โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือโรคภูมิแพ้อากาศ อันตรายมากไหม

ผศ.นพ. อรรถพล เอี่ยมอุดมกาล

แพทย์โรคระบบทางเดินหายใจในเด็ก

อันตรายจากโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (โรคภูมิแพ้อากาศ) 

     โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic Rhinitis) หรือ 'โรคภูมิแพ้อากาศ' เป็นโรคที่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ซึ่งเป็นสารแปลกปลอมที่เข้าสู้ร่างกายพบได้กับทุกเพศทุกวัย โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้มีจำนวนผู้ป่วยมากที่สุดเมื่อเทียบกับโรคภูมิแพ้อื่น ๆ เช่น หอบหืด โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง

สาเหตุของโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

• กรรมพันธุ์ บิดาหรือมารดาเป็นโรคภูมิแพ้ บุตรที่เกิดมามีโอกาสเป็นโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หากทั้งบิดาและมารดาเป็นโรคภูมิแพ้ บุตรที่เกิดมามีโอกาสเป็นโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้สูงถึง
• สิ่งแวดล้อม เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด เช่น ฝุ่นควัน ควันธูป ควันบุหรี่ ขนสุนัข ขนแมว ไรฝุ่นบ้าน แมลงสาบ นุ่น ละอองเกสรดอกไม้ เชื้อรา รวมทั้งอากาศเย็น ความชื้น สารเคมี เช่น น้ำหอม สเปรย์ต่าง ๆ ที่ส่งกลิ่นฉุน

อาการของโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ 

สารก่อภูมิแพ้ที่ร่างกายได้รับ จะทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุจมูก และทางเดินหายใจ อาการสำคัญของโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้  เช่น

• คัดแน่นจมูก คันจมูก น้ำมูกใส จาม อาจมีอาการไซนัสอักเสบร่วมด้วย
• นอนกรน อ้าปากหายใจเวลานาน แสบคอ ไอกระแอมบ่อยๆ
• ไอเรื้อรัง ปวดศีรษะ
• อาจมีเคืองตาหรือ คันตา หูอื้อร่วมด้วย

มีอาการคัดจมูก คันและเกาที่จมูก ขอบตาล่างบวมคล้ำ มีอาการเป็น ๆ หาย ๆ ตลอดทั้งปี หรือ ช่วงที่สัมผัสสารก่อภูมิแพ้

การวินิจฉัยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

• แพทย์สอบถามประวัติ อาการต่างๆ ประวัติการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้หรือสิ่งแวดล้อม ประวัติโรคภูมิแพ้ในครอบครัว    
• แพทย์ตรวจร่างกายร่วมตรวจเพิ่มเติม เช่น การทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง (Skin prick est) หรือการตรวจเลือดเพื่อหาสารก่อภูมิแพ้

การดูแลตัวเองให้หายจากโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ 

โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้สามารถควบคุมอาการได้ด้วยการ

• หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น
• ซักผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน บ่อยๆ
• ทำความสะอาด เช็ดห้องนอนทุกวัน ไม่วางหนังสือ เสื้อผ้า ไว้ในห้องนอน ให้เก็บเข้าตู้ให้เรียบร้อย
• ไม่เลี้ยงสัตว์ที่มีขน รวมทั้งไม่เล่นตุ๊กตาที่มีขน กำจัดแมลงสาบ
• ไม่สูบบุหรี่ ไม่จุดธูปในบ้าน
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
• ปฏิบัติความคำแนะนำของแพทย์  ใช้ยากินหรือยาพ่นจมูก และการรักษาอื่นๆ ตามความเหมาะสม

หากได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้องและหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ เราก็ควบคุมอาการต่าง ๆ ให้ลดลงได้

แก้ไขล่าสุด 17/06/63