โรคลมพิษในเด็กมีสาเหตุมาจากอะไรได้บ้าง?

โรคลมพิษเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย, การตอบสนองต่ออุณหภูมิ, การแพ้อาหารหรือยา และสิ่งกระตุ้นทางกายภาพอื่นๆ

หน้าแรกมีเดียบทความสุขภาพ"ลมพิษเด็ก" เรื่องฉุกเฉินบนผิวหนัง ที่ไม่ได้มีแค่เรื่อง "แพ้"

"ลมพิษเด็ก" เรื่องฉุกเฉินบนผิวหนัง ที่ไม่ได้มีแค่เรื่อง "แพ้"

February 26 / 2026

ผื่นลมพิษเด็ก

หลายครอบครัวอาจต้องสะดุ้งตื่นขึ้นมาเพราะเสียงร้องงอแงของเจ้าตัวน้อยในกลางดึก เมื่อเปิดไฟดู กลับพบปื้นแดง บวม หนา และคัน กระจายไปตามแขน ขา หรือลำตัว อาการที่มาแบบ "จู่โจม" เช่นนี้ มักทำให้คุณพ่อคุณแม่กังวลไม่น้อย "ลมพิษ" มักเป็นโรคอันดับแรกที่เรามักนึกถึง ซึ่งมักพบบ่อยในกลุ่มเด็ก แต่หลายคนมักเข้าใจคลาดเคลื่อนระหว่าง “ลักษณะของผื่น” และ “ตัวโรค” ซึ่งอาจทำให้เราดูแลลูกได้ไม่ถูกจุดค่ะ

แต่หากเราเข้าใจที่มาและรู้วิธีรับมืออย่างถูกต้อง ความกังวลเหล่านั้นจะเบาบางลงค่ะ

โรคลมพิษในเด็ก

โรคลมพิษ (Urticaria) คือโรคที่ทำให้เกิดอาการผื่นลมพิษ ซึ่งเกิดได้หลายปัจจัยกระตุ้น โดยแบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่

ลมพิษเฉียบพลัน เกิดไม่เกิน 6 สัปดาห์ ซึ่งเป็นได้ทั้งจากการแพ้อาหาร ยา หรือการติดเชื้อ ส่วนใหญ่ลูกอาจติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียจนป่วย ลมพิษจึงเป็นอาการหนึ่งที่แสดงตัวเมื่อลูกป่วย เช่น ติดเชื้อทางเดินหายใจ
ลมพิษเรื้อรัง หากเป็นนานกว่า 6 สัปดาห์ก็อาจเข้าข่ายเป็นลมพิษเรื้อรัง สาเหตุไม่แน่ชัด อาจเกิดจากภูมิคุ้มกันไวต่อสิ่งกระตุ้น

ผื่นลมพิษเด็ก

‘ผื่นลมพิษ’ ต่างจาก ‘โรคลมพิษ’ อย่างไร?

สองคำนี้มีความหมายที่คาบเกี่ยวกันแต่ไม่เหมือนกันค่ะ

ผื่นลมพิษ (Hives Rash) คือ “ลักษณะอาการแสดง” บนผิวหนัง โดยเป็นผื่นบวมนูน แดง มีขนาดไม่แน่นอน อาจคล้ายตุ่มยุงหรือมดกัด และที่สำคัญคือมักจะมีอาการคันเด่นชัด ผื่นชนิดนี้มีความพิเศษคือ “ย้ายที่ไปเรื่อย ๆ” และมักจะจางหายไปเองภายใน 24 ชั่วโมงโดยไม่ทิ้งร่องรอย

4 สัญญาณเสี่ยงที่พ่อแม่อย่าละเลย

แน่นหน้าอก หายใจลำบาก หรือมีเสียงหวีดขณะหายใจ
บวมบริเวณเนื้ออ่อน เช่น เปลือกตา ปาก หรือลิ้นอย่างรุนแรง (Angioedema)
ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน
มีอาการซึม ตัวเย็น หรือหมดสติ จากความดันโลหิตต่ำ

‘แพ้อาหาร’ ไม่ใช่สาเหตุเดียวของลมพิษ

ลมพิษในเด็กไทยหลายเคส ไม่ได้เกิดจากการแพ้อาหารเสมอไป แต่อาจเกิดจาก "ปัจจัยทางกายภาพ" เช่น ลมพิษจากการเสียดสี ลมพิษจากความเย็น (Cold Urticaria) เมื่ออาบน้ำเย็นหรืออยู่ในห้องแอร์ ดังนั้นไม่ควรรีบเอาน้ำแข็งประคบผื่นลมพิษ เพราะถ้าลูกเป็นลมพิษจากความเย็น ผื่นจะเห่อหนักกว่าเดิม หากเราหาสาเหตุที่แท้จริงไม่เจอ การรักษาอาจจะเป็นเพียงการแก้ที่ปลายเหตุเท่านั้นค่ะ

ทำไมต้องตรวจกับกุมารแพทย์โรคผิวหนัง?

แม้การรับประทานยาแก้แพ้หรือยาต้านฮิสตามีน (Antihistamines) จะช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นได้ แต่หัวใจสำคัญของการรักษาคือการ "อ่านรอยโรค" ค่ะ กุมารแพทย์โรคผิวหนังจะสังเกตลักษณะปื้นแดงอย่างละเอียด เพื่อแยกโรคที่หน้าตาคล้ายกันแต่มีความรุนแรงกว่าออกไป เช่น ผิวหนังอักเสบจากเส้นเลือด (Vasculitis) ที่ผื่นอาจดูคล้ายลมพิษแต่ไม่ยุบหายไปเอง หรือมีสีม่วงคล้ำปน ซึ่งต้องอาศัยประสบการณ์เฉพาะทางในการวินิจฉัย

ลมพิษเด็ก

การดูแลและป้องกันลูกจากลมพิษ

คุณพ่อคุณแม่ควรหลีกเลี่ยงการให้ลูกแกะเกาผิวหนัง เพราะผิวหนังของลูกอาจอักเสบติดเชื้อแทรกซ้อนได้ ควรใช้โลชั่นบำรุงผิวที่ปราศจากน้ำหอมและใช้เวชสำอางกลุ่มเสริมปราการผิว (Ceramide) เพื่อลดความไวของผิวหนัง

เราจะร่วมดูแลกันให้ครอบคลุมที่สุด

โรงพยาบาลรามคำแหงให้ความสำคัญกับการดูแลแบบองค์รวม หากวินิจฉัยแล้วพบว่าลมพิษนั้นสัมพันธ์กับระบบภูมิคุ้มกันที่ซับซ้อน หรือเสี่ยงต่อภาวะแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) เราจะทำงานสอดประสานร่วมกับ กุมารแพทย์โรคภูมิแพ้และกุมารแพทย์โรคติดเชื้อ เพื่อสืบค้นลึกถึงระดับเซลล์และสารก่อภูมิแพ้ เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่มั่นใจว่า ลูกน้อยจะได้รับการปกป้องจากทั้งภายนอกและภายในร่างกายค่ะ

ควรรีบพาพบกุมารแพทย์ เมื่อลูกมีผื่นลมพิษร่วมกับอาการตาบวม ปากบวม หายใจเสียงดัง หรือซึมลงค่ะ การที่ลูกได้รับการดูแลนับตั้งแต่นาทีแรกที่เกิดโรคคือความเบาใจของพ่อแม่อย่างเราทุกคน การได้เห็นเด็กพ้นโรค และเห็นเขาระบายยิ้มอย่างเป็นสุขก็คือความปรารถนาสูงสุดของหมอเช่นกันค่ะ