‘ปวดหัว’ อาการแบบไหนที่เราเป็น

     ความเจ็บปวดที่เราเรียกว่า "ปวดหัว" เกิดจากการทำงานที่ซับซ้อนระหว่างสัญญาณประสาท หลอดเลือด และกล้ามเนื้อรอบหัว 3 สิ่งนี้ได้ส่งสัญญาณความเจ็บปวดไปยังสมอง โดยทั่วไปแพทย์แบ่งอาการปวดหัวออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ 

ประเภทของอาการปวดหัว

• อาการปวดหัวปฐมภูมิ (Primary Headaches): เป็นความผิดปกติของการทำงานในส่วนที่รับความรู้สึกเจ็บปวดโดยตรง ไมเกรน หรืออาการปวดหัวจากความเครียด (ไม่ได้เกิดจากโรคอื่นซ่อนอยู่)
• อาการปวดหัวทุติยภูมิ (Secondary Headaches): เป็นอาการที่เป็นผลมาจากโรคหรือภาวะอื่น ๆ เช่น ไซนัสอักเสบ ความดันโลหิตสูง หรือแม้แต่เนื้องอกในสมอง

อาการปวดหัวแต่ละแบบ บอกอะไรเรา?

การสังเกตลักษณะความปวดถือเป็นกุญแจสำคัญในการแยกแยะสาเหตุ ลองสำรวจดูว่าคุณมีอาการตรงกับข้อไหน

1. ปวดหัวตุ๊บ ๆ และ ปวดหัวข้างเดียว

หากปวดหัวตุ๊บ ๆ ตามจังหวะชีพจร อาการมักสัมพันธ์กับโรคไมเกรน (Migraine) ซึ่งมักมาด้วยอาการ

• ปวดหัวข้างเดียว อาจเป็น 2 ข้างก็ได้
• และเป็น ๆ หาย ๆ ตั้งแต่หลักนาทีถึงชั่วโมง
• ปวดแบบสลับข้างกันชัดเจน
• อาจเป็นข้างซ้ายหรือข้างขวาก็ได้
• และอาจมีอาการไวต่อแสง กลิ่น หรือเสียงร่วมด้วย

อาการปวดจากไมเกรนเกิดได้จากการอดนอน แสง ความร้อน ความเครียดวิตกกังวล

2. ปวดตึงเหมือนมีอะไรมารัดหัว

หากคุณรู้สึกปวดตึง ๆ เหมือนมีอะไรมารัดหัว โดยเริ่มจาก

• ปวดตึงจากกล้ามเนื้อรอบหัวและคอ (แบบตึงรัดตื้อ ๆ รอบหัว และ หัวคิ้ว)
• ลามไปยังขมับและหน้าผาก

อาการปวดหัวชนิดนี้มักเกิดจาก โรคปวดหัวจากแรงตึงตัว (Tension-type headache) ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากความเครียด การพักผ่อนน้อยได้เช่นกัน

3.  ปวดใบหน้าจี๊ด ๆ  

     อาการปวดใบหน้าจี๊ด ๆ เหมือนเข็มแทงหรือไฟฟ้าช็อตในช่วงสั้น ๆ อาจเกี่ยวข้องกับอาการของ โรคปวดเส้นประสาทใบหน้า (Trigeminal Neuralgia) ที่เกิดจากการกดทับของเส้นประสาทคู่ที่ 5 หรือในกรณีที่ปวดรุนแรงทันทีเหมือนโดนฟ้าผ่า (Thunderclap headache) ต้องระวังภาวะเส้นเลือดสมองโป่งพอง

การวินิจฉัย: เมื่อไหร่ที่ต้องพบแพทย์?

     หากอาการปวดเริ่มส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน แพทย์จะวินิจฉัยผ่านการถามประวัติอย่างละเอียด หากสงสัยว่ามีความผิดปกติในสมอง แพทย์อาจสั่งตรวจเพิ่มด้วย CT scan หรือ MRI เพื่อดูรอยโรคหรือเนื้องอกที่อาจซ่อนอยู่

วิธีรักษาและแนวทางการบรรเทาโรคก่อนถึงมือแพทย์

การรักษาจะขึ้นอยู่กับประเภทของอาการปวด

• การใช้ยา: ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน หรือพาราเซตามอล สามารถใช้บรรเทาอาการปวดทั่วไปได้ ส่วนไมเกรนอาจต้องใช้ยาเฉพาะกลุ่ม เช่น ทริปแทน (Triptans)
• การปรับพฤติกรรม: หลีกเลี่ยงตัวกระตุ้น เช่น แสง การใช้มือถือ แท็ปเล็ตนาน ๆ แอลกอฮอล์ เครียดวิตกกังวล หรือการอดนอน

สุดท้ายนี้ หากมีสัญญาณอันตราย เช่น ปวดหัวอย่างรุนแรงทันทีทันใด ปวดหัวรุนแรงมาก ปวดพร้อมไข้และคอแข็ง ปวดหัวในคนไข้โรคภูมิคุ้มกัน เช่น HIV ปวดหัวครั้งแรกในผู้สูงอายุ ปวดหัวจากหลอดเลือด หรือมีอาการแขนขาอ่อนแรงร่วม บุคคลใกล้ชิดต้องรีบพาพบแพทย์โดยเร็วที่สุด