုင်အောင် Cross protection ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် အားသာချက်ရှိပါသည်။
• သင့်တော်သူများ- အသက် 2 နှစ်မှ 49 နှစ်အထိ ကလေးနှင့် လူကြီးများ၊ အပ်ကြောက်သူများ
• ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ- ဆေးဖျန်းပြီး ပထမ 1-2 ရက်အတွင်း နှာပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှာရည်ယိုခြင်း လက္ခဏာ အနည်းငယ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်
• သတိပြုရန်အချက်များ / တားမြစ်ချက်များ- ရင်ကြပ်ရောဂါ ရာဇဝင်ရှိသူများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေသူများအတွက် မသုံးစွဲရန် အကြံပြုထားပါသည်

2. ထိုးဆေးတုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး (Injectable Influenza Vaccine)

• ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစား- အသေကောင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားပါသည် (Inactivated Influenza Vaccine)
• လုပ်ဆောင်ပုံ ယန္တရား- သွေးကြောထဲရှိ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ရောဂါကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သလို ရောဂါပြင်းထန်မှုကိုလည်း 70-90% ခန့် လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ ကိုယ်ခံအားကို 6-8 လခန့် ထိန်းသိမ်းပေးထားပြီး 2-3 သီတင်းပတ်အတွင်း အပြည့်အဝ စတင်လှုံ့ဆော်ပေးပါသည်။
• သင့်တော်သူများ- အသက် 6 လနှင့်အထက် ကလေးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် နာတာရှည် ရောဂါအခံရှိသူများ
• ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ- ဆေးထိုးသည့်နေရာ ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နီရဲခြင်းတို့နှင့်အတူ ငန်းဖျားအနည်းငယ်တက်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် မောပန်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်
• သတိပြုရန်အချက်များ / တားမြစ်ချက်များ- တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဓာတ်မတည့်ဖူးသူများ၊ ဖျားနာနေသူများ သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် မကျန်းမမာဖြစ်နေသူများ၊ မကျန်းမမာဖြစ်ရာမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည်မှာ 7 ရက်မပြည့်သေးသူများနှင့် နာတာရှည်ရောဂါ ဖောက်ပြန်နေသူများ ထိုးနှံရန် မအကြံပြုပါ။

ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရန် အသင့်တော်ဆုံး အချိန်ကာလ

ကာကွယ်ဆေးကို သင့်တော်သော အချိန်အခါ၌ ထိုးနှံခြင်းသည် ရောဂါပိုး ပျံ့နှံ့သည့် အချိန်နှင့် အမီ ခန္ဓာကိုယ်မှ ကိုယ်ခံအားကို ထိရောက်စွာ တည်ဆောက်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ အကြံပြုထားသော အချိန်ကာလများမှာ-

• မိုးရာသီမတိုင်မီ- မေလ – ဇွန်လအတွင်း
• ဆောင်းရာသီမတိုင်မီ- အောက်တိုဘာလ – ဒီဇင်ဘာလအတွင်း

ထိုအချိန်များသည် တုပ်ကွေးရောဂါ ကူးစက်မှု အများဆုံး အချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ကြိုတင် ကာကွယ်ဆေးထိုးထားခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ရောဂါကို အပြည့်အဝ ရင်ဆိုင်နိုင်သည့် ကိုယ်ခံအား ရှိနေမည် ဖြစ်ပါသည်။

FAQ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

Q: ဆေးထိုးအပ် ကြောက်ပါက နှာခေါင်းဖြန်းဆေးကို ချက်ချင်း ရွေးချယ်၍ ရပါသလား ?

A: အသက် 2 နှစ်မှ 49 နှစ်အတွင်း ရှိပြီး ရင်ကြပ်ရောဂါ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းသည့် ရောဂါကဲ့သို့ တားမြစ်ထားသော ရောဂါအခံများ မရှိပါက ရွေးချယ်နိုင်ပါသည်။

Q: ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ နှာခေါင်းဖြန်းဆေး သုံးစွဲ၍ ရပါသလား ?

A: မသုံးစွဲရန် အကြံပြုပါသည်၊ နှာခေါင်းဖြန်းဆေးသည် အာနိသင် လျှော့ချထားသော အသက်ရှိ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဖြစ်သောကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များအနေဖြင့် ပိုမိုဘေးကင်းပြီး သင့်တော်သည့် အသေကောင် ထိုးဆေးကာကွယ်ဆေးကိုသာ ရွေးချယ်သင့်ပါသည်။

Q: ကာကွယ်ဆေး ၂ မျိုးစလုံးသည် ရောဂါကို ဘယ်လောက်ကြာကြာ ကာကွယ်ပေးနိုင်သလဲ ?

A: နှာခေါင်းဖြန်းဆေးသည် ကူးစက်မှုကို 12 လအထိ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြီး၊ ထိုးဆေးသည် 6-8 လခန့် ကိုယ်ခံအား အကာအကွယ် ပေးပါသည်။

နိဂုံးချုပ်

     တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးအား နှာခေါင်းဖြန်းဆေး သို့မဟုတ် ထိုးဆေး ရွေးချယ်ခြင်းသည် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အသက်အရွယ်နှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ အသက် 2 နှစ်မှ 49 နှစ်အထိ ကလေးများနှင့် ဆေးထိုးရမှာ စိုးရိမ်သူများအတွက် နှာခေါင်းဖြန်းဆေးသည် လွယ်ကူ အဆင်ပြေပြီး မနာကျင်ဘဲ ကိုယ်ခံအားကို မြန်ဆန်စွာ လှုံ့ဆော်ပေးသည့် လူနေမှုဘဝနှင့် ကိုက်ညီသော ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ သို့မဟုတ် ရောဂါအခံရှိသူများကဲ့သို့ စိုးရိမ်ရသော အုပ်စုများအတွက်မူ စံချိန်မီ ထိုးဆေးသည် ပိုမိုလွှမ်းခြုံနိုင်ပြီး ဘေးကင်းမှုအတွက် အမြင့်မားဆုံး ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် အဓိကရွေးချယ်မှုအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။