วิธีทานยาที่ถูกต้อง ได้ผลดี และไม่เป็นอันตราย!

March 29 / 2023

 

วิธีทานยาที่ถูกต้อง ได้ผลดี และไม่เป็นอันตราย!

 

 

 

ปัจจัยสี่ในการดำรงชีวิตของมนุษย์นั้นประกอบด้วย อาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค โดยเฉพาะยารักษาโรคที่ทำให้ชีวิตมนุษย์เรายืนยาวขึ้นกว่าเดิม แต่การกินยาต้องมีข้อจำกัด และต้องกินอย่างระมัดระวัง หรือตามที่แพทย์สั่งเท่านั้น เราจะกินยาตามใจตัวเองไม่ได้ เพราะยาแต่ละชนิดล้วนแล้วแต่มีผลข้างเคียงมากบ้างน้อยบ้างแตกต่างกันไป ซึ่งการกินยาไม่ระมัดระวังอาจจะเป็นอันตรายหรือในกรณีที่รุนแรงอาจถึงขั้นเสียชีวิต

 

 

ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจการทานยาก่อนว่าอาการเจ็บป่วยบางสาเหตุที่รักษาไม่หายนั้นบางครั้งขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของผู้ป่วยเองเพราะบางคนมักจะหลีกเลี่ยงการทานยาด้วยความไม่ชอบ หรือไม่ได้มีความเอาใจใส่มากพอที่จะทานยาให้ตรงเวลาหรือทานให้ติดต่อกันเพื่อครบโดสของยาในการรักษา หรือการไม่ไปพบแพทย์เพื่อรับยาอย่างต่อเนื่องก็เป็นสาเหตุที่จะทำให้โรคภัยต่าง ๆ ลุกลามและรักษาหายยากมากขี้น

 

ขณะเดียวกันก็ยังมีอีกหลายคนที่ไม่รู้จักการใช้ยาที่ถูกต้องซึ่งก็จะทำให้การรักษาไม่ได้ผลเช่นกัน และเพื่อป้องกันไม่ให้เกิด “อันตราย” จึงควรใช้ยาให้ถูกหลักการ คือ

 

 

  • ใช้ยาให้ถูกโรค คือใช้ยาให้ตรงกับโรคที่เป็นควรจะให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้จัดให้ เราไม่ควรซื้อยาหรือใช้ยาตามคำบอกเล่าของคนอื่น หรือหลงเชื่อคำโฆษณาต่างๆ เพราะหากใช้ยาไม่ถูกกับโรคอาจทำให้ได้รับอันตรายจากยานั้นได้หรือไม่ได้ผลในรักษา และยังอาจเกิดโรคอื่นๆ แทรกซ้อนได้
     
  • ใช้ยาให้ถูกคน คือต้องดูให้ละเอียดก่อนใช้ยาว่ายาชนิดใดใช้กับใคร เพศ อายุ เพราะอวัยวะต่าง ๆ

ในร่างกายของคนแต่ละเพศแต่ละวัยมีความแตกต่างกัน รวมถึงสตรีมีครรภ์ก็ต้องคำนึงถึงทารกในครรภ์ด้วย เพราะยาหลายชนิดสามารถผ่านจากแม่ไปสู่เด็กในครรภ์ได้อาจมีผลทำให้เด็กที่คลอดออกมาพิการ การใช้ยาในสตรีมีครรภ์จึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษต่อม
 

  • ใช้ยาให้ถูกเวลา คือช่วงเวลาในการทานยา หรือการนำยาเข้าสู่ร่างกายด้วยวิธีอื่นๆ เพื่อให้ปริมาณยาในกระแสเลือดมีมากพอ ในการรักษาโดยไม่เกิดพิษและไม่น้อยเกินไปจนไม่สามารถรักษาโรคได้
     
  • ใช้ยาให้ถูกวิธี เนื่องจากการนำยาเข้าสู่ร่างกายมีหลายวิธี เช่นการกิน การฉีด ซึ่งการใช้วิธีใดก็ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของยานั้นๆ ดังนั้นก่อนใช้ยาต้องอ่านฉลากแนะนำการใช้ก่อนทุกครั้ง เช่น

 

 

* ยาก่อนอาหาร ควรทานในช่วงที่ท้องว่างยังไม่ได้ทานอาหาร ซึ่งก็คือก่อนทานอาหารอย่างน้อย 30 นาที ยกเว้นยาบางตัวที่แนะนำให้ทานก่อนอาหารอย่างน้อย 15 นาที ถ้าลืมทานยาก่อนอาหาร ควรข้ามยามื้อที่ลืมไป เพราะยาจะถูกทำลายหรืออาหารอาจลดการดูดซึมของยา

* ยาหลังอาหาร ควรทานหลังอาหารไม่เกิน 15-30 นาที แต่ถ้าลืมทานยาหลังอาหาร สามารถทานยาได้ทันทีที่นึกได้ แต่ถ้านึกได้หลังจากทานอาหารมากกว่า 30 นาทีแล้ว ควรทานหลังอาหารในมื้อถัดไปแทน หรืออาจทานอาหารมื้อย่อยแทนมื้อหลักก่อนทานยาก็ได้ กรณีที่ยานั้นมีความสำคัญมาก

* ยาหลังอาหารทันที ควรทานหลังอาหารทันที อาจทานพร้อมอาหารอคำแรกก็ได้ เนื่องจากยามีผลข้างเคียงที่สำคัญคือระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้อาเจียน การทานพร้อมหรือหลังอาหารทันทีจะช่วยลดอาการเหล่านี้ได้

* ยาก่อนนอน ยาที่แนะนำให้ทานก่อนนอนมีหลายประเภท แต่โดยทั่วไป ควรทานก่อนนอน 15-30 นาที ถ้าลืมทานยาก่อนนอน มักนึกได้เมื่อถึงเช้าของวันรุ่งขึ้นแล้ว ไม่ควรทานยานั้นอีก ควรรอให้ถึงเวลาก่อนเข้านอนในคืนถัดไป ค่อยทานยานั้น

* ยาที่ต้องทานทุกวัน ควรทานเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน ยาบางชนิดที่รักษาโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันสูง โรคหัวใจ ที่ต้องทานทุกวัน ควรทานเวลาเดียวกัน เพราะฤทธิ์ของยานั้นจะครอบคลุม 12-24 ชั่วโมงแล้วแต่โดสของยา จึงควรทานยาให้ตรงเวลาทุกวัน เพื่อไม่ให้ฤทธิ์ยาทับกัน หรือฤทธิ์ยานั้นห่างกันเกินไป โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตที่ควรกินในเวลาเดียวกันทุกวันหรือห่างไม่เกินบวกลบ 30 นาที เพราะความดันขึ้นๆ ลงๆ จะเป็นอันตรายค่อนข้างมาก หากลืมทานยาเกิน 2-3 ชั่วโมงเป็นแล้วควรเว้นวันนั้นไปเลยดีกว่า

* ยาทานเมื่อมีอาการ ควรทานเมื่อมีอาการ หากไม่มีอาการก็ไม่จำเป็นต้องทานยา ยาในกลุ่มนี้ มักระบุในฉลากว่าทานทุกกี่ชั่วโมงเวลามีอาการ เช่น ทุก 8 ชั่วโมง หรือทุก 12 ชั่วโมง เวลามีอาการ เป็นต้น เมื่อมีอาการสามารถทานยาได้เลย ไม่ต้องคำนึงถึงมื้ออาหาร เนื่องจากไม่ว่าจะทานอาหารหรือไม่ ก็ไม่ส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หลังทานยาแล้วถ้ายังมีอาการอยู่สามารถทานยาซ้ำได้ ตามระยะเวลาที่ระบุไว้บนฉลาก เมื่อหายแล้วสามารถหยุดยาได้เลย

 

 

การกินยาไม่ระมัดระวัง อาจจะเป็นอันตรายหรือในกรณีที่รุนแรงอาจถึงขั้นเสียชีวิต

 

 

แก้ไข

29/03/2566

Premium Health package ผู้หญิง

ถึงเวลาดูแลสุขภาพอย่างใส่ใจ เราพร้อมดูแลคุณอย่างอบอุ่น

ราคา 3,990 บาท

โปรแกรมตรวจสุขภาพสตรี ตรวจภายใน ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

มะเร็งปากมดลูก โรคร้ายที่ป้องกันได้

ราคา 1,800 บาท

Healthy heart package (ผู้ชาย)

ฝากหัวใจ..ให้เราดูแลกับ "Healthy heart package (ผู้ชาย)" ตรวจก่อนรู้ก่อน อย่าปล่อยให้หัวใจอ่อนแอ..เกินเยียวยา

ราคา 5,990 บาท

“Healthy start program” โปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจและปอด

ดูแลหัวใจและปอดของคุณและคนที่คุณรัก ด้วยโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจและปอด

ราคา 3,000 บาท

บริการอุปกรณ์ตรวจเช็คคลื่นไฟฟ้าหัวใจ พกพาได้

ติดตามการเต้นของหัวใจแบบทางไกล เหมาะกับใครบ้าง ผู้ป่วยหัวใจเต้นผิดจังหวะ พบอาการไม่บ่อยเป็นช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งไม่สามารถตรวจพบหัวใจเต้นผิดจังหวะ ด้วยวิธีตรวจอื่นๆ

ราคา 12,000 บาท

Exercise Ready มาเตรียมความพร้อม ก่อนกลับไปออกกำลังกาย

ตรวจเช็กให้มั่นใจก่อนกลับไปออกกำลังกาย เพื่อความปลอดภัยและได้สุขภาพที่แข็งแรงกลับมา

ราคา 12,881 บาท